Rozmowy o muzyce klasycznej ze sztuczną inteligencją [Mistrzowie Innowacyjnej Transformacji]

IBM udowadnia, że twórczość artystyczna i sztuczna inteligencja mogą iść ze sobą w parze. NOSPR AI, wykorzystujący rozwiązanie IBM Watson i publiczną chmurę IBM, umożliwia internautom zgłębienie wiedzy o muzyce klasycznej poprzez rozmowę z AI. Za ten projekt firma IBM otrzymała tytuł Mistrza Innowacyjnej Transformacji, w kategorii „Cyfrowa organizacja”.

NOSPR AI to wirtualny asystent i ekspert od muzyki klasycznej, którego znaleźć można na ogólnodostępnej platformie internetowej, poprzez którą przenosimy się do wirtualnej sali koncertowej katowickiej Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia (NOSPR). AI nie tylko prezentuje słuchaczom takie utwory jak „Ognisty ptak” Igora Strawińskiego czy „Karnawał zwierząt” Camille’a Saint- Saënsa w wykonaniu NOSPR w Katowicach. Opowiada również o zamyśle autora danego utworu , o tym jaki instrument gra partię solową czy, na przykład, ile waży fortepian.

NOSPR AI umożliwia zatem interakcję ze światem muzyki klasycznej na kilku płaszczyznach. Z jednej story jest to oczywiście wspomniana rozmowa z wirtualnym asystentem napędzanym technologią AI, z drugiej możliwość obcowania z kulturą w ramach koncertów online. Tym samym NOSPR AI, jak podkreślają twórcy rozwiązania, staje się zjawiskiem, o którym i z którym można swobodnie dyskutować.

Pokazujemy, że o muzyce klasycznej można opowiadać lekko, korzystając z nowoczesnych technologii, nie tracąc przy tym możliwości obcowania z dźwiękami w najwyższej jakości. Naszym celem w tym projekcie jest łączenie świata dźwięków symfonicznych ze współczesnością i ukazanie, że ten obszar kultury nie jest zarezerwowany dla wąskich elit. Sztuka jest formą komunikacji, a komunikacja zyskuje życie, gdy przestaje być jednostronna – opowiada Monika Maciąg‑Kruszewska, External Relations Leader w IBM.

NOSPR AI – studium przypadku

Projekt NOSPR AI jest zwieńczeniem współpracy zespołu IBM Services z Narodową Orkiestrą Symfoniczną Polskiego Radia w Katowicach i ekspertami świata muzyki klasycznej, grupą IT z Fujitsu Technology Solutions, a także uczniami szkół zrzeszonych w programie P‑TECH. Zespół IBM Services był odpowiedzialny za budowę rozwiązania, utrzymanie i rozwój aplikacji w chmurze publicznej IBM oraz szkolenie wirtualnego NOSPR AI w zakresie udzielania odpowiedzi na pytania w języku polskim.

Uruchomienie projektu zostało poprzedzone szerokimi testami jakościowymi prowadzonymi przez zespoły projektowe IBM i NOSPR. Ogromny wpływ na budowanie zbioru mieli uczniowie i nauczyciele ZSTiO nr 2 i ŚTZN w Katowicach, którzy wspierają projekt w ramach programu edukacyjno‑zawodowego P‑TECH, a także reprezentanci ZSTiO nr 3 w Chorzowie, I LO w Mikołowie oraz członkowie Towarzystwa Przyjaciół NOSPR, pracownicy ING Banku Śląskiego, Urzędu Miasta w Katowicach i Fujitsu Technology Solutions. W kolejnym etapie stworzona baza wiedzy została wykorzystana do treningu sztucznej inteligencji IBM Watson Assistant, na której oparty jest NOSPR AI – pod kątem uzyskania najlepszych odpowiedzi na pytania.

Rozwiązanie zostało zaprojektowane w taki sposób, aby po uruchomieniu produkcyjnym możliwe było jego „douczanie”. Dzięki wykorzystaniu chmury publicznej IBM do przechowywania tysięcy danych tworzących bazę wiedzy, możliwe jest ciągłe podnoszenie jakości oraz dokładności udzielanych odpowiedzi.

Przygotowania do premiery NOSPR AI zbiegły się z pandemią, która nie tylko w istotny sposób wpłynęła na prace nad projektem, ale też pozwoliła inaczej spojrzeć na rolę technologii w naszym życiu. Zespół, zdany niemal wyłącznie na kontakt online, zaczął dostrzegać nowe możliwości dystrybuowania treści i komunikacji z odbiorcami, tkwiące w tych niby oswojonych komunikatorach. Za sprawą pandemii zdecydowaliśmy udostępnienie NOSPR AI bez ograniczeń w sieci – komentuje Monika Maciąg‑Kruszewska.

Połączenie klasycznych dźwięków ze współczesną technologią

Projekt NOSPR AI to próba wyznaczenia ścieżki transformacji cyfrowej muzyki klasycznej, oraz wypracowania nowatorskiego podejścia do procesu audience development (rozwoju publiczności) i komunikacji ze słuchaczami. Ma stanowić nowoczesne narzędzie do edukacji muzycznej, pozwalające na wykorzystanie sztucznej inteligencji do prowadzenia rozmowy z człowiekiem na temat wybranych utworów muzycznych.

Ten zakończony w lipcu 2020 roku projekt, w pierwszym tygodniu funkcjonowania przyciągnął na platformę 5 tys. użytkowników, którzy zadali 10 tys. unikalnych pytań. IBM oraz NOSPR mają nadzieję na rozbudowę tego narzędzia w kolejnych latach.

Więcej informacji o konkursie Mistrz Cyfrowej Transformacji znajdziesz na stronie.