Reklama
OFERTA SPECJALNA na NAJWYŻSZY pakiet subskrypcji! Wersję Platinum - OFERTA LIMITOWANA
BIZNES I TECHNOLOGIE

Jaki jest twój cyfrowy model biznesowy? Sześć pytań o przedsiębiorstwo nowej generacji

24 maja 2019 11 min czytania
Zdjęcie Joanna Koprowska - Redaktorka „ICAN Management Review” oraz „MIT Sloan Management Review Polska”
Joanna Koprowska
Jaki jest twój cyfrowy model biznesowy? Sześć pytań o przedsiębiorstwo nowej generacji

Streszczenie: Cyfrowa transformacja wpływa na wszystkie aspekty funkcjonowania firm, w tym na struktury organizacyjne, zarządzanie talentami, kulturę organizacyjną i komunikację z klientami. Aby skutecznie przeprowadzić tę transformację, warto zadać sobie sześć kluczowych pytań dotyczących cyfrowego modelu biznesowego: Czy nasza branża jest zagrożona cyfrową rewolucją? Niemal każda branża doświadcza wpływu technologii cyfrowych, co może prowadzić do istotnych zmian w sposobie działania firm. Czy nasza firma jest gotowa na cyfrową transformację? Ocena gotowości organizacji do wprowadzenia zmian technologicznych jest kluczowa dla sukcesu transformacji. Mitsmr Jakie technologie mogą wpłynąć na nasz model biznesowy? Identyfikacja technologii, które mogą zrewolucjonizować sposób działania firmy, pozwala na lepsze przygotowanie się do zmian. Czy nasza kultura organizacyjna sprzyja innowacjom? Kultura promująca innowacyjność i elastyczność ułatwia wdrażanie nowych technologii i adaptację do zmian rynkowych. Jakie kompetencje są potrzebne w erze cyfrowej? Rozwój umiejętności cyfrowych wśród pracowników jest niezbędny do skutecznego wykorzystania nowych technologii. Czy nasza strategia uwzględnia cyfrowe możliwości? Integracja technologii cyfrowych ze strategią biznesową pozwala na pełne wykorzystanie ich potencjału. Odpowiedzi na te pytania pomogą firmom ocenić ich aktualny stan i wyznaczyć kierunek działań w procesie cyfrowej transformacji.

Pokaż więcej

Cyfrowa transformacja nie jest łatwa, ale raczej nikt jej nie uniknie. Aby twoja firma dobrze zdała ten najważniejszy test, warto ocenić jej cyfrowy model biznesowy i wybrać kierunek dalszych działań. Pomoże ci w tym sześć ważnych pytań.

Postęp technologiczny ma ogromny wpływ na struktury firmowe, zarządzanie talentami, kształtowanie kultury organizacyjnej czy komunikację z klientami. W zasadzie nie ma obszarów, na których nie odciskałaby swojego piętna. Wiedzą o tym liderzy, którzy widzą wynikające z tego faktu zagrożenia.

Cyfrowa transformacja – więcej zagrożeń czy więcej szans?

Ci ze średnich firm uważają, że w ciągu najbliższych pięciu lat 28% przychodów ich organizacji będzie zagrożonych przez tzw. digital disruption (innowacje, które zmieniają ustalony porządek, rozwiązują problemy klientów, zapewniając im nowe korzyści – jak np. Uber). Ci z dużych firm spodziewają się tego samego, ale w przypadku aż 46% przychodów. Te wnioski z badania przeprowadzonego przez Centrum Badań Systemów Informacyjnych (Center for Information Systems Research, CISR) w MIT Sloan School of Management udowadniają, że cyfryzacja dopadnie wszystkich graczy na rynku. Co robić?

Różne firmy reagują na różne sposoby. Niektóre tworzą zintegrowaną wielokanałowość, uruchamiają aplikacje mobilne do gromadzenia informacji o klientach końcowych, angażują konsumentów we współtworzenie nowego modelu wielokanałowości oraz obsługi płatności mobilnych, uruchamiają programy lojalnościowe. Wiele firm jednak nie wie, jak radzić sobie w dobie cyfrowej rewolucji. Bezczynność to jednak najgorszy wybór, ponieważ osłabia konkurencyjność i więzi z klientami. Jak wykorzystywać technologie cyfrowe i różnicować prowadzoną działalność na nowe sposoby?

