Reklama
Skorzystaj z -13% – oferta na Dzień Kochania Siebie! 💗
Premium
Zarządzanie kryzysowe
Magazyn (Nr 14, kwiecień - maj 2022)

Po wojnie w Ukrainie świat już nie będzie taki sam

1 kwietnia 2022 21 min czytania
Marek Ratajczak
Po wojnie w Ukrainie świat już nie będzie taki sam

Streszczenie: Wojna na Ukrainie ma głęboko zakorzenione przyczyny historyczne i polityczne, które sięgają czasów po upadku muru berlińskiego i rozpadu ZSRR. Konflikt ten wybuchł w kontekście globalnych zmian, które rozpoczęły się od zakończenia zimnej wojny, a które teraz zostały pogłębione przez pandemię COVID-19 i agresję Rosji. Po wojnie świat zmieni się w sposób nieodwracalny, a wszystkie sektory – od polityki po gospodarkę – staną przed koniecznością adaptacji do nowych, niepewnych realiów. Firmy, które nie przygotują się na długofalowe zmiany, mogą ponieść dotkliwe konsekwencje. Kluczowe będzie zrozumienie tych zmian i umiejętność odpowiedzi na nie w kontekście globalnych relacji gospodarczych i politycznych.

Pokaż więcej

Kiedy pojawiają się przełomowe wydarzenia polityczne lub kryzysy, firmy często skłaniają się ku myśleniu bardzo krótkoterminowemu. Jeśli przez brak myślenia długoterminowego i nieprzygotowanie dokonają błędnego rachunku strategicznego dotyczącego tego, jak powinny działać, mogą ponosić konsekwencje latami. Dlatego warto już dziś się przygotować do działania w świecie, który po wojnie wyłoni się w nowych konfiguracjach politycznych i ekonomicznych.

Niels Bohr, duński fizyk i noblista, zażartował, że „prognozowanie jest trudne, zwłaszcza gdy dotyczy przyszłości”. Od siebie dodam, że robi się jeszcze trudniejsze, kiedy pytania o przyszłość padają w samym środku toczącego się konfliktu zbrojnego, którego potencjalny dalszy przebieg, rezultaty, a także to, co najtrudniejsze, czyli sposób zakończenia i związane z tym konsekwencje, pozostają wielką niewiadomą. Prognoza, którą przedstawiam, powinna więc być traktowana jako pewna wizja, a prawdopodobieństwo jej ziszczenia się trudno określić, bo w świecie wokół nas jest bardzo dużo niepewności.

Wojna ma korzenie w przeszłości

Na obwolucie dwunastu esejów, wznowionej w 2010 roku przez Harvard Business Press książki Toward the Next Economics and Other Essays Petera F. Druckera, czytamy: „Menedżer dzisiaj musi funkcjonować w centrum burzy zachodzących istotnych zmian społecznych, które w dramatyczny sposób zmieniają relacje między gospodarką, biznesem, polityką i konsumentami. Zrozumienie tych wszystkich zmian i zarządzanie w ich trakcie wymaga perspektywy, która wychodzi poza to, co tu i teraz i pozwala odpowiedzieć na pytania, jak się tu znaleźliśmy i dokąd zmierzamy”. Owa „burza zachodzących zmian”, która w 2010 roku wydawała się słabnąć wraz ze słabnięciem przejawów kryzysu finansowego, rozszalała się na nowo. Najpierw razem z pandemią COVID‑19, a gdy znowu wydawało się, że najgorsze już za nami, agresja Rosji na Ukrainę pokazała, że burza przycichła tylko na chwilę.

W przytoczonym cytacie jest jeszcze coś bardzo istotnego. Chodzi o to, że myśląc o przyszłości, powinniśmy także spojrzeć w przeszłość, bo historia nie jest zbiorem kolejnych, definitywnie zamkniętych „rozdziałów”. To, co było, w znacznej mierze wpływa na to, co jest i to, co będzie. Obecna sytuacja jest następstwem tego, co działo się w całym okresie po upadku muru berlińskiego oraz upadku i rozpadzie ZSRR.

W początkach okresu traktowanego jako czas kończący zimną wojnę wydawało się, że zwłaszcza doświadczona zbrojnymi konfliktami Europa, poza jej bezpośrednimi uczestnikami wojny na Bałkanach, ma szansę na urzeczywistnienie idei jedności od Atlantyku do Uralu. Nie w sensie geograficznym, ale w rozumieniu kontynentu, który byłby dla innych przykładem harmonijnej współpracy i współistnienia różnych państw i narodów, niezależnie od dzielących je różnic.

Zostało 90% materiału do przeczytania

Materiał dostępny tylko dla subskrybentów

Dołącz do subskrybentów MIT Sloan Management Review Polska Premium!

Kup subskrypcję
O autorach
Tematy

Może Cię zainteresować

Agentowe narzędzia AI do kodowania: co powinni wiedzieć liderzy

Większość menedżerów utknęła w pętli „czatowania” z AI, traktując narzędzia takie jak ChatGPT jedynie jako sprawniejszą wyszukiwarkę. Tymczasem agentowe narzędzia AI, dotychczas kojarzone wyłącznie z pisaniem kodu, stają się nowym fundamentem pracy umysłowej. Pozwalają one budować trwałą „pamięć instytucjonalną” i automatyzować złożone procesy – od analizy konkurencji po due diligence – bez konieczności pisania choćby jednej linii kodu. Dowiedz się, dlaczego narzędzia takie jak Claude Code to nie tylko gratka dla deweloperów, ale kluczowy element przewagi strategicznej nowoczesnego lidera.

