Nadchodzi fintechowa rewolucja

Od pewnego czasu świat finansów – szczególnie tych małych, prywatnych – przeżywa prawdziwą rewolucję, a wszystko za sprawą wszechobecnej technologii. Za nią podążają przepisy prawa.

Sejm przyjął ustawę wprowadzającą w życie europejską dyrektywę PSD2, która porządkuje mariaż finansów z technologią. Dzięki nowym przepisom Europa, w tym Polska, znalazła się w forpoczcie technologicznych innowacj, zapewniających najwyższą jakość i bezpieczeństwo usług płatniczych. Czego dotyczy PSD2? Najogólniej mówiąc, nowego ładu finansowego, w tym ładu dotyczącego usług płatniczych.

Świat, który dobrze znamy, wygląda tak. Mamy konto w banku lub bankach. Tam wpływają nasze pieniądze. Mamy do dyspozycji także kartę debetową, a często również kredytową. Korzystamy również z płatności mobilnych, a karty płatnicze dołączyliśmy do najbardziej znanych i bezpiecznych aplikacji płatniczych.

PSD2 ten porządek ma zmienić – otwiera drzwi nowym rodzajom organizacji finansowych, które nie muszą mieć licencji bankowej. Tym samym ekosystem finansowy powiększa się o firmy fintech, które z jednej strony będą konkurowały z tradycyjnymi bankami, a z drugiej nawiązywały z nimi współpracę. Taka kooperacja dużych z małymi pozwala połączyć skalę i doświadczenie ze zwinnością i efektywnością. Korzystają na tym klienci, którzy dzięki takiemu modelowi współpracy otrzymują jeszcze lepsze, cyfrowe usługi finansowe. Nowe przepisy zakładają na przykład pojawienie się tzw. małej instytucji płatniczej, czyli MIP. Może nią być podmiot, który będzie w stanie prowadzić rachunki płatnicze klientów, wydawać instrumenty (np. karty lub płatności mobilne) i obsługiwać transakcje na określoną w przepisach skalę. Niebankowe instytucje będą pośredniczyć nie tylko w obsłudze cyfrowych faktur, ale też zrealizują zapłatę za bilet na koncert czy miejsce parkingowe.

Era otwartej bankowości

PSD2 wprowadza w ten sposób otwartą bankowość, której elementem jest przepływ informacji o naszych finansach pomiędzy różnymi instytucjami. Na przykład płatność z rachunku bankowego będziemy mogli zlecić w aplikacji mobilnej niezależnej firmy fintech, która do tego rachunku uzyska dostęp (oczywiście za naszą zgodą). Bankowość otwarta oznacza więc ekosystem działający według zupełnie nowych zasad. Rodzi to szereg szans, ale też wyzwań. Chodzi o zapewnienie, że to nowe środowisko będzie działać sprawnie. Kolejnym zagadnieniem jest kwestia bezpieczeństwa. Dane, do tej pory znajdujące się w gestii banku, będą wymieniane pomiędzy różnymi graczami, więc proces musi być w pełni bezpieczny, aby nie rodziło się ryzyko oszustw lub innych nadużyć. Nie mniej ważna będzie edukacja klientów na temat tego, jak działa nowy ekosystem. Środowisko regulowane nowymi przepisami będzie bardziej złożone, a więc trudniejsze do zrozumienia niż do tej pory.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Raport »

Nowe rynkowe okoliczności wymagają nowych rozwiązań, żeby ekosystem otwartej bankowości działał bez zakłóceń. Oprócz opracowywanego przez sektor bankowy standardu PolishApi pojawiają się też inne rozwiązania, jak te opracowywane przez Mastercard: ?

• ogólnoeuropejski rejestr podmiotów trzecich, dzięki któremu banki będą mogły sprawdzić, czy firmy występujące o dostęp do rachunku klienta są do tego uprawnione; ?

• zaawansowaną funkcję monitorowania oszustw, która umożliwi bankom dokonywanie trafniejszej oceny ryzyka związanego z danym podmiotem trzecim; ?

• mechanizm rozstrzygania sporów, obejmujący zestaw zrozumiałych reguł i platformę komunikacyjną oraz mechanizm arbitrażowy; ?

• platformę łączącą banki i podmioty trzecie (API connectivity hub), która pomoże zainteresowanym firmom w nawiązywaniu łączności między sobą poprzez API.

Realizacja wstępnego projektu tej oferty Mastercard rozpocznie się na początku 2019 roku, w pierwszej kolejności w Polsce i Wielkiej Brytanii. „Nasze rozwiązania mają dać bankom i podmiotom trzecim poczucie bezpieczeństwa, tak aby mogły skoncentrować się na tworzeniu innowacyjnych rozwiązań dla klientów. Wzajemne zaufanie nie jest jedynym wyzwaniem. Pracujemy też nad ulepszeniem rozwiązań dla użytkowników bankowości otwartej w zakresie dokonywania płatności i dostępu do informacji” – zapowiedział Bartosz Ciołkowski, dyrektor generalny polskiego oddziału Mastercard Europe.

Innowacje w otwartych ekosystemach współpracy

W świecie PSD2 i bankowości otwartej kluczem do sukcesu będzie sprawna współpraca podmiotów o uznanej pozycji z nowymi graczami. Dlatego warto, żeby menedżerowie banków i innych korporacji już dziś zaczęli angażować fintechy w różnego rodzaju wspólne inicjatywy. A form takiej współpracy może być wiele.