Zamiast strzelać na oślep, warto wyznaczyć kierunek cyfrowej transformacji. To zadanie ułatwią ci macierz cyfrowych modeli biznesowych oraz sześć pytań, które będą źródłem podpowiedzi na niełatwej drodze ku cyfrowej doskonałości.

Cztery cyfrowe modele biznesowe

Aby stworzyć przedsiębiorstwo nowej generacji, warto wziąć pod uwagę koncepcję cyfrowych modeli biznesowych stworzoną przez Petera Weilla i Stephanie L. Woerner z Massachusetts Institute of Technology. Ich zdaniem digitalizacja umożliwia przekształcenie modeli biznesowych w dwóch wymiarach:

  • przejścia z kontrolowanych łańcuchów wartości do bardziej złożonych systemów sieciowych;

  • zwiększenia zaangażowania klientów dzięki dogłębnej znajomości ich potrzeb i stylu życia.

Wychodząc z tych założeń, Weill i Woerner sklasyfikowali na macierzy cztery rodzaje przedsiębiorstw nowej generacji. W swojej książce What Your’s Digital Business Model? wymieniają następujące cyfrowe modele biznesowe (Digital Business Model, DBM):

  • Dostawcy (Supplier): firmy, które sprzedają własne produkty lub usługi za pośrednictwem innych firm. W najlepszym przypadku mają częściową wiedzę na temat swoich klientów końcowych. Wraz z postępującą cyfryzacją i coraz większym dostępem do informacji dostawcy będą zmuszeni do obniżania cen, stracą wpływy na rynku i zwrócą się ku konsolidacji branż. Np. fundusze powiernicze korzystające z usług brokerów, ubezpieczenia sprzedawane przez agentów.

  • Firmy wielokanałowe (Omnichannel) – takie, które wykorzystują zintegrowany łańcuch wartości do sprzedaży wielokanałowej, oferując klientom większy wybór produktów i spójne doświadczenia (zarówno w kanałach fizycznych, jak i cyfrowych). Wyzwaniem dla tych firm jest stałe pogłębianie wiedzy o klientach końcowych. Np. banki, detaliści.

  • Producenci rozwiązań zintegrowanych (Modular producer) – cyfrowy model biznesowy oparty na dostarczaniu produktów lub usług typu plug‑and‑play, które można dostosować do różnych ekosystemów. Aby przetrwać, przedsiębiorstwa te muszą być najlepsze w swojej kategorii. Aby się rozwijać, muszą nieustannie wprowadzać nowe produkty i usługi. Np. PayPal.

  • Architekci ekosystemu (Ecosystem drive) firmy, które oferują skoordynowaną sieć złożoną z firm, urządzeń i klientów. Ich działalność skupia się na budowaniu ekosystemu i wypracowywaniu relacji z innymi dostawcami oferującymi usługi komplementarne (a nawet konkurencyjne). Ekosystemy generują wartość dla wszystkich i stanowią dla ich uczestników platformę do prowadzenia działalności. Są miejscem docelowym dla klientów w określonej dziedzinie (m.in. opieki zdrowotnej, handlu detalicznego, małych firm). Np. Amazon.

Jakie są modele biznesowe w cyfrowym świecie?

Zastanawiasz się, jak ta macierz może pomóc ci w podejmowaniu kluczowych decyzji o przyszłości firmy? Potraktuj ją jak swoją mapę drogową po nieodkrytym jeszcze terenie.

Sześć pytań, które pomogą ci zbudować przedsiębiorstwo nowej generacji

Wiele firm może wykorzystać powyższeramy do kierowania transformacją cyfrową. udowadniają, że cyfryzacja dopadnie wszystkich graczy na rynku. Co robić?

Różne firmy reagują na różne sposoby. Niektóre tworzą zintegrowaną wielokanałowość, uruchamiają aplikacje mobilne do gromadzenia informacji o klientach końcowych, angażują konsumentów we współtworzenie nowego modelu wielokanałowości oraz obsługi płatności mobilnych, uruchamiają programy lojalnościowe. Wiele firm jednak nie wie, jak radzić sobie w dobie cyfrowej rewolucji. Bezczynność to jednak najgorszy wybór, ponieważ osłabia konkurencyjność i więzi z klientami. Jak wykorzystywać technologie cyfrowe i różnicować prowadzoną działalność na nowe sposoby?

Zamiast strzelać na oślep, warto wyznaczyć kierunek cyfrowej transformacji. To zadanie ułatwią ci macierz cyfrowych modeli biznesowych oraz sześć pytań, które będą źródłem podpowiedzi na niełatwej drodze ku cyfrowej doskonałości.

