Chmura napędzająca gospodarkę

Amerykanie już dawno przekonali się, jak wielkie znaczenie dla biznesu i rozwoju gospodarki mają rozwiązania w chmurze. W tym samym kierunku zaczyna podążać Europa. W czym tkwi potencjał cloud computingu i jakie wyzwania czekają przedsiębiorców, którzy albo rozwijają tego typu rozwiązania, albo właśnie planują je wdrożyć?

Chmura napędzająca gospodarkę

We wszystkich regionach świata zainteresowanie cloud computingiem i popyt na tego rodzaju usługi rośnie. Jednak to rynek amerykański jest liderem pod względem jakości oraz liczby rozwiązań w chmurze i od kilku lat stanowi dla wszystkich punkt odniesienia. W Stanach Zjednoczonych rodzą się najważniejsze idee związane z gromadzeniem i przetwarzaniem danych w przestrzeni wirtualnej. To właśnie za oceanem wdrażane są technologie, które z czasem znajdują zastosowanie w Europie, Ameryce Łacińskiej i Azji. Rynek Unii Europejskiej, o którym od niedawna mówi się także w kontekście połączenia sił ze Stanami Zjednoczonymi (na wzór porozumienia NAFTA), cały czas pozostaje w tyle. Fakt ten jest ważny, ponieważ – po pierwsze – nowe technologie napędzają gospodarkę w ogóle – a po drugie – innowacje mają być jednym z priorytetów wydatkowania wspólnego budżetu UE w najbliższej perspektywie 2013–2020. Mimo dużej popularności wciąż trudno o jednoznaczną, precyzyjną definicję „cloud computing”, która mogłaby dokładnie zarysować granicę zjawiska. „Staram się je definiować z punktu widzenia celu, a więc zwiększenia efektywności świadczonych usług, zarówno przez poprawę dostępności i wydajności, jak i skrócenia czasu wprowadzenia usługi do eksploatacji” – przekonuje Piotr Orlański, ekspert z CompFort Meridian PolskaIndeks górny 1¹. To oznacza, że chmura jest głównie usługą, a sposób, w jaki została przygotowana w infrastrukturze, jest w istocie mało ważny. Niektórzy analitycy uznają za chmurę wszelkie działania z wykorzystaniem wirtualnych – bo dostępnych łączami internetowymi – serwerów. Można jednak za cloud computing uznać rozwiązania szersze – wszystkie, które są przekazywane na zewnątrz organizacji bądź do wyspecjalizowanego działu w jej strukturze, z wykorzystaniem infrastruktury i rozwiązań IT. Choć działania te w dużej mierze sprowadzają się do zlecania usług na zewnątrz, nie obejmują tradycyjnie rozumianego outsourcingu. Szczegóły dotyczące poszczególnych kategorii cloud computingu można znaleźć w ramce Chmura – trzy kategorie.

USA a Unia Europejska

Problemem naszego kontynentu – opóźniającym ekspansję rozwiązań w modelu chmury – jest niespójność regulacji prawnych dotyczących przetwarzania danych osobowych. Chociaż niedawno Komisja Europejska wyznaczyła kierunki działań i wsparcia dla tego typu rozwiązań, to regulacje wewnętrzne na poszczególnych rynkach europejskich bywają sprzeczne. Przepisy takich państw, jak Hiszpania, Francja lub Niemcy, wymagają, aby dostawca usług w chmurze na bieżąco informował, gdzie i w jaki sposób przechowuje bądź przetwarza powierzone mu dane. Jelle Frank van der Zwet, Global Marketing Manager w Interxion, podkreśla, że tego typu obostrzenia bezpośrednio przekładają się na opóźnienia technologiczne. W Niemczech lub Francji, podobnie jak w Polsce i innych państwach UE, przechowywanie niektórych danych w chmurze nie może się odbywać poza granicami tych państw. Tymczasem wiele organizacji działa w skali globalnej. O wiele bardziej liberalne przepisy w Wielkiej Brytanii i krajach skandynawskich pozwalają wdrażać najlepsze ś wiatowe wzorce i napędzają miejscowe gospodarki.

