Dołącz do grona liderów, którzy chcą więcej
Zrównoważony rozwój

Polski biznes nie jest zrównoważony

19 maja 2022 5 min czytania
Zdjęcie Lidia Zakrzewska - Redaktor zarządzająca "ICAN Management Review".
Lidia Zakrzewska
Polski biznes nie jest zrównoważony

Streszczenie: Polskie przedsiębiorstwa deklarują szerokie podejście do zrównoważonego rozwoju, uwzględniając kwestie środowiskowe, społeczne oraz ład korporacyjny, jednak w praktyce tylko część firm wdraża konkretne działania. Mimo iż 90% organizacji zadeklarowało obecność ESG w swojej misji, tylko 67% wprowadza te założenia w życie, a jedynie 17% publikuje raporty związane z tymi kwestiami. Warto zauważyć, że w Polsce działania w zakresie zrównoważonego rozwoju często koncentrują się na minimalnym wysiłku, pomijając szersze wyzwania, takie jak zmiany klimatyczne. Równocześnie, presja ze strony konsumentów i partnerów biznesowych na wdrażanie odpowiednich praktyk rośnie. W rezultacie, choć polskie firmy uznają kwestie ESG za istotne, ich realizacja pozostaje w wielu przypadkach na poziomie deklaracji.

Pokaż więcej

Szacowana wartość aktywów będących w zarządzaniu instytucji finansowych, których czynniki ESG są kluczowe dla wyboru strategii inwestycyjnych, z roku na rok jest coraz większa. Według EY w 2016 roku wynosiła 22,8 bilionów dolarów, w 2021 – 37,8, a w 2025 roku przekroczy 50 bilionów dolarów.

Społeczna odpowiedzialność biznesu (Corporate Social Responsibility – CSR) to koncepcja, która jakiś czas temu zagościła w wielu przedsiębiorstwach. Chociaż dotyczy ona zrównoważonego rozwoju, w praktyce jej działania w obliczu rosnącego kryzysu klimatycznego okazały się niewystarczające, dlatego dzisiaj to pojęcie jest zastępowane szerszym – ESG, czyli environmental, social and corporate governance (komponenty, na bazie których tworzone są ratingi i oceny pozafinansowe przedsiębiorstw, państw i innych organizacji; oznaczają: E – Środowisko, S – Społeczna odpowiedzialność i G – Ład korporacyjny).

CEO globalnych spółek (82%) postrzegają zrównoważony rozwój i czynniki związane z ESG jako kluczowe w kontekście podejmowanych decyzji strategicznych. A w Polsce? Co prawda obserwujemy skokowe wręcz zainteresowanie tą tematyką, ale rzeczywistość jest zdecydowanie różna w sferze deklaratywnej od tej, która przejawia się w codziennym działaniu firm – wynika z badania EY „Czy polski biznes jest zrównoważony?”

Główne wnioski

Według raportu EY polskie przedsiębiorstwa bardzo szeroko definiują zrównoważony rozwój. W jego ramach biorą pod uwagę takie elementy jak środowisko (klimat, zasoby naturalne, zanieczyszczenia, gospodarka obiegu zamkniętego), różnorodność (prawa człowieka, ochrona konsumentów, odpowiedzialność w łańcuchu dostaw), strukturę zarządzania (polityki i procedury, relacje z pracownikami, wynagrodzenie kadry kierowniczej, zarządzanie ryzykiem). W takim pojmowaniu zrównoważonego rozwoju chodzi o to, aby być organizacją społecznie odpowiedzialną wobec siebie, swoich interesariuszy i wobec opinii publicznej oraz budować długoterminową wartość (long term value – koncentracja na tworzeniu długoterminowego, zrównoważonego wzrostu i wartości fundamentalnej biznesu).

Okazuje się jednak, że choć 90% przedsiębiorstw deklaruje, iż ich misja zawiera aspekty związane z ESG,  tylko 67% ją realizuje. Równocześnie jedynie 17% ankietowanych publikuje raporty dotyczące ESG. Tymczasem presja na zrównoważony rozwój będzie rosnąć, ponieważ obecnie dla 57% organizacji istotne jest, czy wybrany przez nie kontrahent spełnia kryteria organizacji dbającej nie tylko o czysty zysk. Nie chodzi jednak o ideologię, a o wizerunek i…  jednak ciągle pieniądze. Głównym motorem takiego postępowania są bowiem oczekiwania konsumentów (71%) oraz partnerów handlowych (59%).