Cztery cyfrowe modele biznesowe

Aby stworzyć przedsiębiorstwo nowej generacji, warto wziąć pod uwagę koncepcję cyfrowych modeli biznesowych stworzoną przez Petera Weilla i Stephanie L. Woerner z Massachusetts Institute of Technology. Ich zdaniem digitalizacja umożliwia przekształcenie modeli biznesowych w dwóch wymiarach:

  • przejścia z kontrolowanych łańcuchów wartości do bardziej złożonych systemów sieciowych;

  • zwiększenia zaangażowania klientów dzięki dogłębnej znajomości ich potrzeb i stylu życia.

Wychodząc z tych założeń, Weill i Woerner sklasyfikowali na macierzy cztery rodzaje przedsiębiorstw nowej generacji. W swojej książce What Your’s Digital Business Model? wymieniają następujące cyfrowe modele biznesowe (Digital Business Model, DBM):

  • Dostawcy (Supplier): firmy, które sprzedają własne produkty lub usługi za pośrednictwem innych firm. W najlepszym przypadku mają częściową wiedzę na temat swoich klientów końcowych. Wraz z postępującą cyfryzacją i coraz większym dostępem do informacji dostawcy będą zmuszeni do obniżania cen, stracą wpływy na rynku i zwrócą się ku konsolidacji branż. Np. fundusze powiernicze korzystające z usług brokerów, ubezpieczenia sprzedawane przez agentów.

  • Firmy wielokanałowe (Omnichannel) – takie, które wykorzystują zintegrowany łańcuch wartości do sprzedaży wielokanałowej, oferując klientom większy wybór produktów i spójne doświadczenia (zarówno w kanałach fizycznych, jak i cyfrowych). Wyzwaniem dla tych firm jest stałe pogłębianie wiedzy o klientach końcowych. Np. banki, detaliści.

  • Producenci rozwiązań zintegrowanych (Modular producer) – cyfrowy model biznesowy oparty na dostarczaniu produktów lub usług typu plug‑and‑play, które można dostosować do różnych ekosystemów. Aby przetrwać, przedsiębiorstwa te muszą być najlepsze w swojej kategorii. Aby się rozwijać, muszą nieustannie wprowadzać nowe produkty i usługi. Np. PayPal.

  • Architekci ekosystemu (Ecosystem drive) firmy, które oferują skoordynowaną sieć złożoną z firm, urządzeń i klientów. Ich działalność skupia się na budowaniu ekosystemu i wypracowywaniu relacji z innymi dostawcami oferującymi usługi komplementarne (a nawet konkurencyjne). Ekosystemy generują wartość dla wszystkich i stanowią dla ich uczestników platformę do prowadzenia działalności. Są miejscem docelowym dla klientów w określonej dziedzinie (m.in. opieki zdrowotnej, handlu detalicznego, małych firm). Np. Amazon.

Jakie są modele biznesowe w cyfrowym świecie?

Zastanawiasz się, jak ta macierz może pomóc ci w podejmowaniu kluczowych decyzji o przyszłości firmy? Potraktuj ją jak swoją mapę drogową po nieodkrytym jeszcze terenie.

Sześć pytań, które pomogą ci zbudować przedsiębiorstwo nowej generacji

Wiele firm może wykorzystać powyższeramy do kierowania transformacją cyfrową. Aby jednak wiedzieć, w którą stronę nią pokierować, warto zadać sobie sześć poniższych pytań:

  1. Jakie są zagrożenia i możliwości cyfrowe mojej firmy? Określ, jak bardzo twoja firma potrzebuje zmian i jakie są jej możliwości, by wcielić je w życie. Zaakceptuj to, że zazwyczaj wiąże się to z tworzeniem nowych modeli biznesowych i modernizacją struktur organizacyjnych.

  2. Który model biznesowy jest najlepszy dla przyszłości firmy? Ramy cyfrowego modelu biznesowego pomogą ci w określeniu celu wysiłków związanych z transformacją.

  3. Jakie są cyfrowe przewagi konkurencyjne firmy? Najpierw oceń, co stanowi cyfrową przewagę. Czy wynika ona z tworzonych treści? Poziomu doświadczeń klienta? A może jest nią platforma cyfrowa? Po zidentyfikowaniu źródeł przewagi konkurencyjnej stwórz plany ich wzmocnienia.

  4. Jak firma będzie wykorzystywać technologie mobilne i internet rzeczy? Kiedy te technologie są używane razem, firma może dostarczać lepsze usługi i dążyć do głębszego zrozumienia swoich klientów. A jak jest w przypadku twojej organizacji?

