Leasing wypracowuje 3,14% polskiego PKB

Streszczenie: W pierwszym półroczu 2016 roku polscy leasingodawcy sfinansowali inwestycje o łącznej wartości 28,1 miliarda złotych, co oznacza wzrost o 17,7% w porównaniu do analogicznego okresu poprzedniego roku. Prognozy wskazują, że do końca grudnia 2016 roku udział inwestycji współfinansowanych przez sektor leasingowy w polskim PKB osiągnie 3,14%, co jest wynikiem znacznie wyższym niż w innych krajach europejskich. Leasing pozostaje jednym z głównych źródeł zewnętrznego finansowania inwestycji w gospodarce, obok kredytów bankowych. Branża specjalizuje się w finansowaniu aktywów ruchomych. Na koniec pierwszego półrocza 2016 roku wartość aktywnego portfela leasingowego wyniosła 97,24 miliarda złotych, z czego 89,36 miliarda złotych przypadało na ruchomości, a 7,88 miliarda złotych na nieruchomości. Dla porównania, saldo kredytów inwestycyjnych udzielonych firmom przez banki wyniosło 107,1 miliarda złotych na koniec czerwca 2016 roku. Eksperci Związku Polskiego Leasingu szacują, że w 2016 roku branża sfinansuje aż 43,1% nakładów inwestycyjnych firm w ruchomości. Dwucyfrowa dynamika rynku leasingowego odzwierciedla aktywność inwestycyjną polskich przedsiębiorców. Brak istotnych nowych czynników prawnych, które mogłyby dodatkowo zwiększyć popyt na usługi leasingowe, wskazuje na rzeczywisty apetyt inwestycyjny sektora małych i średnich przedsiębiorstw. Andrzej Krzemiński, przewodniczący Komitetu Wykonawczego Związku Polskiego Leasingu, podkreśla, że leasing w Polsce przeszedł ewolucję od produktu niszowego do jednej z głównych form finansowania biznesu. Obecnie wpływy branży leasingowej są porównywalne z notowanymi na rynku kredytów inwestycyjnych, a tempo wzrostu sektora leasingowego jest znacznie szybsze niż kredytowego.

Pokaż więcej

Łączna wartość inwestycji sfinansowanych przez polskich leasingodawców w I półroczu 2016 wyniosła 28,1 miliarda złotych przy dynamice rynku na poziomie 17,7% rok do roku. Prognozowana relacja wartości inwestycji współfinansowanych przez sektor do łącznego PKB na koniec grudnia ma wynieść 3,14% i osiągnąć znacznie wyższy poziom w porównaniu z pozostałymi krajami europejskimi.

Leasing to wciąż główne, obok kredytu, zewnętrzne źródło finansowania inwestycji pracujących w gospodarce (zobacz ramkę Leasing a PKB). Branża wyspecjalizowała się w finansowaniu aktywów ruchomych. Łączna wartość aktywnego portfela na koniec półrocza, wartego 97,24 miliarda złotych (89,36 miliarda złotych dla ruchomości i 7,88 miliarda złotych dla nieruchomości), jest porównywalna z wartością salda kredytów inwestycyjnych udzielonych firmom przez banki (107,1 miliarda złotych – stan na koniec czerwca br.). Eksperci Związku Polskiego Leasingu szacują, że w tym roku branża sfinansuje aż 43,1% nakładów inwestycyjnych firm w ruchomości.

Dwucyfrowa dynamika rynku odzwierciedla aktywność inwestycyjną polskich przedsiębiorców. Brak istotnych, nowych czynników prawnych, które dodatkowo zwiększyłyby popyt na usługi firm leasingowych, pokazuje rzeczywisty apetyt inwestycyjny MMŚP.