Chmura napędzająca gospodarkę

W Stanach Zjednoczonych już większość menedżerów skupia się na przenoszeniu rozwiązań opartych na chmurze danych; od 2010 roku wydatki na cloud computing w Stanach Zjednoczonych rosną średnio o 24% rocznie, co oznacza czterokrotnie szybszy wzrost niż ogólne nakłady na nowe technologie. Tylko w 2012 roku rząd amerykański wydał na wsparcie rozwiązań w chmurze 724 mln dolarów. Lawinowo rośnie też zainteresowanie funduszy inwestycyjnych nowymi projektami technologicznymi, które oparto na rozwiązaniach w chmurzeIndeks górny 2². Cloud computing stanowi pole eksperymentów i innowacyjnych wdrożeń dosłownie na każdym kroku. Dość powiedzieć, że we wrześniu Amazon wprowadził model sprzedaży bezpośrednio kojarzony z nowymi mediami. Klient internetowych usług wzorem reklam w wyszukiwarce Google’a AdWords albo sklepu z aplikacjami Apple’a AppStore może być jednocześnie sprzedawcą i zarabiać na własnej prowizji. Każdy z klientów Amazona – oferującego miejsce w chmurze – może odsprzedać stronie trzeciej część przestrzeni. W ramach projektu Amazon EC2 Reserved Instance MarketplaceIndeks górny 3³ firma Bezosa zapewnia sobie 12% zysku z każdej transakcji odsprzedaży miejsca w chmurze obliczeniowej. Z kolei Cisco Group pod koniec 2012 roku sfinalizowało przejęcie za sumę 1,2 mld dolarów spółki Meraki, która oferuje nowoczesne rozwiązania w chmurze. Przejęta spółka stanie się trzonem nowej organizacji biznesowej Cisco – Cloud Networking Group. Meraki była niewielką spółką założoną kilka lat temu przez trzech ekspertów MIT, a oferującą usługi w sieci. Kiedy przejmowało ją Cisco, spółka miała w portfolio kilkanaście tysięcy klientów z rynków na całym świecie, w tym takich gigantów, jak Burger King, Westfield, Accor, Radisson lub Departament Energii USA.

Miniony rok był w Unii Europejskiej przełomowy i daje nadzieję na szybkie zmiany na lepsze – wzorem praktyk amerykańskich. We wrześniu 2012 roku Komisja Europejska ogłosiła nową strategięIndeks górny 4⁴, która mówi wprost o konieczności wsparcia innowacyjnych rozwiązań w chmurze. Te zaś będą procentować wzrostem konkurencyjności rynku UE i pobudzeniem gospodarczym w poszczególnych państwach wspólnoty. „Cloud computing jest olbrzymią szansą dla całej Unii. Bez działań na szczeblu najwyższych władz wspólnoty nie przełamiemy narodowych barier i stracimy miliardowe szanse na rozwój gospodarczy. Nie możemy przy tym pominąć względów bezpieczeństwa danych” – mówi Neelie Kroes, wiceprzewodnicząca Komisji Europejskiej. Jednym z najważniejszych wyzwań zawartych w agendzie poświęconej tej strategii jest stawienie czoła rynkowi amerykańskiemu. Opublikowane w dokumencie szacunki wskazują, iż do 2020 roku przychody firm oferujących cloud computing w Europie wzrosną dwukrotnie, sięgając 80 mld euro; warunkiem będzie powodzenie we wdrożeniu nowej strategii w Unii.

Cloud computing ma stać się, wzorem rynku amerykańskiego, odrębną i prężnie rosnącą gałęzią gospodarki; od budowy zaplecza technologicznego przez badania nad innowacyjnością po usługi consultingowe, serwis i sprzedaż przestrzeni w chmurze. Szerzej ujmując to zjawisko – eksperci Komisji Europejskiej zakładają znaczący wzrost PKB w całej Unii za sprawą nowych rozwiązań i rozwoju biznesu w chmurze. Strategia zakłada ujednolicenie przepisów, zniesienie licznych barier w regulacjach prawnych oraz wsparcie ze wspólnego budżetu prac naukowo‑badawczych i innowacyjnych technologii. Optymistyczna prognoza zakłada pojawienie się 3,8 mln nowych miejsc pracy w całej UE za sprawą wdrożenia nowej strategii KE i rozwoju cloud computingu (w perspektywie 2020 roku).

Chmura napędzająca gospodarkę

Chmura napędzająca gospodarkę

Chmura priorytetem menedżera

W związku z tym, że wiele organizacji – zwłaszcza dużych i działających na więcej niż jednym rynku bądź w wielu sektorach – wpisuje rozwój cloud computingu w swoją strategię, rośnie popyt na te usługi.

