Chmura nad biznesem

Firmy w Polsce i na świecie zmieniają sposób, w jaki postrzegają komputerową chmurę. Dziś nie jest ona już wyłącznie częścią infrastruktury IT, staje się kluczowym elementem biznesu, poprawiającym jego wydajność i wspierającym innowacje – wynika z badania Outsourcing Survey 2018, przeprowadzonego przez firmę doradczą Deloitte.

Raport wskazuje, że 93% organizacji używa lub planuje wykorzystywać rozwiązania przetwarzania danych w chmurze. Niebawem koszty tego rodzaju usług będą stanowiły niemal połowę wydatków firm na IT. Najważniejszymi powodami wdrażania rozwiązań chmurowych jest przyspieszenie innowacji oraz komercjalizacji nowych produktów i usług. Z badania wynika, że 64% liderów, którzy zdecydowali się na wprowadzenie rozwiązań chmurowych, traktowało je jako katalizator innowacji, a dla 63% celem przyjęcia chmury było umożliwienie szybszego wprowadzania na rynek produktów lub usług.

Przez wiele lat traktowano chmurę głównie jako infrastrukturę IT. Dziś kojarzy się ona ankietowanym przede wszystkim z szerokimi możliwościami biznesowymi. Katalog usług oferowanych przez dostawców chmury systematycznie się poszerza. Pełni ona rolę nie tylko wirtualnych serwerów, ale jest także źródłem gotowych komponentów, z których niemalże jak z klocków można budować rozwiązania dla biznesu. Przykładami takich komponentów są: analiza obrazu, głosu, tekstu, sztuczna inteligencja i uczenie maszynowe czy platformy internetu rzeczy.

Wciąż jednak nie ma wielu dużych firm, które funkcjonują wyłącznie w chmurze. Z obserwacji Deloitte wynika, że chmura przyjmowana jest stopniowo – najpierw stosowana jest w środowiskach testowych, następnie przy stosowaniu niekrytycznych rozwiązań produkcyjnych. Chmury, tak jak każdego innego obszaru IT, trzeba się nauczyć i wraz ze wzrostem kompetencji rośnie komfort jej wykorzystania i rozszerza się zakres obszarów biznesowych wspieranych przez chmurę. Dojrzałe w tym zakresie organizacje mogą zdecydować się na przeniesienie najważniejszych aplikacji produkcyjnych do chmury.

Jednak organizacje, które są w stanie wydobyć z chmury najwięcej wartości biznesowej, to te, które nie tylko przenoszą swoje obecne aplikacje do chmury, ale zastępują dotychczasowe, często przestarzałe, rozwiązania IT nowoczesnymi systemami zbudowanymi z gotowych komponentów i na platformach dostępnych w chmurze.

Badanie Deloitte pokazało, że firmy coraz częściej zwracają uwagę na wartość biznesową chmurowych rozwiązań. Chmura znosi obecne w tradycyjnym modelu IT bariery dla wdrażania nowych rozwiązań i istotnie zmniejsza nakład pracy w zakresie utrzymania infrastruktury IT. Dzięki temu możliwe jest zaangażowanie zespołu IT w dialog na temat naszego biznesu i tworzenie nowej wartości dla klientów. Czas, który liderzy IT poświęcali na zajmowanie się infrastrukturą, mogą przeznaczyć na działania strategiczne.

Przy rozważaniu i kontraktowaniu usług chmurowych uczestnicy badania zwracają szczególną uwagę na bezpieczeństwo danych (68%). Ankietowani mają świadomość, że korzystanie z chmury generuje w zakresie bezpieczeństwa zarówno szanse, jak i zagrożenia. Po stronie szans dostrzegają możliwość zapanowania nad niespójnością zabezpieczeń oraz chaosem informacyjnym występującymi w tradycyjnym modelu. Dane są przechowywane zazwyczaj w wielu różnych folderach na dyskach wspólnych, w poczcie elektronicznej, na laptopach i urządzeniach mobilnych, co rodzi duże ryzyko ich utraty lub ujawnienia. Tymczasem rozwiązania pozwalające na inwentaryzację danych, ich klasyfikację, szyfrowanie i bezpieczne współdzielenie się nimi są coraz częściej standardowymi komponentami chmury. Dlatego ankietowani za ważne uznali odporność chmury na zagrożenia oraz awarie i jej wysoką wydajność (45%).