„Leasing jest obecny w Polsce od 25 lat. W tym czasie z produktu niszowego ewoluował do rangi jednej z głównych form finansowania biznesu. Wzrosło nie tylko znaczenie sektora, prawdziwą ewolucję przeszedł przede wszystkim zakres naszych usług – wyjaśnia Andrzej Krzemiński, przewodniczący Komitetu Wykonawczego Związku Polskiego Leasingu. – Zaczynaliśmy jako niszowa alternatywa dla kredytów. Obecnie nasze wpływy są porównywalne z tymi notowanymi na rynku kredytów inwestycyjnych. Jeżeli jednak porównamy tempo wzrostu branży leasingowej i kredytowej, to my rozwijamy się znacznie szybciej.

Na przestrzeni lat stworzyliśmy szereg produktów, procesów, narzędzi i rozwiązań biznesowych, które konsekwentnie rozwijamy. W wyniku ewolucji naszej branży w Polsce powstał rozbudowany system finansowania leasingowego, który obejmuje obecnie takie produkty, jak: leasing finansowy, operacyjny, konsumencki, wynajem długoterminowy dla Car Fleet Management oraz wynajem długoterminowy dla konsumentów. Korzystamy z różnych form wsparcia międzynarodowego. Współpracujemy z Europejskim Funduszem Inwestycji Strategicznych i aktywnie pozyskujemy gwarancje poręczeniowe, które umożliwiają nam oferowanie klientom coraz bardziej atrakcyjnego finansowania”.

Leasing wypracowuje 3,14% polskiego PKB

Struktura rynku leasingu i trendy w poszczególnych kategoriach

Firmy leasingowe udzielają przedsiębiorstwom finansowania w postaci leasingu i pożyczki inwestycyjnej, jednak spośród tych dwóch rozwiązań leasing cieszy się dużo większym zainteresowaniem, dlatego jest głównym instrumentem w ich ofercie (w I połowie roku za jego pośrednictwem sfinansowano 88,2% wszystkich aktywów). Struktura przedmiotów leasingowanych jest w miarę zrównoważona – pojazdy lekkie stanowią 41,2%, transport ciężki 31,7%, maszyny i urządzenia łącznie z IT 25,3% – z mniejszym niż w Europie Zachodniej udziałem finansowania nieruchomości, wynoszącym 1,2%.

Pojazdy lekkie. Sprzedaż samochodów osobowych, dostawczych i ciężarowych o masie do 3,5 tony od samego początku długoterminowo napędza rozwój branży. Pokazuje to tegoroczny wynik – pojazdy lekkie w I półroczu zanotowały blisko 32% wzrost (r/r), a wartość zawartych umów wyniosła łącznie 11,57 miliarda złotych. Uzyskany rezultat świadczy też o wysokiej korelacji między sytuacją makroekonomiczną a zakupami nowych aut w części leasingowanych (19‑procentowy wzrost rok do roku rejestracji nowych aut osobowych i dostawczych w ciągu 6 miesięcy br., co daje 240,5 tysiąca sztuk). Na rynek mocno wpływa także impuls fiskalny, szczególnie w segmencie premium (możliwość odliczenia 50% VAT przy zakupie auta oraz każdorazowo od paliwa).

Transport ciężki. W I połowie roku nastąpił również bardzo dynamiczny – 42% rok do roku – wzrost finansowania transportu ciężkiego, widoczny w większości segmentów tego rynku: ciągników siodłowych (42,4%), naczep/przyczep (35,5%), pojazdów ciężarowych powyżej 3,5 tony (38,3%), autobusów (96,2%) czy samolotów, statków i taboru kolejowego (51,8%). W sumie zawarte umowy zamykają się kwotą 8,89 miliarda złotych.

