Dołącz do grona liderów, którzy chcą więcej
Analityka i Business Intelligence

Cyberbezpieczeństwo biznesu w 2020 roku – nowe trendy i nowe zagrożenia

15 lipca 2020 6 min czytania
Zdjęcie Tomasz Kulas - Redaktor "MIT Sloan Management Review Polska", redaktor prowadzący "ICAN Management Review"
Tomasz Kulas
Cyberbezpieczeństwo biznesu w 2020 roku – nowe trendy i nowe zagrożenia

Streszczenie: BrakOdpowiedziDlaURL

Pokaż więcej

W zeszłym roku zanotowano rekordowo wysoką liczbę incydentów związanych z zagrożeniem bezpieczeństwa cyfrowego. Pojawiają się również nowe sposoby ataków i wyłudzania danych, niektóre naprawdę wyrafinowane.

Kilka dni temu zaprezentowany został raport CERT, podsumowujący „Krajobraz bezpieczeństwa polskiego internetu” w 2019 roku i przedstawiający wynikające z niego prognozy na rok obecny. Podstawową, a zarazem zdecydowanie alarmującą informacją jest wyraźny wzrost liczby rejestrowanych incydentów. W całym zeszłym roku odnotowano ich 6484, co oznacza wzrost (rok do roku) aż o 73%.

Nie daj się złapać na haczyk

Najpoważniejszym i najczęstszym rodzajem zagrożeń notowanych przez CERT był phishing, czyli podsyłanie przez przestępców specjalnie skonstruowanych wiadomości, np. poprzez firmowy e‑mail, SMS czy jeden z komunikatorów, mających skłonić użytkownika np. do podania kluczowych danych, otwarcia niebezpiecznego załącznika lub kliknięcia w specjalnie spreparowany link, instalujący złośliwe oprogramowanie. Tego typu ataki stanowiły 54,2% wszystkich incydentów, co oznacza wzrost (w porównaniu do roku 2018) o 10%.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Inne materiały związane z cyberbezpieczeństwem firmy »

Bezpieczna firma w niebezpiecznym otoczeniu 

|

,

Tomasz Kulas PL

Liczba zagrożeń cyfrowych nieustannie rośnie. Pomysłowość i biegłość technologiczna przestępców sprawiają, że nie tylko zwiększa się liczba ataków, ale też ich różnorodność. Niestety, wciąż nie zmienia się jedno – najsłabszym ogniwem systemu bezpieczeństwa firm pozostają ich pracownicy.

Technologie biznesowe – prognoza na 2020 rok 

|

,

Paulina Kostro PL

Jak co roku firma Forrester opublikowała prognozy dotyczące technologii biznesowych. Wybraliśmy te, na które naszym zdaniem warto zwrócić największą uwagę.

Chroń głos swojego klienta 

|

,

Gokhanedge Ozturk , Paul Mee

Cyfrowi asystenci nieustannie podsłuchują, co może stwarzać poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa. Rośnie liczba przestępstw cyfrowych, polegających na wykorzystaniu głosu, niczego nie podejrzewających osób.

Inne popularne zagrożenia wyszczególnione w raporcie to złośliwe oprogramowanie (14,9% zgłoszeń) oraz obraźliwe lub nielegalnie przesyłane treści (np. spam), stanowiące 12,1% wszystkich odnotowanych incydentów. Raport CERT zaznacza przy tym, że coraz powszechniejsze staje się też niestety zjawisko „fake news”, czyli wykorzystywanie fałszywych informacji. Co ważne, nie dotyczy to tylko grup przestępczych czy działań wrogo nastawionych organizacji (czy nawet państw), ale zdarza się także, że rozpowszechnianie tego typu informacji pochodzi ze strony… instytucji rządowych.

Wyłudzenia – coraz sprytniejsze

Coraz więcej pojawia się w polskim internecie prób wyłudzenia danych lub pieniędzy, wykorzystujących często profesjonalnie przygotowane fałszywe bramki płatności, często w połączeniu z wiarygodnie wyglądającymi mailami lub smsami, informującymi na przykład o konieczności dokonania niewielkiej opłaty. Rośnie też liczba wyłudzeń danych poprzez fałszywe strony udające sklepy internetowe.

