Reklama
Kształtuj przywództwo w oparciu o wiedzę MIT SMRP. Subskrybuj magazyn.
INNOWACJE
Polska flaga

Czerwona małpka, czyli innowacyjność wyzwolona

24 września 2019 7 min czytania
Zdjęcie Rafał Pikuła - Redaktor MIT Sloan Management Review Polska. 
Rafał Pikuła
Czerwona małpka, czyli innowacyjność wyzwolona

Streszczenie: Koncepcja "czerwonej małpki" autorstwa Jefa Staesa przedstawia firmę jako dżunglę, w której "spokojne małpki" – pracownicy obawiający się zmian – oraz "drapieżnicy" tłumiący innowacyjne pomysły, dominują. Pojawienie się "czerwonej małpki", czyli pracownika z przełomowym pomysłem, wywołuje niepokój i walkę o przetrwanie tego pomysłu. Bez wsparcia, takie inicjatywy mogą zostać stłumione przez opór wewnątrz organizacji. Staes podkreśla, że innowacyjność jest anarchiczna i często napotyka opór, a brak wsparcia dla innowatorów może prowadzić do ich odejścia z firmy. Aby promować kulturę zmiany i innowacyjności, Staes proponuje siedem reguł: Mitsmr+3Mitsmr+3Mitsmr+3 Chroń czerwoną małpkę – wspieraj nowe pomysły. Mitsmr Współpracuj z nią – udzielaj wsparcia i porad. Mitsmr Bądź szybki – działaj natychmiast, aby pomysł nie upadł. Mitsmr Bądź zwinny – stosuj elastyczne metody wdrażania zmian. Mitsmr Pozwól sobie na błędy – akceptuj pomyłki jako część procesu. Mitsmr Ryzykuj – nowe inicjatywy wiążą się z ryzykiem. Mitsmr Zarządzaj zmianą – kontroluj proces wdrażania innowacji. Mitsmr+1Mitsmr+1 Staes zaznacza, że w świecie przepełnionym informacjami organizacje muszą drastycznie zwiększyć swoją zdolność do nauki i wprowadzania innowacji, co nazywa "Switch 3D". Mitsmr

Pokaż więcej

Firma to dżungla, a „pomysły” walczą ze sobą na śmierć i życie. Tak o korporacyjnej rzeczywistości mówi Jef Staes, autor koncepcji Red Monkey Innovation.

Jef Staes jest zażywnym pięćdziesięciolatkiem, mówcą i trenerem biznesowym z ponad 25‑letnią praktyką. Podczas swoich wystąpień najczęściej ubrany jest w czerwoną koszulę. Trudno go jednak podejrzewać o komunistyczne sympatie. Dla Staesa czerwień jest kolorem zmiany i innowacji, ale takiej innowacji, która wprowadza ferment. Czasem Zmiana musi boleć.

Podczas swoich wystąpień otwarcie przekonuje do otwartości na zmiany. Wierzy, że przyszłość firm to ciągłe innowacje. A te muszą budzić niepokój.

Innowacja pod czerwoną banderą.

Idea czerwonej małpki zakłada, że każda firma jest jak dżungla, w której „żyją spokojne małpki” – pracownicy bojący się zmian – a także „drapieżnicy”, zabijający każdy innowacyjny pomysł w zarodku. Co jakiś czas pojawia się także czerwona małpka – czyli pracownik/pomysł, który może zmienić oblicze firmy. I wtedy zaczyna się walka o przetrwanie, bo przecież nowy pomysł budzi niepokój. Czerwona małpka nie poradzi sobie w dzikiej korporacyjnej dżungli bez wsparcia, ale potrzebuje obrońcy.

Zmiana jest stanem naturalnym

Plastyczna metafora Jefa Staesa zakłada, że w każdej firmie muszą wybuchać konflikty. Szczególnie jeżeli firma ma potencjał, możliwości i utalentowanych pracowników. Według eksperta, cyfrowa innowacyjność z natury jest anarchiczna i dlatego tak często napotyka opór.

Historia biznesu zna wiele przypadków innowatorów, którzy nie znaleźli zrozumienia dla swojej koncepcji w firmie, więc rzucili etat i rozwijali się poza strukturą. Zanim była innowacja, wcześniej była zmiana.