Leasing wypracowuje 3,14% polskiego PKB

Według analiz ZPL, tegoroczne wzrosty finansowania w tym segmencie są spowodowane przede wszystkim procesami zachodzącymi w gospodarce (rośnie eksport i popyt krajowy) oraz wymianą używanego taboru na nowy, zgodny z normą Euro 6Indeks górny 1. Dla firm świadczących usługi w transporcie międzynarodowym ta wymiana jest konieczna, ponieważ wiąże się z niższymi opłatami drogowymi. Poza tym firmy leasingowe ściśle współpracują z przedsiębiorstwami transportu miejskiego, finansując zakupy autobusów. Warto również zaznaczyć, że od wielu miesięcy utrzymują się niskie ceny paliw (ceny ropy Brent poniżej 50 dolarów za baryłkę w średnim terminie), przez co koszty działalności znacząco spadają, otwierając drzwi dla inwestycji. Analizy ZPL wskazują na jeszcze jedną ważną okoliczność – odporność branży transportowej na rosnący protekcjonizm krajów unijnych (obowiązek zastosowania minimalnej stawki wynagrodzenia – w Niemczech tzw. MiLoG, we Francji Loi Macron), wprowadzanie przez Rosję utrudnień dla polskich kierowców czy utrzymywanie embarga na żywność.

Poza nieruchomościami struktura przedmiotów leasingowanych rozkłada się procentowo w podobnych proporcjach.

Maszyny i urządzenia. Według ZPL, finansowanie maszyn i urządzeń w I połowie 2016 roku pozostawało pod dużym wpływem kończących się środków unijnych z perspektywy finansowej 2007–2013. Nic dziwnego, że transakcje w tym segmencie, liczone razem z IT, odnotowały ujemną dynamikę (-10,9% rok do roku); wartość nowych umów zamknęła się na poziomie 7,10 miliarda złotych.

Spadki szczególnie odczuła kategoria maszyn rolniczych w segmencie pożyczek – tu finansowanie spadło o 38,9% rok do roku (dynamika II kwartału br. do II kwartału ub.r. wyniosła -46,8%). Wzrosty natomiast odnotował dział maszyn do produkcji tworzyw sztucznych i obróbki metali (wzrost o 1,8% przy 15,3‑procentowym udziale w kategorii maszyn i IT), IT (wzrost o 14% przy udziale 4,9%), maszyn dla przemysłu spożywczego (wzrost o 17% przy udziale 4,7%) oraz sprzętu medycznego (wzrost o 0,4% przy udziale 4,5%).

Z kolei biorąc pod uwagę tempo wzrostu gospodarczego (PKB w coraz większym stopniu bazuje na popycie wewnętrznym) oraz wysoki poziom wykorzystania zdolności produkcyjnych w polskich przedsiębiorstwach, finansowanie maszyn i urządzeń za pośrednictwem leasingu było na relatywnie niskim poziomie. Jedynie w czerwcu dynamika w tym segmencie przyspieszyła do 16,2% rok do roku z poziomu -1,1% odnotowanego w miesiącach styczeń–maj 2016. Czerwcowy wynik może więc być sygnałem silniejszego finansowania leasingiem w kolejnych miesiącach.

Nieruchomości. W I połowie 2016 roku drastycznie się obniżyło finansowanie nieruchomości w stosunku do tego samego okresu w roku ubiegłym (-51,5%). Zawarte umowy opiewały łącznie na 343 miliony złotych (dotyczy transakcji finansowanych leasingiem oraz pożyczką). Za tak niski wynik odpowiada przede wszystkim sytuacja w I kwartale, kiedy leasingiem zostały sfinansowane aktywa o wartości zaledwie 82,5 miliona złotych, przy niskiej średniej wartości transakcji (5,47 miliona złotych w 2016 roku w porównaniu z 9,85 miliona złotych w I półroczu 2015); natomiast pod względem liczby transakcji różnice są niewielkie.

Leasing wypracowuje 3,14% polskiego PKB

Koniunktura i prognoza wyników na koniec grudnia

Ankietowane przez ZPL firmy oczekują w III kwartale 2016 roku wzrostu zatrudnienia oraz stabilizacji portfela leasingowego pod względem jakości. Jednocześnie spodziewają się dużo większej aktywności sprzedażowej. Zakładają wyższy poziom finansowania we wszystkich głównych grupach ruchomości, przy czym zdecydowanie najlepsze perspektywy widzą dla finansowania pojazdów lekkich oraz transportu ciężkiego. Nieco słabiej wypadają prognozy dla maszyn i IT, a w przypadku finansowania nieruchomości badani oczekują dalszych spadków.