Z obserwacji Deloitte wynika, że w Polsce, podobnie jak na świecie, z rozwiązań chmurowych najchętniej korzystają start‑upy oraz małe i średnie przedsiębiorstwa – jest to dla nich dosyć naturalna droga. Rzadziej decydują się na to duże korporacje. Powodów jest kilka. Po pierwsze, przy małej skali korzystanie z chmury jest tanie i wygodne (koszt jest proporcjonalny do zużycia, nie ma konieczności inwestycji w infrastrukturę). Osoba bez zaawansowanej wiedzy IT może bez problemów uruchomić firmowe rozwiązania do wymiany dokumentów, pocztę, czat itd. Prowadzenie ksiąg rachunkowych, podatki czy zarządzanie sprzedażą są kolejnymi podstawowymi rozwiązaniami dostępnymi w chmurze. Ponadto małe firmy nie dostrzegają barier, które widzą wielkie przedsiębiorstwa, np. regulacyjnych. W przypadku dużych podmiotów działających w silnie regulowanych sektorach – np. usług finansowych – ważnymi wyzwaniami są kwestie związane z zapewnieniem zgodności z przepisami prawa, audyt i kontrola, przetwarzanie danych osobowych. Z naszego badania wynika, że za największe wyzwania podczas implementacji chmury ankietowani uznali migrację danych (58%) i wymagania bezpieczeństwa (56%). W dalszej kolejności przywołują optymalizację systemów (44%), zapewnienie zgodności z regulacjami (40%) oraz znalezienie zastosowania dla infrastruktury pozostałej po przeniesieniu systemów do chmury (40%).

Z naszych obserwacji wynika również, że niewiele jest w Polsce organizacji, które mają spójną i konsekwentną strategię dotyczącą wdrożenia chmury. Firmy przychylnie nastawione do chmury, które spróbowały i przekonały się, że może nieść wiele dobrego, powinny nauczyć się korzystać z niej strategicznie. Duże przedsiębiorstwo funkcjonuje w ramach dość skomplikowanego środowiska IT, gdzie występują systemy zarówno nowe, jak i stare, działające od wielu lat. Pojawia się pytanie, czy te ostatnie przenosić do chmury, a jeżeli tak, to w jaki sposób i jakie wiążą się z tym trudności. Bezpośrednie przeniesienie (tzw. rehosting) aplikacji opartej na starej technologii do chmury wcale nie musi być korzystne – technologia ta nie umożliwi np. autoskalowania, tj. automatycznego dopasowania infrastruktury w chmurze do aktualnego obciążenia aplikacji (np. liczby użytkowników, liczby zapytań do baz danych, ruchu sieciowego itp.). Firmy przy okazji migracji takich systemów stoją przed wyborem: czy postawić na wymianę platformy dla aplikacji (replatforming), np. bazy danych; zakup nowego rozwiązania w chmurze w miejsce starego (repurchasing); czy zmianę architektury i/lub kodu aplikacji (refactoring).

Coraz szersze zastosowanie chmury i wykorzystanie w celach biznesowych powoduje, że zaczynają się nią interesować prezesi. Dotychczas inicjatorem działań w chmurze był szef IT, zresztą nadal tak jest – wskazuje go 60% respondentów. Natomiast już 37% ankietowanych jako lidera wdrożenia chmury w organizacji wskazało prezesa, co dowodzi, że biznes dostrzegł już wartość chmury. W firmach, w których chmurę kojarzy się wyłącznie z infrastrukturą technologiczną, będzie się nią zajmował przede wszystkim CIO. Z kolei w organizacjach, które chcą wykorzystać rozwiązanie chmurowe po to, by tworzyć nowe usługi, nowe sposoby komunikowania się z klientami i dzięki temu zdobywać przewagę nad rywalami, orędownikiem tego typu rozwiązań coraz częściej będzie prezes. Z badań Deloitte wynika również, że zmienia się rola CIO – nie jest on już wyłącznie dostawcą usług, ale staje się on także partnerem biznesowym lub wręcz inicjatorem zmian. Możliwości, jakie daje chmura, doskonale wpisują się w nową definicję CIO.