Chmura w swoim podstawowym modelu IaaS (szczegóły w ramce Chmura – trzy kategorie), a więc jako usługa polegająca na dostarczeniu infrastruktury (płacimy za to, co faktycznie wykorzystamy), nie wymaga kupowania sprzętu serwerowego i sieciowego ani dbałości o bezpieczeństwo oraz dostępność danych. Rozwiązanie to znakomicie sprawdza się w wielu organizacjach, bez względu na segment usług bądź produktów. Chmura obliczeniowa jest bowiem idealnym rozwiązaniem dla systemów wymagających jednocześnie wysokiej dostępności, dużej wydajności oraz skalowalności. Dzięki temu nadaje się do systemów CRM, ERP i innych wymagających rozwiązań. Oto najważniejsze cechy, które chmurę w modelu IaaS definiują i zazwyczaj przekonują organizacje do angażowania się w tego typu rozwiązania:

• płatności. Są ściśle związane z wykorzystaniem zasobów (sprzęt, łącza, aplikacje i in.); opłaty są proporcjonalne do rzeczywistego zużycia zasobów;

• elastyczność i skalowanie mocy obliczeniowej (i w górę, i w dół). Chmury zapewniają architekturę umożliwiającą zmianę wydajności serwisu w zależności od potrzeb;

• funkcjonalność jako usługa. Kiedy jest potrzebna moc obliczeniowa, pamięć masowa lub np. jakaś aplikacja, choćby do zarządzania elektroniczną korespondencją, można dobrać te elementy z portfolia dostawcy i wzbogacić chmurę, którą firma wykorzystuje;

• automatyzacja procesu tworzenia i usuwania wirtualnych maszyn. Oznacza to, że nowe aplikacje można wdrażać w kilka minut zamiast kilku tygodni.

„Trzeba jednak pamiętać, że zakup i asymilacja nowej technologii są łatwe, natomiast stworzenie i zweryfikowanie modeli biznesowych wykorzystujących tę infrastrukturę wymaga czasu” – mówi Piotr Orlański z CompFort Meridian Polska. Obecnie na polskim rynku znajdziemy wiele projektów, których celem jest konsolidacja IT w ramach grup kapitałowych (np. energetyka, paliwa); w ten sposób pojawia się sprzyjający klimat do rozwoju chmury i opartych na niej modeli biznesowych.

Chmura napędzająca gospodarkę

Nie brakuje też obaw związanych z migracją do chmury. Na polskim rynku można zaobserwować tendencję do tworzenia prywatnych zamiast eksploatowania publicznych. Zdaniem Piotra Orlańskiego, elementem ograniczającym rozwój cloud computingu na naszym rynku jest mała elastyczność w zakresie budżetowania i podejmowania decyzji. Czasami sytuacja, kiedy zasoby serwerowe można na tydzień kupić w Amazonie, płacąc za nie kartą kredytową, nie mieści się w wyobraźni działów finansowych i zarządów. „Wiele przedsiębiorstw w ostatnich dwóch, trzech latach prowadziło programy konsolidacji i wirtualizacji środowisk technologicznych, w rezultacie dziś dysponują czymś, co można by nazwać »quasi‑chmurą«. To zaspokoiło ich potrzeby technologiczne, a jednocześnie zrealizowało cele oszczędnościowe. Te firmy w większości nie czują presji ani potrzeby adaptacji kolejnych nowinek technologicznych, skupiając się raczej na konsumpcji efektów już wdrożonych rozwiązań” – zauważa Piotr Orlański.

Coraz większa grupa menedżerów kierujących rozwojem biznesu przejmuje osobistą kontrolę nad wdrażaniem technologii.

O rosnącym znaczeniu chmury świadczą dane, iż coraz większa grupa menedżerów, nie tylko odpowiedzialnych za rozwiązania IT, ale i kierujących rozwojem biznesu, przejmuje osobistą kontrolę nad wdrażaniem technologii cloud computing. Według najnowszych badań CapgeminiIndeks górny 5⁵, obejmujących najważniejsze rynki świata, za decyzje dotyczące chmury w równym stopniu odpowiadają szefowie IT (46%), jak i menedżerowie z działów biznesowych (45%). Co więcej, w obu grupach notuje się równie wysoką świadomość co do faktu, że cloud computing przynosi znaczącą redukcję kosztów w organizacji (uważa tak 52% liderów biznesu i 51% menedżerów ds. IT). Wśród innych czynnikówIndeks górny 6⁶ przemawiających na korzyść chmury, a wskazywanych przez menedżerów, jest oszczędność czasu (41%), efektywność działania (39%), a także łatwy i bezkosztowy dostęp do danych w głównej siedzibie organizacji (35%).