W dobie walki o specjalistów, gdy talent jest na wagę złota, a firmy pragną innowacji jak kania dżdżu, pozwalanie na odejście pracownika z pomysłem może być kosztownym błędem.

Nowy pomysł musi zmierzyć się z „drapieżnikami” z niemal każdego działu:

  • Dyrektor powie, że nie ma pieniędzy, zanim pojawi się wycena;

  • Zespół IT stwierdzi, że pomysł wymaga wielu testów, co wiążę się z nakładami czasu i pieniędzy;

  • Zespół sprzedaży odrzuci wszelkie zmiany, bo przecież utarte schematy działają;

  • Zespół obsługi klienta będzie narzekał, że znów trzeba będzie się uczyć czegoś nowego…

…i tak dalej, aż czerwona małpka zostanie „zagryziona”, ku uciesze stada zwyczajnych małpek. Chyba że uda się ją obronić. Jef Staes proponuje siedem reguł, jak usprawnić kulturę zmiany i innowacyjność w firmie.

Rewolucja z hodowli, czyli innowacja pod kontrolą

Kolor czerwony to także bunt. W swoich przemówieniach Staes zawsze podkreślał, że trzeba kwestionować paradygmaty i podważać status quo. Potrzebę buntu autor koncepcji Red Monkey Innovation tłumaczy specyfiką współczesnej komunikacji.

W rezultacie zachowanie czerwonej małpki przy życiu to klasyczna inwestycja w pracownika. Oczywiście operacja ochronna z początku może budzić zamęt, ale „usuwanie” pracowników, którzy kwestionują obowiązujące schematy, to równia pochyła. Biznes bez buntowników się nie rozwija. Bunt (zmiana) musi być jednak pod kontrolą.

Jak stworzyć kulturę zmiany?

  • Chroń czerwoną małpkę! Jeżeli jesteś kierownikiem zespołu, bądź liderem projektu i zauważasz, że w twoim otoczeniu pojawia się pomysł, wspieraj go.

  • Współpracuj z nią. Nawet najlepszy pomysł potrzebuje wsparcia, porady. Dobre pomysły mogą pojawiać się spontanicznie, ale ich przedstawienie na forum wymaga odpowiedniego opracowania.

  • Bądź szybki. Czas działa na niekorzyść innowacji. Jeżeli dany pomysł nie zostanie podniesiony od razu, to umrze śmiercią naturalną.

  • Bądź zwinny. Zmiana wymaga nowego podejścia. Zwinne metodyki pozwolą łatwiej przeprowadzić wdrożenie pomysłu.

  • Pozwól sobie na błędy. Zmiana wymaga prób. Na pewno będą pojawiać się błędy i drobne porażki, ale korekta nie oznacza klęski.

  • Ryzykuj. Bardzo często zmiana wymaga podjęcia ryzyka. Każdy nowy pomysł, nowa działalność czy nowe przedsięwzięcie związane są nierozerwalnie z ryzykiem.

  • Zarządzaj zmianą. Nie możesz pozwolić, by zmiana była poza kontrolą.

Potrzebna radykalna zmiana

„Świat jest zalany informacjami. Organizacje, firmy, szkoły i regiony muszą dostosować się do tej nowej rzeczywistości. Przede wszystkim muszą zwiększyć swoją moc, aby uczyć się i wprowadzać innowacje w sposób dramatyczny. Przejście z płaskiego, ubogiego w informacje świata 2D do przełomowego, bogatego w informacje świata 3D nazywamy Switch 3D” – pisał w swojej książce My Organisation is a Jungle Staes.

Dzisiejsze firmy mają jednak problemy z tworzeniem odpowiedniego środowiska do nauki i pracy, które umożliwia i pobudza innowacyjność, wykorzystując pasję i talenty ludzi.

„Musimy śmiało wybierać destrukcyjne innowacje biznesowe napędzane rewolucyjnymi innowacjami kulturowymi. Ta sesja jest apelem o radykalną zmianę w organizacji pracy i edukacji” – apelował Staes.

Zostań królem dżungli

W koncepcji Staesa bardzo ważna jest figura wspierającej osoby – tak jak wspominany powyżej „obrońca w dżungli”. W wielu organizacjach pojawia się specyficzny „defekt mocy” – niedopasowanie kompetencji i autorytetu w obrębie warstwy wykonawczej i zarządzania – który sprawia, że wprowadzanie innowacji jest bardzo konfrontacyjne i trudne.