Na koniec 2016 roku eksperci prognozują wzrost łącznego finansowania udzielanego przez firmy leasingowe o 17,3%, przy wysokim wzroście (21,5%) dla samego leasingu. Taki wynik będzie zgodny z prognozowanym wzrostem inwestycji prywatnych i scenariuszem rozwoju gospodarki. Ponadto uważają, że na rynek będzie dalej oddziaływało roczne opóźnienie w silniejszej absorpcji środków unijnych z nowej perspektywy.

Wyraźnie niższy, ale stabilny ma być poziom finansowania maszyn rolniczych za pośrednictwem pożyczek. Według ekspertów, nastąpi też dalsza dywersyfikacja tego segmentu finansowania z malejącym udziałem maszyn rolniczych, a rosnącym – pojazdów. Finansowanie sprzętu rolniczego stanie się coraz bardziej niezależne od unijnych subwencji, natomiast finansowanie nieruchomości pozostanie marginalne.

Polski leasing na tle europejskiego

Polska ma najwyższy, bo 30‑procentowy, udział leasingu w finansowaniu inwestycji. Obok Niemiec, Wielkiej Brytanii i Francji należy do grona państw o wyższym niż średnia europejska wskaźniku korzystania przez sektor MMŚP z tej formy pozyskiwania kapitału. Jednocześnie ma też wyższy od średniej wskaźnik zbadania całego rynku inwestycji pod kątem potrzeb leasingowych – takie wnioski płyną z badania Komisji Europejskiej przeprowadzonego pod koniec 2015 roku. Dane pokazują, że dla 57% polskich przedsiębiorstw jest on istotnym źródłem finansowania zakupów, a 34% firm z tej grupy korzystało z leasingu w ciągu sześciu miesięcy poprzedzających badanie. Wyższe wskaźniki od Polski odnotowały jedynie dwa kraje: Niemcy (36%) i Łotwa (35%).

„Nasz rynek od wielu lat cechuje wysoka dynamika rozwoju, w 2015 roku wyniosła ona 16,3% przy średniej europejskiej na poziomie 9,4%. Struktura przedmiotowa jest dość zrównoważona, z podobnymi udziałami rynku maszyn i urządzeń, transportu drogowego oraz samochodów osobowych (zobacz ramkę Inwestycje sfinansowane przez firmy leasingowe). Natomiast w pozostałej części Europy ten ostatni segment stanowi połowę całego rynku leasingu ruchomości – zauważa Andrzej Sugajski, dyrektor generalny Związku Polskiego Leasingu. – Na rynkach bardziej rozwiniętych od wielu lat powszechnym zainteresowaniem cieszą się oferty, w których korzystający spłacają jedynie tyle kapitału, ile wynika ze spadku wartości użytkowanego pojazdu, zwracając na koniec umowy przedmiot leasingu właścicielowi. W Polsce dominują transakcje, w których po zakończeniu umowy korzystający staje się właścicielem użytkowanego wcześniej przedmiotu, jednak ten trend powoli się zmienia. Wiele firm dostrzega bowiem korzyści z płacenia obniżonych rat kapitałowych wynikających z trzyletnich (najczęściej) umów i wymiany po tym czasie pojazdu na nowy”.

Leasing wypracowuje 3,14% polskiego PKB

Inną tendencją widoczną na europejskim rynku leasingu jest wysoki, bo 26‑procentowy, udział transakcji zawieranych z konsumentami (dane Leaseurope za 2015 rok). Tę tendencję zdają się zauważać polscy leasingodawcy, którzy coraz odważniej promują zalety leasingu konsumenckiego, który pomimo że nie niesie ze sobą ulg podatkowych (jak w przypadku firm), jest interesującym rozwiązaniem dla osób fizycznych.