Co ciekawe, aż trzy czwarte badanych organizacji wpisało do strategii wdrożenie bądź rozwój chmury. W przypadku firm działających w USA odsetek ten sięga 93%. Aż 72% firm zamierza korzystać z usług więcej niż jednego dostawcy, co zdaniem ekspertów Capgemini oznacza fragmentaryzację rynku. Taka parcelacja outsourcowanych usług w chmurze nie sprzyja bezpieczeństwu przetwarzanych danych ani budowaniu – wciąż chwiejnego – zaufania do tego typu rozwiązań. Globalnie tylko 56%Indeks górny 7⁷ menedżerów zdecydowanie ufa bezpieczeństwu danych w chmurze (w USA odsetek ten wynosi 62%).

Korzyści i trendy roku 2013

Wszystkie badania prowadzone na poszczególnych rynkach w Europie wskazują, że potencjał przenoszenia rozwiązań w chmurę będzie wciąż wzrastać. Co to oznacza bezpośrednio dla organizacji angażujących w najbliższych miesiącach własne budżety inwestycyjne na te właśnie cele? Według ekspertów IMB oraz Edwina Schoutena (Cloud Services Leader w IBM Global Technology Services państw Beneluksu), można dziś wskazać kilka głównych korzyści biznesowychIndeks górny 8⁸, które będą towarzyszyć wdrażaniu tego typu technologii:

Przewaga czasowa. Nastąpi znaczące skrócenie czasu między planem wprowadzenia produktu bądź usługi na rynek a wdrożeniem tej idei w życie. Czas stanowić będzie w coraz większym stopniu o sukcesie biznesowym, a nowoczesne i elastyczne rozwiązania w chmurze mogą sprzyjać konkurencyjności. W opinii ekspertów IBM, procesy od planowania produktu bądź usługi po ich wdrożenie można skrócić ze średnio 4 miesięcy (w konwencjonalnym procesie) do 3 tygodni (procedura z wykorzystaniem innowacji IT i cloud computingu). Poza redukcją czasu rozwiązanie to oznacza znaczące oszczędności finansowe.

Na rynkach działają już organizacje, które cały swój biznes opierają na rozwiązaniach w chmurze.

Nowe modele biznesowe. Za sprawą rozwiązań w przestrzeni wirtualnej możliwe jest wdrażanie zupełnie nowych modeli prowadzenia biznesu – i to w bardzo szybkim czasie. Na rynkach działają już organizacje, które swój biznes opierają na rozwiązaniach w chmurze; co jest szczególnie atrakcyjne w odniesieniu do MSP oraz organizacji, które zaplanują wejście w nowy segment rynku. Przykładem mogą być takie firmy, jak BitCasa albo Spotify – szwedzka platforma ulokowana w przestrzeni wirtualnej, która umożliwia słuchanie muzyki w streamingu, według różnych modeli sprzedaży (darmowo w przypadku odsłuchania reklam, z płatnością za wybrany utwór bądź abonamentowo); model ten sprawdził się na wielu rynkachIndeks górny 9⁹, a w lutym 2013 roku Spotify rozpoczęło działalność w Polsce.

Większa stabilność. Nowe rozwiązania IT zwiększają również płynność działania organizacji. Jeśli dochodzi do awarii na poziomie oprogramowania, można błyskawicznie odtworzyć utracone bądź uszkodzone zasoby serwerowe albo przywrócić działanie aplikacji (za pomocą „obrazów” archiwizowanych w chmurze). Cloud computing dostosowany do potrzeb firmy może zatem znacząco ograniczyć ryzyko i kryzysy.

Mniej wydatków kapitałowych. Dzięki rozwiązaniom w chmurze organizacje wdrażające nowy projekt nie muszą inwestować w infrastrukturę IT, zwiększając koszty i ryzyko strat. Rozwiązanie to jest szczególnie atrakcyjne w przypadku projektów krótkotrwałych, doraźnych oraz średniookresowych, a także w przypadku testowania nowych usług (kiedy istnieje ryzyko wycofania się z nowego biznesu po okresie prób).

