Streszczenie: Pandemia zmieniła dynamikę podejścia do odpowiedzialności społecznej biznesu (CSR), przyspieszając zmiany w modelach biznesowych i wzmacniając potrzeby zrównoważonego rozwoju. Po początkowym entuzjazmie związanym z pomaganiem słabszym grupom społecznym i redukcją konsumpcjonizmu, rzeczywistość zaczęła się zmieniać. Firmy zmieniają swoje łańcuchy dostaw, lokalizując produkcję bliżej rynków, a pandemia przyspieszyła transformację cyfrową, w tym rozwój pracy zdalnej. Choć zmiany, takie jak wzrost telemedycyny czy edukacji online, są postrzegane jako pozytywne, wyzwań jest wiele. Pandemia może pogłębić nierówności, a jej skutki długo utrzymywać się w szczególności wśród kobiet i osób młodszych. Nowe regulacje prawne, w tym te związane z Nowym Zielonym Ładem, mogą wpłynąć na przyszłość proklimatycznych strategii. W firmach widoczna jest zmiana w alokacji budżetów, wspierając nie tylko ochronę zdrowia, ale i edukację.
Jeszcze nie wiemy, czy pandemia będzie wzmacniała trendy odpowiedzialnego i zrównoważonego rozwoju biznesu, gospodarek i społeczeństw – czy wręcz przeciwnie. Entuzjazm i zaangażowanie na rzecz wspierania słabszych, głównie seniorów, czy służby zdrowia, pospolite ruszenie społeczne w ramach pomocy w szyciu maseczek, poczucie wspólnoty i solidarności wobec zagrożenia oraz refleksje dotyczące nadmiernego konsumpcjonizmu i konieczności zmiany obowiązujących modeli biznesowych na bardziej zrównoważone powoli zastępuje nowa (niepewna) rzeczywistość.
Przygotowujemy się na trudniejsze czasy, nawet recesję, i niekorzystne zmiany na rynku pracy. Następują zmiany modeli biznesowych: skrócenie łańcuchów wartości firm oraz wzmocnienie rynków lokalnych. Pandemia przyspieszyła zmiany technologiczne i zmieniła powszechne modele pracy.
Według analizy McKinseya, wielkość dostaw online wzrosła o tę samą kwotę w ciągu ośmiu tygodni, jak w ciągu całej poprzedniej dekady. Skokowe zmiany dotyczą też telemedycyny, edukacji online, wreszcie samej pracy. Badanie realizowane przez Forum Odpowiedzialnego Biznesu w ostatnim tygodniu marca pokazało, że wszędzie tam, gdzie było to możliwe, pracodawcy umożliwili pracę zdalną. Z jednej strony spełniło się marzenie tych, którzy wskazywali na tę formę jako najbardziej pożądaną dla harmonijnego łączenia pracy z życiem osobistym, z drugiej nie wiadomo, czy wszystkie zmiany będą korzystne. Z ostatnich informacji MRPiPS (Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej) wynika, że na jesieni możemy oczekiwać nowych regulacji w tym zakresie. Czy rozwiązania systemowe będą pogłębiać dzisiejsze nierówności, czy może będą sprzyjać aktywizacji zawodowej kobiet, która w Polsce jest o kilkanaście procent niższa niż mężczyzn i kształtuje się poniżej średniej dla krajów UE? Obecnie największe różnice dotyczą najmłodszych i najstarszych Polek. Obie grupy mogą być najsilniej doświadczone skutkami kryzysu (jak pokazują badania, różnego rodzaju kryzysy najmocniej uderzają w kobiety, a ich skutki utrzymują się jeszcze kilka lat po ich zakończeniu). Jak obecna sytuacja wpłynie na zatrudnienie ludzi młodych, zwalnianych często w pierwszej kolejności?