„Na pierwszy plan wysuwają się kwestie cenowe oraz te związane z bezpieczeństwem i elastycznością całego procesu. Brak konieczności angażowania własnych środków, korzystne warunki zakupu i serwisu gwarancyjnego czy pogwarancyjnego, ubezpieczeń przedmiotów leasingu oraz ograniczone do minimum dokumenty to bardzo wymierne zalety finansowania leasingiem nie tylko dóbr inwestycyjnych, ale również konsumpcyjnych – wymienia Andrzej Sugajski. – Przez wiele lat po stronie organów skarbowych istniały wątpliwości interpretacyjne, czy konsument może być stroną umowy leasingu, jakiego rodzaju umowy podlegają obowiązkom ustawy o kredycie konsumenckim. Dzisiaj oba te problemy zostały rozwiązane”.

Na razie udział umów zawieranych z konsumentami jest jednak śladowy. Jeśli zainteresowanie leasingiem wśród konsumentów wzrośnie, wówczas przy aktywnej promocji ze strony firm leasingowych, w kolejnych latach umowy zawierane z konsumentami mogą mieć istotne znaczenie dla wyników branży leasingowej.

(1) Norma Euro 6 dotyczy poziomu zanieczyszczeń emitowanych przez ciężkie pojazdy samochodowe.

Co może wpływać na innowacyjność w branży leasingowej

Leasing wypracowuje 3,14% polskiego PKB

Niewyczerpanym źródłem innowacyjnych pomysłów są pracownicy. To oni najlepiej znają biznes i organizację, a połączenie wiedzy o organizacji z sumą doświadczeń wynikających z dynamicznie zmieniającego się otoczenia jest najlepszym źródłem pomysłów i inspiracji do poszukiwania innowacyjnych rozwiązań.

Branża leasingowa ma swoje specyficzne obszary podatne na innowacyjne rozwiązania. Są to:

szybkość dostarczenia klientowi decyzji o zawarciu transakcji;
sprawność procesu leasingowego, kiedy rozpatrywany jest wniosek, zawierana umowa i realizowany zakup przedmiotu, z zachowaniem odporności na potencjalne wyłudzenia i błędy;
obsługa posprzedażowa – efektywna kosztowo, ale też zapewniająca przewagę konkurencyjną w tym aspekcie.

Ten ostatni obszar jest szczególnie ważny, ponieważ klienci, podejmując decyzję o wyborze leasingodawcy w krótkim czasie, często kierują się przede wszystkim ceną, zapominając jednocześnie, że wiąże się to z kilkuletnią współpracą z firmą leasingową. Z tego względu warto podkreślać, że leasingobiorcy powinni interesować się tą częścią usług, ponieważ, chcąc nie chcąc, kupują je wraz z nowym samochodem czy maszyną.

Świetnym przykładem tak rozumianych innowacji w branży leasingowej jest uruchomiona niedawno przez jedną z firm możliwość zawarcia umowy leasingu na drobny sprzęt elektroniczny w formule sklepu internetowego.

Kolejnym przykładem nowatorskich rozwiązań jest produkt MilleAutoMaT, proponowany od ubiegłego roku przez Millennium Leasing. MilleAutoMaT daje klientowi decyzję o finansowaniu zakupu w ciągu 8 sekund od wprowadzenia kompletu danych. O skuteczności tego rozwiązania świadczą wyniki – przy zachowaniu stałego poziomu kosztów istotnie zwiększyła się skala biznesu.

Finansowanie samochodu w nowoczesnym leasingu

Leasing wypracowuje 3,14% polskiego PKB

Już w 2014 roku leasing z tak zwaną wysoką wartością wykupu został uznany przez Forum Biznesu za Innowację Roku. Wyróżnienie w tej dziedzinie otrzymała wówczas nasza firma, która jest jednym z propagatorów nowoczesnych rozwiązań finansowych na rynku motoryzacyjnym.

