Streszczenie: Polki coraz chętniej korzystają z technologii, częściej niż mężczyźni robiąc zakupy online, korzystając z bankowości internetowej i mediów społecznościowych. Coraz częściej decydują się również na karierę w branży IT, co może pomóc wypełnić lukę kadrową w tej dziedzinie. Według badań, 61% kobiet pracujących lub planujących pracę w IT ukończyło studia magisterskie, a 34% zdobywało wiedzę technologiczną poza studiami informatycznymi, ucząc się samodzielnie lub uczestnicząc w kursach IT. Najpopularniejszymi specjalizacjami wśród kobiet w IT są testowanie (16%), programowanie frontend i backend (po 12%), a także full stack developing, UX/UI, zarządzanie projektami i analiza biznesowa. Najczęściej wskazywanym językiem programowania jest Java (15%), a następnie JavaScript (12%), Python i SQL (po 11%). Choć oczekiwania finansowe specjalistek IT są wyższe niż ich realne wynagrodzenia, największą wartością w miejscu pracy jest dla nich atmosfera (66%), zarobki (65%), rozwój osobisty oraz możliwość uczestnictwa w ciekawych projektach. Prawie 30% kobiet zmienia pracę z powodu potrzeby nowych wyzwań, a 81% deklaruje możliwość awansu w obecnym miejscu pracy, z czego 37% już go otrzymało. Mimo że kobiety stanowią mniejszość na najwyższych stanowiskach w firmach IT (12%), ich rosnąca obecność w branży może przyczynić się do zmiany tego trendu.
Polki bardzo chętnie korzystają z technologii. Częściej niż mężczyzni robią zakupy online, korzystają z bankowości internetowej i social mediów. A także coraz częściej postanawiają robić karierę w branży informatycznej. To dobry znak dla pracodawców, którzy wciąż zmagają się z kadrowymi problemami.
Według badań Work Service Barometr dziś na rynku poszukiwani są przede wszystkim specjaliści IT. Jest to związane m.in. ze wzrostem popularności pracy zdalnej, e‑commerce, przeniesieniem obsługi klienta do sfery online, co wymaga dostosowania infrastruktury IT. Potrzebni są więc software developerzy, UX designerzy, specjaliści ds. infrastruktury, pracownicy helpdesku.
Nie powinno więc dziwić, że liczba ofert pracy dotyczących wspomnianych stanowisk w ubiegłym roku rosła w tempie ekspresowym. Z danych portalu rekrutacyjnego dla pracowników IT NoFluffJobs wynika, że w 2020 r. zostało na nim opublikowanych 26 189 ofert pracy – o 58 % więcej, niż miało to miejsce rok wcześniej. To największy wzrost w historii badań.
Najwięcej mogli zarobić specjaliści do spraw bezpieczeństwa i eksperci Big Data. W obydwu kategoriach mediana dolnych widełek przy umowach B2B oscylowała na poziomie 15 tysięcy zł netto, a mediana górnych to już kwoty powyżej 20 tys. zł netto. Kolejne miejsca pod względem zarobków zajmowali przedstawiciele DevOps i Business Intelligence, gdzie kilkanaście tysięcy miesięcznie wynagrodzenia to też rynkowy standard. Na drugim biegunie znaleźli się specjaliści UX/Design i Support, gdzie widełki znacznie rzadziej niż w innych kategoriach przekraczały pułap 10 tys. netto. Mimo takich zarobków specjalistów dalej brak.
Tę lukę mogą wypełnić kobiety, które coraz częściej wybierają karierę w IT. To właśnie panie coraz chętniej decydują się na zmianę branży i rozwijanie swoich umiejętności w pracy z nowymi technologiami, a ich zaplecze zawodowe i wykształcenie okazują się bardzo różnorodne. Co równie istotne, są zdeterminowane, by zdobywać wiedzę. Uczą się samodzielnie lub decydują na uczestnictwo w specjalistycznych kursach.
Jak kobiety zaczynają swoją przygodę z IT?