  5. Czy firma ma możliwości, aby na nowo odkryć swoje przedsiębiorstwo? Aby skutecznie zmienić firmę, jej liderzy muszą budować nowe kompetencje, które pozwolą im w dwóch rzeczach: zdobywaniu wiedzy o klientach i „podniesieniu się” na macierzy przedsiębiorstw nowej generacji oraz budowie platformy ekosystemowej i „przeniesieniu się w prawo” na macierzy.

  6. Czy firma ma zaplecze przywódcze? Zweryfikuj, czy masz właściwych ludzi do przeprowadzenia planowanych zmian. Skuteczni liderzy opracowują nowe modele biznesowe, dbają o komunikowanie ich oraz promują zmiany kulturowe.

Który cyfrowy model biznesowy jest najlepszy dla twojej firmy?

Weill i Woerner zauważają, że to właśnie firmy o modelu „architekt ekosystemu” mają zazwyczaj wyższy wzrost przychodów i marże zysku netto niż inne organizacje. Pomimo tych faktów tylko 12% dużych przedsiębiorstw przyjęło to podejście biznesowe. Dysonans ten pokazuje, że wiele firm ma jeszcze spore szanse na przeformatowanie swojej działalności w tym kierunku.

Przeobrażenie się w architekta ekosystemu nie jest łatwe. Wymaga stworzenia platformy cyfrowej, w której chcą uczestniczyć inne firmy, a także mnóstwa danych o klientach oraz ciągłych innowacji. Sprawne zarządzanie cyfrowe jest kluczem do wzmocnienia i ujednolicenia platformy. Wiąże się to jednak z ogromnym nakładem pracy i dostępem do odpowiednich zasobów – zarówno jeśli chodzi o infrastrukturę, jak i o ludzi o potrzebnych kompetencjach.

Dobre wieści są takie, że wiele firm może aspirować do roli architektów ekosystemu. A gorsze, że dotarcie do tego celu często będzie wiązać się z podróżą przez różne modele biznesowe. Aby rozpocząć te wojaże, musisz określić, jakie jest aktualne umiejscowienie twojej firmy na macierzy (jaki jest jej cyfrowy model biznesowy teraz) oraz jaki cyfrowy model biznesowy chce rozwijać. Obiecującą ścieżką jest skupienie się najpierw na poprawie wiedzy o klientach końcowych, a następnie opracowanie sieci relacji partnerskich, które pozwalają zaoferować klientom szerszy zestaw usług.

Transformacja w architekta ekosystemu polega na tym, by to, co stanowi o wyjątkowości twojej firmy, odzwierciedlić w jakości świadczonych przez nią usług cyfrowych.

O autorach
Tematy

Może Cię zainteresować

personal branding CEO Jak personal branding CEO wpływa na wyniki firmy

Personal branding przestał być „miękkim PR-em”. Dziś to jedno z najbardziej wpływowych narzędzi zarządczych – kształtuje zaufanie, wspiera sprzedaż, przyciąga talenty i buduje odporność firm. Najnowsze dane pokazują jednak, że polscy liderzy wciąż nie wykorzystują pełnego potencjału, działając intuicyjnie zamiast strategicznie. Co robią najlepsi i czego powinni uczyć się zarządy?

OSINT w zarządzaniu ryzykiem biznesowym Od wywiadu służb specjalnych do zarządu. OSINT jako tajna broń biznesu w erze ryzyka 

W świecie rosnących zagrożeń cyfrowych i geopolitycznych tradycyjne metody kontroli bezpieczeństwa to za mało. OSINT staje się kluczowym narzędziem pozwalającym firmom na weryfikację partnerów, ochronę infrastruktury IT oraz zabezpieczenie reputacji. Sprawdź, dlaczego wywiad z otwartych źródeł przestał być domeną wywiadu i jak może pomóc Twojej firmie uniknąć poważnych strat.

Od bankructwa do marki premium. Czego o zarządzaniu uczy historia Delta Air Lines?

Kiedy w ciągu trzech miesięcy przychody spadają do zera, a firma musi skurczyć operacje o połowę, podręcznikowe zarządzanie sugeruje cięcia etatów. Ed Bastian, CEO Delta Air Lines, wybrał jednak inną drogę. W szczerej rozmowie z McKinsey wyjaśnia, dlaczego w czasach dominacji sztucznej inteligencji i niestabilności geopolitycznej to „wspomagana inteligencja” oraz radykalna lojalność wobec pracowników stanowią o przewadze konkurencyjnej firmy, która właśnie świętuje swoje stulecie.