Algorytmy na wybiegu: Jak model „AI-first” zmienia rynek mody

Współczesny sektor mody i dóbr luksusowych przechodzi fundamentalną zmianę, w której sztuczna inteligencja przestaje być jedynie narzędziem pomocniczym, a staje się głównym architektem strategii operacyjnej. Wg BCG, firmy przyjmujące model „AI-first” muszą zmierzyć się z nową rzeczywistością, w której konsumenci porzucają tradycyjne wyszukiwarki na rzecz platform takich jak ChatGPT czy Perplexity, zmuszając marki do walki o widoczność w świecie zdominowanym przez algorytmy rekomendacyjne.

Co traktat ONZ o cyberprzestępczości może oznaczać dla Twojej firmy

Nowy traktat Organizacji Narodów Zjednoczonych ustanawia międzynarodowe ramy prowadzenia dochodzeń i ścigania przestępstw online, takich jak ataki ransomware czy oszustwa finansowe, które często mają charakter transgraniczny. Choć dokument ten wprost definiuje cyberprzestępczość oraz precyzuje zakres odpowiedzialności organów ścigania i przedsiębiorstw w takich przypadkach, obawy dotyczące prywatności i swobód obywatelskich wciąż nie zostały w pełni rozstrzygnięte. Firmy o zasięgu globalnym powinny już teraz rozpocząć przygotowania do nadchodzącego egzekwowania nowych przepisów.

empatia Czy empatia stanie się kluczową kompetencją przywódczą?

W erze rosnącej złożoności i niepewności, kluczową rolę w sukcesie organizacji odgrywa styl przywództwa oparty na empatii, partnerstwie i bezpieczeństwie psychologicznym. Tradycyjne modele hierarchiczne ustępują miejsca transformacyjnemu przywództwu, które aktywuje potencjał zespołów i sprzyja innowacjom.

AI w biznesie 5 trendów AI, które zdefiniują strategię liderów w 2026 roku

Sztuczna inteligencja do 2026 roku przekształci się z pojedynczych narzędzi w złożone, agentowe super-aplikacje, które zmienią sposób zarządzania, organizacji pracy i strategii konkurencyjnej. Transformacja ta ma wymiar globalny, z rosnącym znaczeniem lokalnej specjalizacji i integracji AI z infrastrukturą fizyczną oraz mediami generatywnymi. W efekcie powstaje multipolarna gospodarka oparta na inteligentnej infrastrukturze i zrozumieniu lokalnych potrzeb.

Enszityfikacja: Jak pogoń za marżą niszczy wartość „inteligentnych” produktów

Kiedyś jednym z symboli jakości była trwałość produktu fizycznego. Dziś, dzięki cyfryzacji, firmy dążą do sprawowania kontroli nad produktem długo po tym, jak opuścił on linię produkcyjną. To, co miało być rewolucją w komforcie i personalizacji, coraz częściej zmienia się w tzw. enszityfikację – proces, w którym innowacja ustępuje miejsca agresywnej monetyzacji, a klient z właściciela staje się jedynie subskrybentem własnych przedmiotów.

Mapa ryzyka 2026: Globalna perspektywa jest ważniejsza niż kiedykolwiek

W świecie rozdartym między nieuchronną integracją gospodarczą a politycznym zwrotem ku nacjonalizmom, liderzy biznesu stają przed paradoksem: jak budować wartość, gdy tradycyjne bezpieczne przystanie zmieniają swój charakter? Analiza danych z 2025 roku pokazuje, że choć politycy mogą dążyć do izolacji, kapitał nie posiada tego luksusu. Zapraszamy do głębokiego wglądu w globalne rynki akcji, dynamikę walut i nową mapę ryzyka krajowego, która zdefiniuje strategie inwestycyjne w 2026 roku.

Plotki w biurze: błąd systemu czy ukryty feedback?

Plotka biurowa to rzadko objaw toksycznej kultury, a najczęściej sygnał, że oficjalna komunikacja w firmie zawodzi. Zamiast uciszać nieformalne rozmowy, liderzy powinni traktować je jako cenny mechanizm informacji zwrotnej. Sprawdź, jak zrozumieć potrzeby zespołu ukryte między wierszami i skutecznie zarządzać organizacją w obliczu nieuniknionych zmian.

Głos jako interfejs przyszłości: Jabra Evolve3 jako infrastruktura pracy opartej na AI

Głos staje się nowym interfejsem pracy z AI, a jakość audio przesądza o skuteczności współpracy hybrydowej. Sprawdź, jak seria słuchawek Jabra Evolve3 tworzy infrastrukturę gotową na erę komend głosowych i spotkań wspieranych przez sztuczną inteligencję.

AI lub dymisja: prezesi osobiście angażują się w technologię

Era eksperymentów ze sztuczną inteligencją w biznesie dobiegła końca. Najnowszy raport BCG AI Radar 2026 ujawnia: co drugi CEO uważa, że jego posada zależy od sukcesu wdrożenia AI. Dowiedz się, dlaczego szefowie największych firm na świecie rezygnują z delegowania zadań i sami stają się „Głównymi Dyrektorami ds. AI”, podwajając wydatki na technologię, która w tym roku ma wreszcie zacząć zarabiać.

Materiał dostępny tylko dla subskrybentów

Jeszcze nie masz subskrypcji? Dołącz do grona subskrybentów i korzystaj bez ograniczeń!

Subskrybuj

Otrzymuj najważniejsze artykuły biznesowe — zapisz się do newslettera!