Przeprowadzone przez No Fluff Jobs badanie dowiodło, iż zarówno kobiety, które już pracują w branży IT jak i te, które planują się w niej rozwijać, są dobrze wykształcone. Aż 61% z nich ukończyło studia magisterskie, a niecałe 30% studia licencjackie i inżynierskie. Choć, jeśli chodzi o grupę już pracujących w IT respondentek, 28%% studiowało na kierunkach informatycznych i pokrewnych, to aż 22% zadeklarowało, iż zdobywało wiedzę technologiczną samodzielnie, a 12 % uczestniczyło w kursach IT. Oznacza to, że 34% kobiet w IT zdobywało wiedzę poza studiami informatycznymi.
Ponadto jeśli chodzi o kobiety, które deklarują chęć pracy w branży nowych technologii, najliczniejszą grupę stanowią te, które zajmują się bankowością i finansami, sprzedażą, marketingiem, inżynierią i przemysłem. Mniej liczną grupę respondentek stanowią kobiety zatrudnione w mediach i edukacji. Co ciekawe, prawie połowa respondentek z tej właśnie grupy odpowiedziała, iż zdobywa wiedzę z zakresu IT samodzielnie, a 25% uczestniczyło w kursach specjalistycznych.
Testing i Java najpopularniejsze wśród kobiet w IT
W obecnej edycji badania najpopularniejszą specjalizacją wśród kobiet pracujących w IT jest praca testera (16%), programowanie frontend i backend zajęło kolejne miejsce (po 12%). Tuż za nimi znalazły się panie zajmujące się full stack developingiem (8 proc.), UX/UI (8 proc.), zarządzaniem projektami (8 proc.) oraz analizą biznesową (6 proc.). Najmniej popularnymi okazały się specjalizacje związane ze wsparciem IT (4 proc.), czyli prowadzeniem projektów w metodyce DevOps, bezpieczeństwem, programowaniem systemów wbudowanych (embedded), a także product managementem (3 proc.).
Z kolei, jeśli chodzi o znajomość języków programowania oraz frameworków, najwięcej ankietowanych kobiet wskazało Javę (15 proc.). Na miejscu drugim znalazł się Javascript (12 proc.), a na kolejnych pozycjach Python oraz SQL (po 11 proc.). W przypadku kobiet, które dopiero zamierzają rozwijać się w branży nowych technologii, jako najbardziej pożądane specjalizacje wskazują dziedzinę UX/UI (15 proc.), a następnie testowanie (11 proc.), zarządzanie projektem i projektowanie frontendowe (po 10 proc.).
Zarobki ważne, choć atmosfera w miejscu pracy na pierwszym miejscu
Według badania, oczekiwania finansowe większości specjalistek IT są większe niż ich realne wynagrodzenia. Podczas gdy widełki juniorek rozpoczynających pracę w IT, to przedział 3‑4 tys. złotych netto, wymarzona ich pensja wynosi 5‑6 tys. złotych netto. Z kolei kobiety z doświadczeniem zawodowym w IT na poziomie średnio zaawansowanym (mid/regular) zarabiają średnio 5‑6 tys. złotych netto, przy czym ich oczekiwania to 10‑15 tys. złotych netto.
Okazuje się jednak, że choć zarobki dla kobiet pracujących w branży IT są ważne (65 proc.), największą wartością w miejscu pracy jest atmosfera – została ona wskazana przez aż 66 % respondentek. Równie ważny jest dla nich rozwój osobisty oraz możliwość uczestnictwa w ciekawych projektach. Z kolei dla kobiet, które dopiero decydują się na zmianę branży, największą wartością są zarobki, ale wiele z nich wskazuje również na rozwój osobisty.
– Wyniki przeprowadzonego przez nas badania nie pozostawiają wątpliwości – coraz więcej kobiet decyduje się na przejście do branży IT – mówi Magdalena Gawłowska‑Bujok, współzałożycielka i Chief Operating Officer, No Fluff Jobs. – Bardzo cieszy również fakt, iż zdecydowana większość kobiet pracujących w branży IT czuje się spełniona w obecnym miejscu pracy. I, co zaskakujące, odsetek kobiet (35%), które zadeklarowały, iż nie realizują się w nim, jest niemal taki sam, jak odsetek tych, które w ubiegłym roku je zmieniły (34%), co jest bardzo pozytywnym trendem i pozwala wnioskować, że kobiety aktywnie poszukują rozwiązań i podążają za swoimi zawodowymi potrzebami.