AI wywraca handel do góry nogami. Jak wygrywać w erze „AI-first”?

Sztuczna inteligencja nie tylko przegląda internet – ona rekomenduje produkty i umożliwia ich bezpośredni zakup. Platformy takie jak ChatGPT, Google AI czy Perplexity zmieniają zasady gry w retailu. Detaliści stoją przed strategicznym wyborem: walczyć o bycie miejscem docelowym, poddać się rynkowej ewaluacji czy przyjąć model hybrydowy?

Promocje to za mało. Czego oczekują klienci w czasie świątecznych zakupów 2025?

Jak bardzo sfrustrowani są klienci w czasie świątecznych zakupów poziomem obsługi klienta? Jeden z kluczowych wskaźników (CX Index) dla konsumentów spada nieprzerwanie od czterech lat. Oprócz elementów stanowiących „niezbędne minimum”, takich jak bezproblemowy proces płatności, sprzedawcy powinni skupić się na pięciu priorytetach: znaczeniu osobistej ekspresji, pozycjonowaniu opartym na wartości, programach lojalnościowych, technologiach wspierających oraz szybkości biznesowej.

Budowanie odporności organizacji Prawdziwa odporność to potrzeba rzadszej, a nie szybszej regeneracji

Odporność organizacji to nie kwestia tego, jak szybko zespoły wracają do równowagi, lecz jak rzadko w ogóle muszą się podnosić. Odkryj, jak liderzy mogą budować systemy pracy, które chronią ludzi przed wypaleniem, rozkładają presję i wprowadzają kulturę regeneracji. Poznaj praktyczne wskazówki, które pomogą przekształcić wysiłek w zrównoważony sukces.

pokorna autentyczność w przywództwie Czy jesteś autentycznym liderem, a może autentycznym… bucem?

Autentyczność to cenna cecha lidera, ale może też stać się przeszkodą, jeśli nie towarzyszy jej pokora i otwartość na feedback. Dowiedz się, jak rozwijać „pokorną autentyczność”, by budować zaufanie i skutecznie wpływać na zespół.

Światło, które naprawdę pracuje razem z Tobą. Jak oświetlenie wpływa na komfort i efektywność w biurze

Nowoczesne biura coraz częściej wykorzystują światło jako narzędzie wspierające koncentrację, kreatywność i dobrostan zespołów. Eksperci Bene i Waldmann pokazują, że właściwie zaprojektowane oświetlenie staje się integralnym elementem środowiska pracy – wpływa na procesy poznawcze, emocje oraz rytm biologiczny, a jednocześnie podnosi efektywność organizacji.

Multimedia
Neverending Start-up. Jak zarządzać firmą na przekór kryzysom? Lekcje Krzysztofa Folty

Jak przetrwać transformację ustrojową, pęknięcie bańki internetowej, kryzys budowlany, krach finansowy 2008 roku i pandemię, budując przy tym firmę wartą ponad miliard złotych? Gościem Pawła Kubisiaka jest Krzysztof Folta – założyciel i wieloletni prezes TIM S.A., autor strategii „Neverending Startup”. W szczerej rozmowie dzieli się lekcjami z ponad 40 lat prowadzenia biznesu – od biura na 16 metrach kwadratowych w PRL-u, po stworzenie giganta e-commerce w branży elektrotechnicznej.

Od gry w Go do Nagrody Nobla: Jak AlphaFold zmienia biznes farmaceutyczny

Kiedy Google DeepMind zaczynało prace nad strukturami białek, wielu wątpiło, czy AI znana z gier planszowych poradzi sobie z „wielkim wyzwaniem biologii”. Dziś, z Nagrodą Nobla na koncie, twórcy AlphaFold udowadniają, że to dopiero początek rewolucji. Jak narzędzie, które skróciło czas badań z miesięcy do godzin, wpływa na branżę farmaceutyczną i dlaczego naukowcy porównują je do „ChatGPT dla biologii”? Poznaj kulisy technologii, która rewolucjonizuje proces odkrywania leków.

Materiał dostępny tylko dla subskrybentów

Jeszcze nie masz subskrypcji? Dołącz do grona subskrybentów i korzystaj bez ograniczeń!

Subskrybuj

Newsletter

Otrzymuj najważniejsze artykuły biznesowe — zapisz się do newslettera!