Streszczenie: Tradycyjnie działy podatkowe w firmach skupiają się na bieżących obowiązkach, takich jak składanie deklaracji podatkowych, co prowadzi do zaniedbania strategicznego planowania podatkowego i zarządzania ryzykiem. Badania Ernst & Young przeprowadzone wśród specjalistów ds. finansów i podatków w ośmiu krajach europejskich, w tym w Polsce, wykazały, że istnieje potrzeba poświęcenia większej uwagi planowaniu podatkowemu. Jednakże rosnące obciążenie bieżącymi zadaniami, wynikające m.in. z dodatkowych wymagań w zakresie kontroli wewnętrznej, takich jak Ustawa Sarbanesa-Oxleya w USA czy podobne inicjatywy Komisji Europejskiej, utrudnia realizację tych działań. Brak efektywnej polityki podatkowej nie tylko zwiększa ryzyko podatkowe, ale również może prowadzić do nadmiernych obciążeń podatkowych dla przedsiębiorstwa.
Tradycyjnie departamenty podatkowe pełnią w firmach funkcje techniczne. Dzieje się tak, ponieważ osoby zarządzające podatkami koncentrują się przede wszystkim na działaniu doraźnym (najbliższe zeznania podatkowe) w celu uniknięcia zaległości podatkowych.
W rezultacie tworzenie i prowadzenie efektywnej polityki podatkowej, planowanie podatkowe oraz kompleksowe zarządzanie ryzykiem podatkowym są często odsuwane na plan drugi. Uczestnicy badań przeprowadzonych przez Ernst & Young wśród osób zarządzających finansami i podatkami w 8 krajach europejskich, w tym w Polsce, twierdzą zgodnie, że powinni poświęcać więcej czasu na planowanie podatkowe. Przeszkodą jest rosnące obciążenie zadaniami bieżącymi, związane między innymi z dodatkowymi wymaganiami w zakresie kontroli wewnętrznej, wynikającymi z Ustawy Sarbanesa‑Oxleya w USA czy podobnymi planami Komisji Europejskiej. Tymczasem brak polityki podatkowej nie tylko zwiększa ryzyko podatkowe, ale grozi również tym, że przedsiębiorstwo będzie płaciło zbyt wysokie podatki.
Outsourcing funkcji podatkowych
Rozwiązaniem pozwalającym na przezwyciężenie uwikłania działu podatkowego w bieżące rozliczenia może być powierzenie całości lub części tych zadań firmie zewnętrznej. Charakter takiej współpracy może być bardzo różny, począwszy od outsourcingu działań powtarzalnych, takich jak przygotowywanie miesięcznych deklaracji podatkowych, po outsourcing większości funkcji podatkowych, łącznie z uczestniczeniem doradcy‑partnera w planowaniu podatkowym i pomocy w podejmowaniu decyzji strategicznych. Wykorzystując know‑how, którym dysponuje zewnętrzny doradca, można wypracować i wdrożyć spójną politykę podatkową. Jednym z istotnych elementów outsourcingu powinno być rozpoznanie przez usługodawcę bieżących i długoterminowych możliwości optymalizacji podatkowych i wdrożenie ich.
Zysk bez ryzyka?
W umowie outsourcingu funkcji podatkowych można zawrzeć zapisy przenoszące na firmę zewnętrzną część ryzyk podatkowych, związanych z proponowanymi rozwiązaniami optymalizacyjnymi. Oznacza to, że doradca podatkowy nie tylko proponuje rozwiązania zmierzające do uzyskania oszczędności, ale również jest zainteresowany obiektywną oceną ryzyka, podjęciem wszystkich kroków w celu jego zminimalizowania, a na końcu – sprawnym wdrożeniem tych rozwiązań. Również w sytuacji, gdyby władze skarbowe zakwestionowały rozliczenia podatkowe firmy, doradca zatrudni swoich specjalistów, którzy podejmą się reprezentowania firmy przed władzami skarbowymi czy sądem.