„Innowacyjność to żadna wiedza tajemna. To połączenie kreatywności i dobrego zarządzania. Tworzenie innowacyjnych rozwiązań, osiąganie przewagi w cyfrowym świecie to kwestia zbudowania odpowiedniego środowiska i zarządza nim” – przekonuje Staes.

W jego koncepcji dżungla wcale nie musi być nieokiełznana, a czerwone małpki mogą być pod ochroną. Dobry lider zmiany, prawdziwy król dżungli, wie, jak to zrobić.

Filozofia innowacyjności: rezerwat, zamiast ZOO

Bycie liderem zmiany przynosi realne korzyści. Odważne zarządzanie zmianą pozwala utrzymać kreatywnego ducha w zespole i dodatkowo motywuje pracowników. Zespół ma świadomość, że zmiana nie przynosi chaosu, ale poprawę.

Idąc za metaforą przyrodniczą – to tworzenie z dżungli rezerwatu, ale nie ogrodu zoologicznego. Idea rezerwatu zakłada stworzenie przestrzeni, która jest naturalna, gdzie nie jest zaburzony naturalny cykl życia (pracy), ale która jest zarazem bezpieczna. To nie sterylny, zarządzany odgórnie ogród zoologiczny, gdzie innowacje są efekciarskimi sztuczkami ku uciesze widzów.

Innowacyjność to efekt pracy

Podsumowując, trzeba podkreślić, że król dżungli tworzy kulturę w ramach natury. O tym, że tworzenie innowacji musi pasować do kultury firmy, mogliście przeczytać już wielokrotnie. W efekcie innowacyjność to efekt pracy, a nie tylko błyskotliwej idei.

Zrozumienie, jak powstaje taka kultura, jest pierwszym krokiem zmiany. Spacer po korporacyjnej dżungli wcale nie musi być groźną wycieczką, choć nikt nie mówi, że będzie to też sielankowa przechadzka.

O autorach
Tematy

Może Cię zainteresować

Jak wprowadzić w firmie sprawiedliwe zarządzanie talentami

Wiele organizacji wpada w pułapkę „zarządzania przez parytety”, zapominając, że liczby to jedynie wierzchołek góry lodowej. Skupienie na twardych wskaźnikach często przesłania realne bariery, które blokują rozwój najlepszych pracowników. Dowiedz się, jak przejść od  parytetów do procedur, które realnie uwalniają ukryty potencjał zespołu.

Trendy HR 2026: Definiowanie miejsca pracy na nowo

Masowa adopcja AI, spłaszczanie struktur i rewolucja w EVP to rzeczywistość, przed którą nie ma ucieczki. Podczas gdy większość pracowników marzy o pracy zdalnej, zarządy planują odważne redukcje stanowisk wspierane przez technologię. Dowiedz się, dlaczego tradycyjne drabinki kariery odchodzą do lamusa, jak spersonalizowana nauka staje się najsilniejszym magnesem na talenty i dlaczego to właśnie dyrektorzy HR przejmują dziś stery w projektowaniu strategii, która pozwoli firmom przetrwać nadchodzącą dekadę.

Wykorzystanie skarg klientów do innowacji Zamień skargi klientów w strategię innowacji

Tradycyjne postrzeganie skarg klientów jako zakłóceń do szybkiego załatwienia przestaje być skuteczne w nowoczesnym zarządzaniu doświadczeniem klienta. Szwajcarski Szpital Uniwersytecki w Vaud (CHUV) pokazuje, że systematyczne gromadzenie i analiza reklamacji może stać się strategicznym narzędziem innowacji i podnoszenia jakości usług. Dzięki współpracy z renomowaną szkołą hotelarską EHL, pracownicy służby zdrowia zdobywają kompetencje z zakresu projektowania usług i zarządzania relacjami z pacjentem, uzupełniając tradycyjne szkolenia kliniczne.

