Streszczenie: W obliczu rosnącej niepewności w globalnej gospodarce oraz zmieniających się preferencji konsumentów, łańcuchy dostaw muszą dostosować się do nowych oczekiwań. Przedsiębiorstwa stają przed wyzwaniem zarządzania złożonymi sieciami dostaw, które muszą być bardziej elastyczne, zrównoważone i odporne na wstrząsy. Kluczowym elementem jest nie tylko szybkość i efektywność, ale także transparentność i zrównoważony rozwój. Firmy muszą inwestować w technologie umożliwiające lepsze zarządzanie danymi oraz przewidywanie problemów, aby móc reagować na zmieniające się potrzeby rynkowe. Zwiększa się także rola lokalizacji i regionalnych dostawców, którzy mogą szybciej reagować na zmiany popytu i zaspokajać potrzeby konsumentów w bardziej zrównoważony sposób.
Poszukiwania coraz bardziej wydajnych i elastycznych rozwiązań zarówno w produkcji, jak i w dotarciu z produktami do odbiorców są charakterystyczną cechą współczesnej gospodarki. Te dążenia są wynikiem wzrastającej konkurencji, która w dobie handlu internetowego właściwie zatraciła lokalność i wzmocniła wpływ praktycznie na każdą dziedzinę globalnej gospodarki.
Coraz więcej firm dostrzega swoją rolę w łańcuchu dostaw i fakt, że każde ogniwo ma niekwestionowany wpływ na osiągnięcie sukcesu rynkowego, a tym samym przyczynia się do sukcesów wszystkich ogniw. Zrozumienie faktu współdziałania i współistnienia w procesie wytwórczo‑dystrybucyjnym powinno być naturalną cechą firm zaangażowanych w określony łańcuch dostaw, szczególnie liderów. Tak się jednak nie dzieje. Dlaczego? Dużo łatwiej jest zmusić mniejszego dostawcę, zwłaszcza takiego, który jest uzależniony od lidera łańcucha, do uległości, choćby cenowej, lub terminu regulowania należności, niż podjąć próbę zmiany własnych procesów. Dostawca musi też reagować w sposób adekwatny do produktów, aby wytrzymać presję i zachować jakikolwiek poziom zwrotu z prowadzonego biznesu. Zaczyna więc np. obniżać jakość, używając zamienników materiałowych. Paradoksalnie, w wielu przypadkach prowadzi to do rozwoju innowacyjności, ponieważ firmy skupiają się na badaniach, żeby znaleźć zamiennik, który nie tylko okazałby się tańszy, ale również lepszy od dotychczasowego. Poszukiwania te również prowadzą do nowego spojrzenia na produkcję czy realizację dostaw w ramach łańcucha.
Biznes nie istnieje bez strategii. »
Im bardziej stabilna i długotrwała jest relacja biznesowa pomiędzy partnerami, tym większe inwestycje są gotowi ponosić, a co ważniejsze, tym większym zaufaniem się obdarzają. Wyższy poziom zaufania skutkuje również większą otwartością na dzielenie się informacją, co pozwala lepiej planować nie tylko przyszłe inwestycje, ale przede wszystkim bieżące działania. Logistyka opiera się w dużej mierze na planowaniu działań. Zatem im lepszą, szybszą i dokładniejszą informację zleceniodawca przekaże logistykom, tym lepiej i efektywniej będą w stanie zorganizować dostawy.
Co to jest leagile?
To termin ekonomiczny powstały z połączenia dwóch słów lean i agile.
Lean oznacza systematyczne dążenie organizacji do eliminowania marnotrawstwa i ciągłego doskonalenia procesów. Terminu szczupła produkcja (lean production) po raz pierwszy użył John Krafcik w artykule opublikowanym w 1988 roku w magazynie „Sloan Management Review”.
Agile to „zwinny” – koncepcja powstała w 1991 roku jako efekt debaty kilkunastu amerykańskich przedsiębiorców, którzy w wyniku licznych dyskusji doszli do wniosku, że w dobie ciągłych i nieprzewidywalnych zmian w środowisku biznesu przedsiębiorstwa, które chcą odnieść sukces w XX i XXI wieku, muszą być „agile”, czyli zdolne do szybkiej reakcji w trudnym i permanentnie zmiennym otoczeniu. (Paul T. Kidd, Agile Manufacturing: Forging New Frontiers, Addison_Wesley Publishing Company, Workingham 1994).