Trudno dziś wyrokować, co przyniesie przyszłość. Zdecydowane stanowisko Komisji Europejskiej, łączące wsparcie odmrażanych gospodarek z Nowym Zielonym Ładem, czy konieczność raportowania danych klimatycznych pozwalają mieć nadzieję na kontynuację, a nawet wzmocnienie, kierunku proklimatycznego i prośrodowiskowego. Dodatkowo wzmacniają go liczne inicjatywy, także międzynarodowe, których celem jest ograniczanie negatywnego wpływu biznesu na środowisko naturalne, promowanie neutralności klimatycznej, bioróżnorodności, jak np. Business for Nature, czy różnego rodzaju porozumienia, jak np. Zero Discharge of Hazardous Chemicals (ZDHC), do którego dołączyła ostatnio firma LPP.
W budżetach firm doszło do przesunięć w stronę wzmacniania otoczenia w trakcie kryzysu: zakupu środków ochrony, respiratorów, ale także wsparcia szkół, które przeszły na pracę zdalną, itp. Jeśli mówimy o odpowiedzialności społecznej w szerokim kontekście biznesowym, to rzecz jasna strategie z natury rzeczy są długofalowe, więc ich zmiana nie następuje też błyskawicznie. Jednak wiele firm uświadomiło sobie nowe zagrożenia i zmodyfikowało swoje plany. Analiza McKinseya na temat zmian w kapitalizacji rynkowej pokazuje pewne nowe wzorce pojawiające się wśród firm i branż. Różnią się one znacząco od zmian obserwowanych w czasie kryzysu finansowego w latach 2008–2009: nie ma przetasowań w branżach i firmach, kiedy przedsiębiorstwa z sektorów elektroniki, energii i usług finansowych spadły z historycznych szczytów. Obecny kryzys pokazuje raczej odporność branż i firm, które były na szczycie (farmaceutyki i półprzewodniki). Natomiast te, które znajdowały się na dole, doświadczają pogłębiających się strat (np. banki i przedsiębiorstwa użyteczności publicznej). W Polsce niepokojąca wydaje się sytuacja sektora finansowego, o czym otwarcie pisze prezes mBanku, Cezary Stypułkowski. Innym wyzwaniem są wspomniane w kontekście sytuacji kobiet na rynku pracy kwestie poszanowania dla różnorodności, w tym m.in. migrantów czy osób LGBT . W tym zakresie nie do przecenienia będzie rola i zaangażowanie biznesu.
Przeczytaj pozostałe artykuły z raportu»
Egzamin dojrzałości z odpowiedzialności
Joanna Koprowska PL
Gdy firmy działające odpowiedzialnie realizowały długoterminowe strategie CSR, starając się uporać ze skutkami zmian klimatycznych, pojawiło się nowe wyzwanie – walka z pandemią COVID-19. Oba kryzysy – klimatyczny i koronawirusowy – są ważnym sprawdzianem dla biznesu.
Wartości to fundament silnego biznesu
Rok 2020 z całą pewnością możemy nazwać przełomowym. Zarówno w obszarze gospodarczo-ekonomicznym, jak i w społecznym. Żyjemy w czasach zmian, a zarazem dużej niepewności. Nikt z nas nie wie, jak będzie wyglądał świat i gospodarka za kilka lat czy też za kilka miesięcy.
Nowe technologie – narzędzie do walki z cyfrowym wykluczeniem
Dzięki dynamicznemu rozwijaniu technologii telekomunikacyjnych Huawei bierze aktywny udział w walce o likwidację nierówności i włączenie wszystkich w cyfrowy świat. Firma wspiera zarówno cele zrównoważonego rozwoju określone przez ONZ, jak i autorskie projekty na rzecz walki z wykluczeniem, takie jak skupiona na integracji cyfrowej inicjatywa TECH4ALL.
Dzisiaj strategicznie myślimy o przyszłości
By stworzyć skuteczną strategię zrównoważonego rozwoju, firmy powinny ściśle łączyć jej założenia z celami biznesowymi. Przekonuje o tym lider polskiego rynku piwnego, który konsekwentnie realizuje ambitne cele rozwojowe swoje oraz Grupy Asahi, której jest częścią.