Emotet – jak wiarygodne może stać się złośliwe oprogramowanie

Przykład inteligentnego oprogramowania, które pojawiało się w powszechnych również w polskim internecie kampaniach rozsyłania spamu, stanowi Emotet – ewoluujący trojan, pierwszy raz zaobserwowany w kontekście zagrożeń usług bankowych już w 2014 roku. Jego kolejne wersje stawały się coraz bardziej rozbudowane, służąc m.in. do wykradania adresów mailowych i danych dostępowych do kont pocztowych zainfekowanych komputerów.

W Polsce początkowo Emotet wykrywany był w postaci dołączanych do maili fałszywych załączników udających faktury. Jego wiarygodność i skuteczność wzrosła jednak, kiedy przestępcy zaczęli wykorzystywać w rozsyłanych mailach fragmenty autentycznych, przejętych wcześniej wiadomości, a także zmieniać nagłówek z nazwą nadawcy, tak by „pochodził” od zaufanej osoby.

Taka technika okazała się naprawdę skuteczna, zwłaszcza w przypadku korespondencji służbowej. Dowodem na to mogą być incydenty odnotowane w spółkach mFinanse S.A. i PKO Leasing S.A. We wrześniu 2019 roku na skrzynki osób korespondujących z pracownikami tych firm zostały rozesłane fałszywe maile, które zawierały fragmenty poprzednich konwersacji. Niestety, dołączony był do nich również często załącznik w postaci dokumentu Microsoft Word, zawierający złośliwe makro. Uruchamiało ono zakodowany w Base64, charakterystyczny dla Emoteta skrypt Powershell, zawierający zestaw adresów dystrybucyjnych, z których pobierany był Emotet. Czasami, aby utrudnić automatyczną analizę wiadomości, dokument był dodatkowo szyfrowany hasłem podanym w treści maila lub dystrybuowano go jako link w treści wiadomości. Jakby tego było mało, twórcy Emonetu działali również w modelu Malware‑as‑a-Service, udostępniając odpłatnie botnet innym przestępcom i umożliwiając im instalację własnego złośliwego oprogramowania (np. trojanów bankowych i oprogramowania ransomware) na przejętych komputerach.

Warto również odnotować pojawianie się złośliwych aplikacji mobilnych (zwłaszcza na system Android), podszywających się m.in. pod banki, firmy kurierskie albo policję. Na szczęście na razie są jeszcze niezbyt skuteczne pod względem manipulacji socjotechnicznej – rzadko zdarzało się, by użytkownicy telefonów rzeczywiście zainstalowali aplikację pochodzącą spoza wiarygodnego sklepu oraz udzielili jej odpowiednich uprawnień.

Szantażowanie stratą lub… ujawnieniem danych

Działania typu ransomware, polegające generalnie na szantażu i wymuszaniu okupu, również zmieniają w ostatnim czasie swój charakter. Nadal popularne jest „klasyczne” szyfrowanie i blokowanie dostępu do danych na dysku komputera lub serwera, a następnie żądanie opłaty za ponowne otwarcie, natomiast coraz częściej wykorzystywana jest inna technika. Polega ona na uzyskaniu dostępu i skopiowaniu bazy danych (np. klientów, użytkowników), bez jej blokowania, a następnie żądanie okupu pod groźbą upublicznienia tych danych.

Znaczący wzrost incydentów tego typu zanotowano w 2019 roku  w sektorach przemysłowym i medycznym, a także w administracji rządowej oraz samorządowej. Niepokojącym, coraz wyraźniej widocznym trendem jest również wykorzystywanie anonimowych bramek mailowych do rozsyłania fałszywych alarmów bombowych, m.in. do szkół, urzędów czy szpitali.

Zmiany na lepsze

Warto na koniec wspomnieć o kilku pozytywnych tendencjach podkreślonych w raporcie CERT. Zaobserwowano mniej, bo około 1,3 miliona, unikalnych adresów IP z polskich sieci z usługami, które mogą być wykorzystane w atakach typu DRDoS. Oznacza to spadek o 600 tysięcy w porównaniu do roku 2018. Niższa była również aktywność botnetów w polskich sieciach.

O autorach
Tematy

Może Cię zainteresować

Księgowość jako źródło przewagi konkurencyjnej. Dlaczego firmy nie wykorzystują wiedzy, którą już posiadają?

Firmy nie przegrywają przez brak danych — przegrywają, bo ignorują wiedzę, którą już mają. W fakturach, kosztach i korektach od lat zapisuje się prawdziwa historia firmy. Czy księgowość może stać się Twoją przewagą konkurencyjną?