Zwinna współpraca
Firmy osiągają wysoką efektywność wtedy, kiedy mogą prowadzić masową produkcję z zastosowaniem programów ciągłego doskonalenia (lean management), co z reguły stoi w sprzeczności z elastycznością i oczekiwaniami rynku do kastomizacji produktów, i w efekcie do częstego wprowadzania zmian. Zdolność organizacji do szybkiego reagowania na pojawiający się popyt wymaga zastosowania takich zmian w technologii produkcji i łańcuchu dostaw, które odpowiadałyby tym potrzebom. W konsekwencji wiele firm zdecydowało się na produkcję standardowych towarów w systemie masowym i wprowadzanie różnorodności oferowanych towarów poprzez zmiany w końcowym procesie, często związanym z lokalnym rynkiem, na który są one dostarczane. Dobrym przykładem takiej działalności mogą być koszulki masowo produkowane przez globalnego wytwórcę, na które w końcowej fazie zostaje dodawany nadruk – indywidualny dla danego wydarzenia lub grupy odbiorców. Produkt kierowany do konkretnego odbiorcy jest w dużej mierze przeciwieństwem produkcji masowej. Opracowanie technologii pozwalającej wykorzystać z jednej strony efektywność produkcji masowej z personalizowanym produktem określa się właśnie jako zwinność.
Zwinne łańcuchy dostaw oprócz doskonalenia samego procesu muszą się również opierać na współpracy i wymianie informacji między jego uczestnikami. Pojawienie się zapotrzebowania na pewną ilość towaru czy to poprzez złożenie zamówienia, czy system oparty na ECR1, wymagający zastosowania wymiany danych drogą elektroniczną, powinno być skutecznie przekazane do wszystkich zainteresowanych uczestników łańcucha i zagregowane w sposób dla nich jak najdogodniejszy. Dzięki tak przekazanej informacji operator logistyczny będzie lepiej przygotowany do wyzwań, jakie na niego czekają w niedalekiej przyszłości. Wiedza o zmianach w dostarczanych ładunkach ma szczególne znaczenie podczas szczytów sezonowych lub akcji promocyjnych.
Dysponujący ciągle ograniczonymi zasobami operator logistyczny musi mieć czas, aby przygotować się do znacznego wzrostu wolumenu i dotrzymać wysokich standardów obsługi, które stawia mu zleceniodawca. Im lepsza i bardziej dokładna informacja, tym ryzyko (a co za tym idzie – koszty) związane z niepewnością i niedotrzymaniem terminu dostawy będzie niższe. Rozwój narzędzi informatycznych zwiększa szanse przewidzenia niektórych zachowań zakupowych konsumentów. Dzięki temu zarządzający łańcuchem dostaw mogą świadomie przesuwać wybrane towary bliżej rynków zbytu, a tym samym szybciej uruchamiać dostawy i zwiększać zadowolenie klientów z szybkości obsługi, a tym samym jakości.
Poziom otwartości polskich firm na wdrażanie tego typu koncepcji, mimo że zostały zdefiniowane prawie dwie dekady temu, jest w dalszym ciągu niewielki. Brak szczegółowych badań, które pozwoliłyby określić np. kulturowe bariery i obawy przed większym otwarciem się na wymianę informacji. Wiele firm cały czas ma kłopot z przetwarzaniem posiadanych danych na czas lub ze zdefiniowaniem poziomu ich zagregowania dla poszczególnych uczestników łańcucha dostaw. Operator logistyczny dowiaduje się o tym, jak duża będzie dostawa do danego odbiorcy, najczęściej dzień przed podjęciem towaru lub w tym samym dniu. Nawet jeśli część partnerów operatora logistycznego dostarczy te informacje z większym wyprzedzeniem, w dalszym ciągu pozostaje duża grupa klientów, którzy nie są w stanie określić swoich potrzeb logistycznych w dłuższej perspektywie czasu. To z reguły eliminuje możliwość lepszego planowania i zarządzania zmianami wolumenowymi w sytuacjach nagłego ich wzrostu. Pozostaje zatem praca nad szerzeniem wiedzy i propagowaniem możliwości, jakie wciąż drzemią w naszych, gotowych do współpracy, firmach.
(1) ECR – Efficient Consumer Response. Ideą ECR jest skrócenie czasu dostaw towarów na rynek poprzez przesyłanie informacji bezpośrednio z urządzeń POS podczas dokonywania zakupu przez klienta w kasie. Zeskanowanie kodu kreskowego towaru poza funkcją naliczenia opłaty przesyła równolegle informację, jaki towar „zszedł” ze stanu sklepu i jaki powinien zostać zamówiony w to miejsce, informacja trafia bezpośrednio do zamówienia, które jest generowane automatycznie do dostawcy.
To jest komentarz. Przeczytaj tekst główny »
Ile kosztuje lojalność
Dwa lata temu w transporcie, spedycji i logistyce panował rynek zleceniodawcy. Dziś rynek się odwrócił.