Wyobraźmy sobie organizację biznesową, której działalność polega na wdrażaniu kolejnych technologicznych start‑upów. Ich specyfiką jest niepewność powodzenia, duże ryzyko oraz oparcie strategii biznesowej na innowacyjnym rozwiązaniu, zwłaszcza w przestrzeni wirtualnej. W przypadku tradycyjnego podejścia wprowadzenie start‑upu na rynek musiałyby poprzedzić znaczące inwestycje, zwłaszcza w infrastrukturę IT, moce obliczeniowe etc. Tymczasem za sprawą rozwiązań w chmurze możliwe jest sięgnięcie po minimum potrzebne na start i ewentualne rozszerzanie przestrzeni i usług w chmurze, kiedy projekt zacznie na siebie zarabiać. Przykładem z polskiego rynku mogą być takie start‑upy, jak: Trejdoo (wymiana walut online, w skali globalnej), CDRoller (muzyczna platforma online) lub e‑Kiosk (sprzedaż i dystrybucja cyfrowej prasy na e‑czytniki). Wszystkie te podmioty działają całkowicie i w przestrzeni wirtualnej, a nakłady inwestycyjne w infrastrukturę i „moce przerobowe” mogą ograniczać i płynnie rozszerzać za pomocą rozwiązań w chmurze, w zależności od aktualnej fazy rozwoju biznesu i popytu na usługi.

* * *

Popularyzacja rozwiązań opartych na chmurze nabiera coraz szybszego tempa. Po pierwsze, instytucje Unii Europejskiej na poważnie zaczynają wspierać innowacje idące w kierunku rozwiązań w chmurze – przyglądając się temu, co dzieje się na amerykańskim rynku i podkreślając, iż od nowych rozwiązań nie ma odwrotu. Po drugie zaś, wiele firm właśnie na 2013 rok zaplanowało inwestycje w cloud computing. Tak przynajmniej wynika z badań, jakie przeprowadziła agencja badawcza ForresterIndeks górny 10¹⁰. Prawie połowa organizacji w Europie i USA chce mocno rozwijać rozwiązania w prywatnej chmurze, a więc dedykowane wyłącznie potrzebom tej firmy bądź grupy, w której działa. Również połowa szefów IT, planując wdrażanie nowych aplikacji w 2013 roku, chce wykorzystać do tego chmurę. Zdaniem analityków Forrester Research, w najbliższym czasie cloud computing stanie się jednym z najważniejszych tematów rozważań i decyzji strategicznych liderów organizacji, dotąd bywał problemem pobocznym, domeną działów IT. Nie dość, że temat chmury coraz częściej będzie podnoszony na zebraniach zarządów, to również środki inwestycyjne w budżetach organizacji znacznie na ten cel wzrosną. Jeśli te prognozy się sprawdzą – warto aby menedżerowie byli na to wyzwanie przygotowani – chmura jako kompleksowe i szerzej niż dotąd rozumiane rozwiązanie może stać się ważnym ogniwem budowania nowych modeli biznesowych i optymalizacji kosztów infrastruktury IT.

1. Warszawski oddział holenderskiej firmy, która dostarcza innowacyjne rozwiązania IT; jest autoryzowanym partnerem IBM, a w Polsce do jej klientów należą m.in.: Orlen, PGNiG, ING Bank Śląski, MSWiA, Canal , PZU, Polkomtel, Polcard, PKO BP.

2. W lutym 2012 r. fundusz Kleiner Perkins Caulfield & Byers zainwestował 120 mln dol. w 11 start‑upów dotyczących cloud computingu. Źródło: Wired.com, Innovation insights.

3. Por.: Amazon launches Cloud Marketplace, Fast Company, Sept. 2012.

4. New strategy to drive European business and government productivity via cloud computing, Komisja Europejska, 27 września 2012. Szczegóły: http://europa.eu/rapid/press‑release_MEMO‑12‑713_en.htm.

5. Business Cloud: The State of Play Shifts Rapidly. Raport Capgemini, listopad 2012. Badaniem objęto 460 liderów biznesowych i IT na kluczowych rynkach poszczególnych regionów świata (przeprowadzone V–VII 2012).

6. Respondenci mogli wskazywać kilka czynników.

7. Wg raportu Capgemini (2012).

8. Por.: Five Cloud Business Benefits, Wired, Dec. 2012.

9. Usługi Spotify (spółka powstała w 2008 roku) dostępne są dziś na 19 rynkach (Australia, Austria, Belgia, Dania, Finlandia, Francja, Hiszpania, Holandia, Irlandia, Niemcy, Norwegia, Nowa Zelandia, Portugalia, Polska, Stany Zjednoczone, Szwecja, Szwajcaria, Włochy i Wielka Brytania).

10. Forrsights Surveys: 2013 Clouds Predictions. Forrester Research, grudzień 2012.

Pobierz artykuł pdf niezabezpieczony

Pobierz artykuł pdf zabezpieczony