A powodów do satysfakcji może być wiele. Jak wynika bowiem z badania, aż 81% kobiet pracujących w IT zadeklarowało, że w swoim obecnym miejscu pracy ma możliwość awansu, a otrzymało go 37%. Zdecydowana większość badanych deklaruje, iż piastuje stanowisko specjalistki (67%), ale już 18% kieruje zespołem.
– Branża IT daje ogromne możliwości w kwestii rozwoju osobistego – jak pokazało nasze tegoroczne badanie, ponad 80% ankietowanych przyznało, iż ma możliwość awansu w strukturach swojej firmy. Rozwój umiejętności miękkich to zatem klucz nie tylko do lepszego zrozumienia potrzeb klienta i pracy w zespole, ale także zdobywania kolejnych szczebli kariery. To duży zastrzyk motywacji dla kobiet, które dopiero wkraczają do świata IT – zapytane o to, jakie umiejętności nietechniczne nabyły w swoich dotychczasowych branżach, odpowiedziały, iż jest to m.in. umiejętność pracy w grupie, nastawienie na rozwiązywanie problemów czy zdolności analityczne, bardzo cenione wśród pracodawców z branży IT – mówi Marta Steiner, Head of Product & Marketing, No Fluff Jobs.
Kobiety zmieniają pracę, bo potrzebują nowych wyzwań
Najczęstszym powodem zmian pracy wśród profesjonalistek pracujących w branży nowych technologii? Okazuje się, że prawie 30% z nich wskazało potrzebę nowych wyzwań. Motorem zmian pracy okazały się w dużej również panująca w firmie atmosfera (15%) i niezgodne z oczekiwaniami zarobki (13%), ale wskazano również m.in. utratę miejsca pracy (12%) oraz brak poczucia stabilizacji zatrudnienia (9%).
Jak wynika z badania No Fluff Jobs, kobiety spotykają się z kilkoma przeszkodami i wyzwaniami na początku swojej przygody z branżą IT. Okazuje, że prawie 40% z nich ma trudności ze znalezieniem odpowiedniej oferty pracy, a 34% nie wie, od czego zacząć oraz jakiej specjalizacji zacząć swoją przygodę z branżą (26%), borykają się także z lękiem przed zmianą obecnej (24%). Część z nich twierdzi również, iż koszty kursów i materiałów do nauki programowania są zbyt drogie (23%).
Kobiety zmieniają firmy IT
Kobiety coraz chętniej aplikują także na stanowiska menedżerskie, również w firmach IT. Jednak zarządy firm są nadal zdominowane przez mężczyzn. Odsetek kobiet na najwyższych stanowiskach i w zarządach firm na całym świecie rośnie. Z ubiegłorocznego badania Hays Poland wynika, że odsetek kobiet zarządzających firmami utrzymuje się poziomie 20%, ale w branży IT to zaledwie 12% Można mieć nadzieję, że ogólne masowe wejście kobiet do branży IT, sprawi, że i na stanowiskach kierowniczych pań będzie więcej.
A mimo to kobiet w IT jest relatywnie mało. Bierze się to przede wszystkim ze względu na „podświadome uważanie mężczyzn za lepszych w ścisłych zajęciach”. Tak sądzi m.in. Kate Hobler, właścicielka firmy Brass Willow Hobler. W rozmowie z PAP powiedziała, że „im więcej kobiet będzie pokazywać się w branży IT, tym bardziej będzie się ona zmieniać”. Zdaniem Holber kobiety tworzą innego rodzaje firmy niż mężczyźni. „Kultura kobieca jest bardziej opiekuńcza, bardziej inkluzywna i nastawiona na potrzeby. Męska jest zwykle dużo bardziej twarda i nastawiona na wynik” – zauważyła.