Z raportu wynika też, że 48% badanych firm przełożyło założenia strategii zrównoważonego rozwoju na poszczególne obszary funkcjonowania biznesu.

W szczegółach rzeczywistość skrzeczy

Analiza odpowiedzi respondentów pokazuje, że istotna część przedsiębiorstw realizuje działania wymagające najmniejszego wysiłku. Tymczasem powinny się przyjrzeć konkretnym zagrożeniom i szansom, jakie zmiany klimatu stwarzają dla ich działalności – i w jaki sposób mogą ograniczyć swój wpływ na klimat. Na przykład priorytetem w zakresie ESG największych światowych przedsiębiorstw jest ograniczanie śladu węglowego, czego nie można powiedzieć o rodzimych firmach.

Na pytanie: czy firma angażuje się obecnie w działania prośrodowiskowe, 91% odpowiedziało, że segreguje odpady, 83% korzysta z rozwiązań energooszczędnych, ale tylko 60% coś robi w kwestii ograniczania śladu węglowego i emisji COIndeks dolny 2. Jeszcze mniej, bo 28%, przejmuje się marnowaniem żywności. Z kolei 7% w ogóle nie zamierza się tym zajmować, a 44% dopiero zastanawia się, jak problem marnotrawstwa rozwiązać.

Choć globalne ocieplenie stanowi największe wyzwanie w skali światowej, dla polskich firm największymi wyzwaniami środowiskowymi są: zanieczyszczenie plastikiem (49%), jakość powietrza (46%) oraz zanieczyszczenie odpadami (40%). Dopiero na czwartym miejscu (31%) ankietowani wskazali kwestię globalnego ocieplenia i zmian klimatu. Na niedobory wody, mimo że Polska stepowieje, wskazało tylko 21% respondentów, a na negatywny wpływ przedsiębiorstw na środowisko jeszcze mniej – 8%.

Jak widać z powyższego, polski biznes chce być postrzegany jako zrównoważony, ale potrzebuje jeszcze czasu, aby z poziomu deklaracji przejść na poziom dobrych praktyk.

Firmy, które nadal będą ignorować odpowiedzialność społeczną i środowiskową, mogą być narażone na sankcje regulacyjne. (Jedną z inicjatyw Europejskiego Zielonego Ładu są działania legislacyjne związane z należytą starannością due diligence w łańcuchach dostaw). Muszą się też liczyć się z utratą klientów, ponieważ zrównoważony rozwój wchodzi już dziś w łańcuchy dostaw organizacji działających w naszym kraju. Więcej niż co druga firma wskazuje, że przy wyborze dostawców, surowców, technologii, środków transportu istotne są dla niej właśnie takie kryteria. Poza tym te, które dbają o ESG, już dziś otrzymują od swoich klientów „premię za ryzyko” i mogą liczyć na preferencyjne źródła finansowania.

O badaniu

Badanie przeprowadzone przez Instytut Badań Rynkowych i Społecznych na zlecenie EY zostało zrealizowane w lutym 2022 na reprezentatywnej próbie (200) dużych firm działających co najmniej na rynku ogólnopolskim i zatrudniających minimum 200 pracowników w skali kraju. Respondentami byli decydenci lub inne osoby kompetentne w sferze działań w obszarze zrównoważonego rozwoju w swoich przedsiębiorstwach.

O autorach
Tematy

Może Cię zainteresować

Raporty
Cyberbezpieczeństwo na papierze wygląda dobrze. Jak sprawdzić, czy działa w praktyce?

Narzędzia bezpieczeństwa mogą działać bez zarzutu, a mimo to przestać wykrywać zagrożenia. Każda aktualizacja czy zmiana konfiguracji grozi zjawiskiem detection drift, które ujawnia się dopiero wtedy, gdy organizacja nie zauważy prawdziwego ataku.

AI weszła do biznesu. Teraz zaczyna się trudniejsza część transformacji

57% polskich przedsiębiorstw wykorzystuje już sztuczną inteligencję produkcyjnie. Jednocześnie 43% firm wskazuje integrację AI z istniejącymi systemami jako największą barierę jej skalowania.

