Streszczenie: Metaorganizacje, będące sieciami współpracujących ze sobą podmiotów, stają przed wyzwaniem wspólnego kształtowania strategii, aby skutecznie realizować cele o znaczeniu globalnym. W odróżnieniu od pojedynczych organizacji, proces ten jest bardziej złożony ze względu na różnorodność uczestniczących podmiotów i ich indywidualne cele.
Przykładem takiej metaorganizacji jest Globalna Sieć Ostrzegania i Reagowania na Wybuchy Epidemii (GOARN), skupiająca ponad 250 organizacji partnerskich. Jej celem jest szybka dystrybucja zasobów w sytuacjach kryzysowych dotyczących zdrowia publicznego o zasięgu międzynarodowym. W obliczu pandemii COVID-19, kierownictwo GOARN dostrzegło konieczność ewolucji organizacji, co wymagało opracowania nowej, długoterminowej strategii odpowiadającej na potrzeby zarówno samej sieci, jak i jej członków.
Proces tworzenia strategii w metaorganizacjach różni się od tradycyjnego podejścia stosowanego w pojedynczych firmach. Wymaga uwzględnienia specyfiki współpracy między różnymi podmiotami oraz wypracowania wspólnych celów, które będą satysfakcjonujące dla wszystkich zaangażowanych stron.
Wykorzystanie szerokich możliwości i rozwiązywanie problemów systemowych będzie wymagało od poszczególnych organizacji nie tylko współpracy, ale też wspólnego opracowywania strategii grupy.
Firmom, organizacjom pożytku publicznego, organom administracji państwowej i innym podmiotom często pomaga organizowanie się w sieci i tworzenie tak zwanych metaorganizacji (termin sformułowany przez Gorana Ahrne i Nilsa Brunssona). Dzięki temu mogą lepiej sprostać dużym wyzwaniom, takim jak pandemia COVID‑19, ekstremalne zjawiska pogodowe, klęski humanitarne lub zakłócenia w łańcuchach dostaw. Wypracowywanie strategii w metaorganizacjach, tworzonych w celu przeprowadzania szeroko zakrojonych działań na rzecz określonych celów, często o znaczeniu globalnym, różni się jednak bardzo od budowy strategii przez jedną organizację – jest o wiele trudniejsze. Nowe podejście do zasad współpracy może pomóc liderom poszczególnych organizacji we wspólnej pracy nad osiąganiem zbiorowych i indywidualnych celów strategicznych.
Metaorganizacje mogą obejmować zarówno instytucje branżowe o ścisłej strukturze i mocno ugruntowanej pozycji, takie jak International Air Transport Association, jak i organizacje mające luźną strukturę i krótką historię, takie jak brytyjska Brexit Business Taskforce.
Przykładem metaorganizacji jest sieć Global Outbreak Alert and Response Network (Globalna Sieć Ostrzegania i Reagowania na Wybuchy Epidemii; GOARN), która skupia ponad 250 organizacji partnerskich. Jej celem jest zapewnienie szybkiej dystrybucji zasobów wśród podmiotów, które proszą o wsparcie podczas kryzysów w dziedzinie zdrowia publicznego o międzynarodowym zasięgu. Siedziba GOARN mieści się w budynku Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) w Genewie, a organem kierowniczym tej metaorganizacji jest 21‑osobowy komitet sterujący. Pod koniec 2021 roku komitet borykał się z niepewnością dotyczącą skutków pandemii i przyszłości, jaka czeka tę organizację. Organizacje partnerskie GOARN – do których należą agendy ONZ, międzynarodowe organizacje pomocy humanitarnej, państwowe organy zdrowia publicznego i sieci techniczne – wzywały GOARN do rozszerzenia swojej misji. Te różnorodne instytucje posiadają fachową wiedzę z zakresu logistyki, medycyny ratunkowej, szkoleń w zakresie reagowania na incydenty, badań operacyjnych, śledztw epidemicznych i innych dziedzin, która każdego roku służy im do opanowania wielu różnych sytuacji kryzysowych w dziedzinie zdrowia publicznego. Kierownictwo GOARN zdało sobie sprawę z tego, że organizacja musi przejść ewolucję, a to wymagało wypracowania nowej długookresowej strategii, która zaspokoiłaby zarówno potrzeby samej GOARN, jak i potrzeby poszczególnych organizacji członkowskich…
Materiał dostępny tylko dla subskrybentów
Dołącz do subskrybentów MIT Sloan Management Review Polska Premium!
Kup subskrypcję