Czym różni się nowoczesny leasing od standardowych produktów? Przede wszystkim zapewnia niższe (niekiedy prawie o połowę) miesięczne raty w porównaniu z tradycyjnym leasingiem. Parametry miesięcznej raty można dopasować do potrzeb firmy (opłatę wstępną, roczny przebieg, planowany okres finansowania). Nie ma konieczności angażowania własnych środków, ponieważ opłata wstępna może być zerowa. Klient otrzymuje również pakiet przeglądów serwisowych bezpłatnie lub za niewielką odpłatnością. Na zakończenie umowy może oddać pojazd dealerowi (lub go wykupić) i wziąć nowe auto w ramach następnej umowy. Daje mu to możliwość użytkowania nowego samochodu co kilka lat, czyli częściej niż w typowym leasingu.

Oddanie auta na zakończenie umowy rozwiązuje też inne potencjalne dylematy kupującego: nie musi myśleć o odsprzedaży auta po kilku latach, co zajmuje czas i generuje dodatkowe koszty. Może też dowolnie (nawet nietypowo) skonfigurować samochód, ponieważ nie musi brać pod uwagę gustu potencjalnego nabywcy z rynku wtórnego.

Rynek produktów z wysoką wartością końcową ewoluuje. Obecnie korzystają z nich przede wszystkim większe firmy, ale coraz częściej również sektor małych i średnich przedsiębiorstw, w tym mikrofirmy. Oferty dla mniejszych i większych podmiotów gospodarczych zaczynają się więc przenikać.

Dojrzały rynek, świadomi konsumenci

Leasing wypracowuje 3,14% polskiego PKB

Rodzimy rynek oferuje produkty leasingowe dla wszystkich grup przedsiębiorców. Systematycznie rośnie grupa klientów poszukujących coraz bardziej złożonych rozwiązań, którzy potrzebują nie tylko finansowania zakupu auta, ale także pełnego pakietu usług dodatkowych. Sądzimy, że ten trend będzie postępował, zatem perspektyw rozwoju można upatrywać w usługach CFM. Klienci korporacyjni widzą w nich korzyść wynikającą z outsourcingu wszystkich obowiązków związanych z używaniem auta. Świadomość benefitów wynikających z CFM jest coraz większa także w średnich i małych przedsiębiorstwach, a nawet w mikrofirmach. Badania rynkowe potwierdzają, że ponad połowa podmiotów z sektora MŚP deklaruje finansowanie inwestycji leasingiem. W tym segmencie przedsiębiorstw dostrzegamy ogromny potencjał, dlatego zapewniamy atrakcyjne produkty, takie jak: profesja (przeznaczona dla wykonawców wolnych zawodów), wynajem elastyczny, leasing z serwisem oraz zarządzanie flotą, przygotowane z myślą o tej grupie klientów.

Produktami leasingowymi są zainteresowani także klienci indywidualni. Obserwujemy na rynku trendy związane ze zmianą ich potrzeb i przewidujemy, że coraz więcej osób będzie z niego korzystać. Na razie przeznaczona dla nich oferta obejmuje tylko kilka procent polskiego rynku. Przykładem naszej odpowiedzi na potrzeby klienta indywidualnego jest usługa „abonament”, którą przygotowaliśmy z firmą Hyundai. To sposób na użytkowanie nowego samochodu wraz z pakietem usług dodatkowych za stałą miesięczną ratę.

Ten tekst posiada komentarze ekspertów:

Nowoczesne finansowanie w praktyce leasingodawców

Zarządzanie finansami

Michał Dyc PL

Sposób finansowania firmowych aut powinien być dostosowany do specyfiki działalności danego podmiotu.

Sposób na proste finansowanie inwestycji czy coś więcej

Finanse przedsiębiorstwa

Marcin Balicki PL

Leasing z powodzeniem jest wykorzystywany do finansowania transportu ciężkiego, maszyn drogowych i kolejowych, taboru kolejowego oraz zwykłych maszyn i urządzeń.