Księgowość jako źródło przewagi konkurencyjnej. Dlaczego firmy nie wykorzystują wiedzy, którą już posiadają?

Firmy nie przegrywają przez brak danych — przegrywają, bo ignorują wiedzę, którą już mają. W fakturach, kosztach i korektach od lat zapisuje się prawdziwa historia firmy. Czy księgowość może stać się Twoją przewagą konkurencyjną?

Cyfrowe rozczarowanie. Dlaczego w wielu firmach automatyzacja nie przynosi efektów? 

Wdrażasz nowe narzędzia, ale nie widzisz efektów? Problem rzadko leży w technologii. Automatyzacja niespójnych i nieuporządkowanych procesów sprawia jedynie, że błędy pojawiają się szybciej. Przeczytaj, dlaczego technologia nie naprawi firmy za Ciebie i jak mądrze przygotować się do wdrożenia rozwiązań AI, by przyniosły realne korzyści.

Ciemna strona AI: Treści dla dorosłych i ryzyko dla firm

Nowe badanie naukowe ujawnia, że szeroka dostępność treści dla dorosłych generowanych przez sztuczną inteligencję mogła doprowadzić do gwałtownego wzrostu przestępczości na tle seksualnym. Analiza szczegółowych danych o przestępczości, opublikowanych przez japońską Narodową Agencję Policji, wykazała, że w okresach szczytowego zaangażowania w materiały oznaczone jako wygenerowane przez AI i przeznaczone wyłącznie dla dorosłych, odnotowano statystycznie istotny wzrost liczby gwałtów. Może to wskazywać na nadciągające ryzyko wizerunkowe i prawne dla firm dostarczających narzędzia oraz platformy dla tego typu treści.

Premium
Gdy firma rośnie, a zysk znika

laczego szybko rozwijająca się firma nagle traci marże, chociaż przychody notują historyczne rekordy? Przekonaj się, na czym polega problem „ziemi niczyjej” w ewolucji biznesu i sprawdź, dlaczego wdrożenie sztucznej inteligencji w nieuporządkowanej architektonicznie organizacji jest prostym przepisem na skalowanie chaosu.

Premium
Skalowanie AI dzięki adaptacyjnemu ładowi zarządczemu

Zastosowanie sztucznej inteligencji na szeroką skalę diametralnie zwiększa ryzyka biznesowe i wizerunkowe. Poznaj koncepcję adaptacyjnego ładu zarządczego – innowacyjnego podejścia, które wbudowuje mechanizmy kontroli bezpośrednio w procesy i struktury operacyjne firmy, chroniąc przed niewidocznymi, kaskadowymi błędami modeli uczących się.

Premium
Twórz wartość z generatywnej AI w skali całej organizacji

Jak skutecznie wdrażać generatywną sztuczną inteligencję w całej organizacji, unikając organizacyjnych silosów? Zobacz, dlaczego tradycyjne struktury decyzyjne zawodzą przy GenAI i dowiedz się, w jaki sposób innowacyjny twór zwany „kręgosłupem AI” pozwala łączyć kompetencje biznesowe oraz technologiczne, przynosząc firmom wymierny zwrot z inwestycji.

Premium
Strategia w cieniu AI. Gdy sprawy pilne wypierają ważne

AI zmienia sposób, w jaki firmy tworzą kampanie, analizują dane i docierają do klientów. Jednak największym ryzykiem nie jest brak wdrożenia nowych technologii, lecz wykorzystanie ich w sposób, który zwiększa produktywność kosztem przewagi konkurencyjnej. Liderzy muszą odpowiedzieć na pytanie: jak skalować działania marketingowe, nie tracąc tego, co czyni markę wyjątkową?

Premium
Jak liderzy uwalniają innowacyjność na pierwszej linii

Najlepsze innowacje ratujące jakość i efektywność często rodzą się na operacyjnej pierwszej linii. Sprawdź, dlaczego to średni szczebel zarządzania jest kluczem do ich uwolnienia.

Materiał dostępny tylko dla subskrybentów

Jeszcze nie masz subskrypcji? Dołącz do grona subskrybentów i korzystaj bez ograniczeń!

Subskrybuj

Otrzymuj najważniejsze artykuły biznesowe — zapisz się do newslettera!