Artykuł przedstawia trzy konkretne kroki: traktowanie skarg jako wartościowych danych, angażowanie klientów we wspólne opracowywanie rozwiązań oraz adaptację najlepszych praktyk z branż usługowych. To holistyczne podejście pozwala nie tylko poprawić jakość opieki i doświadczenia pacjenta, ale także przeciwdziałać wypaleniu zawodowemu personelu i budować trwałą przewagę konkurencyjną.

przywództwo bez hierarchii w korporacji Jak Samsung Electronics Polska rzuca wyzwanie hierarchii

W obliczu rosnącej złożoności biznesu hierarchiczne modele zarządzania coraz częściej zawodzą. Artykuł analizuje, jak Samsung Electronics Polska wdraża koncepcję „Leader to Leader”, odwracając tradycyjną piramidę decyzyjną. Na przykładzie tej transformacji pokazujemy, dlaczego bezpieczeństwo psychologiczne, decentralizacja decyzji i świadome oddanie kontroli mogą stać się źródłem przewagi konkurencyjnej nawet w najbardziej sformalizowanych organizacjach.

Wideokonferencje i nowoczesne biuro: jak technologia i przestrzeń tworzą nowy standard współpracy. CZĘŚĆ II

Jak wybrać kabinę akustyczną do pracy hybrydowej, by spotkania online były naprawdę efektywne? W drugiej części cyklu pokazujemy checklistę decyzji, typowe błędy oraz technologie Jabra, które zapewniają widoczność i świetny dźwięk.

Wideokonferencje i nowoczesne biuro: jak technologia i przestrzeń tworzą nowy standard współpracy. CZĘŚĆ I

Wideokonferencje nie działają „same z siebie”. O jakości spotkań hybrydowych decyduje widoczność, dźwięk i przestrzeń, która wspiera koncentrację. Sprawdź, jak technologia Jabra i kabiny akustyczne Bene tworzą nowy standard współpracy.

Niektórzy wcale nie ciepią na wypalenie. Są wyczerpani etycznie

Wypalenie zawodowe jest powszechnym zjawiskiem wśród osób pracujących pod nieustanną presją. Ale nie zawsze jest to właściwa diagnoza. Gdy ludzie są wyczerpani pracą, która wydaje się pusta lub niespójna z ich wartościami, problemem nie jest brak wytrzymałości. Problemem jest brak sensu. Dopóki organizacje nie będą gotowe skonfrontować się z tym rozróżnieniem, będą nadal leczyć niewłaściwy problem i dziwić się, że nic się nie zmienia.

 

Poradnik CEO: Jak radzić sobie z trudnymi członkami rad nadzorczych

Prezesi i dyrektorzy zarządzający (CEO) nie unikną kontaktu z trudnymi osobowościami w radach nadzorczych, ale mogą nauczyć się mitygować wyzwania, jakie te postaci stwarzają. Kluczem do sukcesu jest odróżnienie problemów personalnych od wadliwych procesów, współpraca z kluczowymi sojusznikami oraz konsekwentne wzmacnianie relacji w celu budowania wartości biznesowej.

AI w polskiej medycynie: lepsza diagnostyka vs. ryzyko utraty kompetencji

Polskie szpitale i uczelnie medyczne coraz śmielej korzystają z możliwości sztucznej inteligencji – od precyzyjnej diagnostyki onkologicznej w Tychach, po zaawansowane systemy wizyjne rozwijane na AGH. Algorytmy stają się „drugim okiem” lekarza, istotnie zwiększając wykrywalność zmian nowotworowych. Jednak za technologiczną euforią kryje się ryzyko nazywane „lenistwem poznawczym” – lekarze wspierani przez AI tracą biegłość w samodzielnej diagnozie.

Puste przeprosiny w pracy, czyli więcej szkody niż pożytku

Większość menedżerów uważa, że szczere wyznanie winy zamyka temat błędu. Tymczasem w środowisku zawodowym puste deklaracje skruchy działają gorzej niż ich brak – budują kulturę nieufności i wypalają zespoły. Jeśli po Twoim „przepraszam” następuje „ale”, właśnie wysłałeś sygnał, że nie zamierzasz nic zmieniać.

Materiał dostępny tylko dla subskrybentów

Jeszcze nie masz subskrypcji? Dołącz do grona subskrybentów i korzystaj bez ograniczeń!

Subskrybuj

Otrzymuj najważniejsze artykuły biznesowe — zapisz się do newslettera!