Cyfrowe rozczarowanie. Dlaczego w wielu firmach automatyzacja nie przynosi efektów? 

Wdrażasz nowe narzędzia, ale nie widzisz efektów? Problem rzadko leży w technologii. Automatyzacja niespójnych i nieuporządkowanych procesów sprawia jedynie, że błędy pojawiają się szybciej. Przeczytaj, dlaczego technologia nie naprawi firmy za Ciebie i jak mądrze przygotować się do wdrożenia rozwiązań AI, by przyniosły realne korzyści.

Ciemna strona AI: Treści dla dorosłych i ryzyko dla firm

Nowe badanie naukowe ujawnia, że szeroka dostępność treści dla dorosłych generowanych przez sztuczną inteligencję mogła doprowadzić do gwałtownego wzrostu przestępczości na tle seksualnym. Analiza szczegółowych danych o przestępczości, opublikowanych przez japońską Narodową Agencję Policji, wykazała, że w okresach szczytowego zaangażowania w materiały oznaczone jako wygenerowane przez AI i przeznaczone wyłącznie dla dorosłych, odnotowano statystycznie istotny wzrost liczby gwałtów. Może to wskazywać na nadciągające ryzyko wizerunkowe i prawne dla firm dostarczających narzędzia oraz platformy dla tego typu treści.

Premium
Gdy firma rośnie, a zysk znika

laczego szybko rozwijająca się firma nagle traci marże, chociaż przychody notują historyczne rekordy? Przekonaj się, na czym polega problem „ziemi niczyjej” w ewolucji biznesu i sprawdź, dlaczego wdrożenie sztucznej inteligencji w nieuporządkowanej architektonicznie organizacji jest prostym przepisem na skalowanie chaosu.

Premium
Skalowanie AI dzięki adaptacyjnemu ładowi zarządczemu

Zastosowanie sztucznej inteligencji na szeroką skalę diametralnie zwiększa ryzyka biznesowe i wizerunkowe. Poznaj koncepcję adaptacyjnego ładu zarządczego – innowacyjnego podejścia, które wbudowuje mechanizmy kontroli bezpośrednio w procesy i struktury operacyjne firmy, chroniąc przed niewidocznymi, kaskadowymi błędami modeli uczących się.

Premium
Twórz wartość z generatywnej AI w skali całej organizacji

Jak skutecznie wdrażać generatywną sztuczną inteligencję w całej organizacji, unikając organizacyjnych silosów? Zobacz, dlaczego tradycyjne struktury decyzyjne zawodzą przy GenAI i dowiedz się, w jaki sposób innowacyjny twór zwany „kręgosłupem AI” pozwala łączyć kompetencje biznesowe oraz technologiczne, przynosząc firmom wymierny zwrot z inwestycji.

Premium
Strategia w cieniu AI. Gdy sprawy pilne wypierają ważne

AI zmienia sposób, w jaki firmy tworzą kampanie, analizują dane i docierają do klientów. Jednak największym ryzykiem nie jest brak wdrożenia nowych technologii, lecz wykorzystanie ich w sposób, który zwiększa produktywność kosztem przewagi konkurencyjnej. Liderzy muszą odpowiedzieć na pytanie: jak skalować działania marketingowe, nie tracąc tego, co czyni markę wyjątkową?

Premium
Jak liderzy uwalniają innowacyjność na pierwszej linii

Najlepsze innowacje ratujące jakość i efektywność często rodzą się na operacyjnej pierwszej linii. Sprawdź, dlaczego to średni szczebel zarządzania jest kluczem do ich uwolnienia.

Premium
Jak GenAI może – a jak nie może – pomóc w zarządzaniu wiedzą o klientach

Generatywna sztuczna inteligencja rewelacyjnie analizuje informacje o konsumentach, ale nie naprawi kultury Twojej firmy. Gdzie kończą się możliwości technologii?

Premium
Co prezesi muszą wiedzieć o suwerennej AI

Globalna skala AI zderza się z lokalnymi regulacjami prawnymi. Dlaczego strategia „suwerennej sztucznej inteligencji” to pilne zadanie dla prezesów, a nie tylko dla działu IT?

Materiał dostępny tylko dla subskrybentów

Jeszcze nie masz subskrypcji? Dołącz do grona subskrybentów i korzystaj bez ograniczeń!

Subskrybuj

Otrzymuj najważniejsze artykuły biznesowe — zapisz się do newslettera!