Jedną z nich są programy akceleracyjne. Z myślą o rozwoju współpracy z sektorem fintech Mastercard uruchomił globalną platformę Accelerate. Ułatwia ona m.in. dostęp firm fintech do praktycznej wiedzy oraz daje możliwość korzystania z zasobów Mastercard w obszarze przetwarzania danych. Specjaliści pomagają im uzyskać licencje niezbędne do ekspansji na wielu rynkach, a konsultanci Mastercard Advisors służą analizami, opartą na danych wiedzą oraz wsparciem wykonawczym. Korzystającym z platformy Accelerate Mastercard pomoże również pozyskać finansowanie. Platforma Accelerate działa równolegle z odnoszącym sukcesy programem Mastercard Start Path Global, w którym brał udział m.in. polski Zencard, obok setek innych start‑upów z różnych części świata.

Inną formą współpracy korporacji i start‑upów jest budowanie akceleratorów i laboratoriów, które zajmują się rozwiązywaniem określonych problemów biznesowych. W Polsce Mastercard od kilku lat jest partnerem strategicznym dla platformy The Heart, która pełni rolę korporacyjnego centrum innowacji. Obie te instytucje będą operatorem piaskownicy regulacyjnej dla spółek z branży finansowej, które rozwijają nowe technologie. Piaskownica regulacyjna to inicjatywa KNF pozwalająca fintechom na testowanie rozwiązań w bezpiecznym środowisku. The Heart będzie odpowiadać za zarządzanie procesem testowania, stworzenie odpowiednich warunków pracy dla uczestników programu oraz pomoc w uzyskaniu licencji, współpracę z partnerami biznesowymi czy skalowanie rozwiązań. Zadaniem Mastercard będzie natomiast dostarczenie infrastruktury testowej w dwóch wymiarach: realizacji transakcji płatniczych oraz wydawania kart płatniczych. Mastercard zapewni również merytoryczne wsparcie eksperckie w obszarze kwalifikacji fintechów do piaskownicy oraz doradztwo w dalszych fazach projektów.

Na tym nie koniec rozwoju współpracy Mastercard i The Heart: obie firmy utworzyły jednostkę The Heart Ventures, aby poprzez nią budować razem z największymi korporacjami nowe spółki technologiczne, rozwijające m.in. usługi dodane dla banków.

Najnowsze rozwiązania dzięki fintechom

Oprócz laboratoriów i programów akceleracyjnych polem współpracy korporacji i start‑upów mogą być też konkretne projekty biznesowe. Niektóre z nich odbywają się na zasadzie partnerskiej współpracy, inne wiążą się z inwestycją dużego gracza w obiecujący start‑up, np. z branży fintech.

Czy z takiej współpracy może narodzić się innowacyjna technologia? Ilustrują to rozwiązania opracowane przez Mastercard i partnerskie start‑upy z różnych części świata.

Na przykład firma udostępnia bankom i branży handlowej tzw. chatboty, czyli automatycznych asystentów stworzonych na bazie sztucznej inteligencji. Współpracuje przy tym projekcie z firmą Kasisto. Bot Mastercard jest oparty na platformie sztucznej inteligencji KAI Banking, która umożliwia prowadzenie naturalnej rozmowy oraz dysponuje dogłębną wiedzą w dziedzinie usług finansowych. Bot pozwala na realizację zleceń klientów i rozwiązywanie problemów w czasie rozmowy, korzystając z Facebooka Messengera czy SMS.

Z kolei usługa Mastercard zwana AI Express pomaga firmom z różnych branż sprawnie wdrażać rozwiązania oparte na AI. Została ona opracowana na bazie współpracy z firmą Brighterion, przejętą przez Mastercard w 2017 roku.

Zainteresowanie biometrią behawioralną z kolei skierowało uwagę Mastercard na kanadyjski start‑up NuData. Oferuje on rozwiązania, dzięki którym można np. potwierdzić tożsamość użytkownika, analizując tylko sposób, w jaki trzyma smartfona lub używa klawiatury. W ten sposób można ograniczać albo zapobiegać oszustwom. System zatem widzi, że hasło co prawda się zgadza, ale nie zgadza się sposób jego wprowadzania, bo ktoś inaczej trzyma telefon, wpisuje hasło lewą, a nie prawą ręką lub robi za duże odstępy czasowe między wpisaniem kolejnej litery.

Rozwój technologii zbliżeniowej w Polsce oraz zaawansowanie cyfrowe naszych banków pozwalają testować rozwiązania płatnicze Mastercard, które mogą okazać się przełomowe. Na przykład trwa pilotaż rozwiązań, dzięki którym tradycyjny terminal płatniczy może zostać zastąpiony przez smartfon sprzedawcy ze specjalnym oprogramowaniem.

Jeżeli prymat Polski w obszarze cyfrowych płatności będzie się umacniać, wesprze on innowacyjność sektora i postrzeganie polskich fintechów za granicą jako tych, które mają silne kompetencje w tej dziedzinie. To właśnie płatności mogą być trampoliną polskich fintechów do międzynarodowej kariery.