Dołącz do grona liderów, którzy chcą więcej
BIZNES I TECHNOLOGIE

Wielka Brytania odchodzi od gotówki – mennica przestaje bić monety i drukować banknoty

31 października 2022 3 min czytania
Zdjęcie Jacek Tomczyk - Redaktor "ICAN Management Review" i "MIT Sloan Management Review Polska"
Jacek Tomczyk

Streszczenie: Wielka Brytania ogłosiła, że Mennica Królewska nie będzie przez najbliższe 10 lat biła nowych monet 2-funtowych ani drukowała banknotów 2-funtowych. Decyzja ta wynika z rosnącej popularności płatności elektronicznych, która nasiliła się po pandemii COVID-19. Jeszcze w 2010 roku 60% transakcji w Wielkiej Brytanii odbywało się za pomocą gotówki, jednak do 2019 roku ten odsetek spadł poniżej 30%. Pandemia jeszcze bardziej przyspieszyła ten trend. Przewiduje się, że do 2028 roku gotówka będzie wykorzystywana tylko w 10% transakcji. W Polsce, w przeciwieństwie do Wielkiej Brytanii, gotówka nadal jest bardzo popularna, mimo wzrostu płatności elektronicznych, szczególnie w czasie pandemii.

Pokaż więcej

Brytyjska mennica ogłosiła, że przez kolejnych 10 lat nie wprowadzi do obiegu nowych banknotów 2 funtowych ani monet o nominale 2 pensów. Powodem jest odwrót od gotówki mieszkańców Wysp Brytyjskich po pojawieniu się pandemii koronawirusa. W Polsce również częściej korzystamy z płatności elektronicznych, jednak ciągle widoczne jest przywiązanie do gotówki.

W Wielkiej Brytanii od dawna spadał udział fizycznych pieniędzy w obrocie gospodarczym. W 2010 roku na wyspach 60% transakcji było zawieranych za pomocą gotówki. Natomiast w 2019 roku wskaźnik wynosił już poniżej 30%. Pandemia COVID‑19 pogłębiła ten trend i przyspieszyła adopcję płatności elektronicznych. Według przewidywań do 2028 roku banknoty i bilon będą wykorzystywane w zaledwie jednej na dziesięć transakcji.

Polacy ciągle najbardziej wierzą gotówce

Pod tym względem Polacy zachowują się inaczej niż Brytyjczycy – w kwietniu w obiegu gotówkowym było 272 miliardy złotych. Największy miesięczny wzrost w historii pod względem nominalnym nastąpił w marcu, kiedy do obiegu trafiło 26 miliardów złotych. Eksperci z Instytutu Sobieskiego jako możliwy powód tej sytuacji wskazują lęk Polaków przed problemami systemu bankowego. Na szczęście te obawy nie sprawdziły się i w przeciwieństwie do kryzysu z 2008 roku, nie mieliśmy do czynienia z załamaniem systemu finansowego. Mimo to, wiele osób zdecydowało się wycofać swoje oszczędności z banków, co jednak nie przełożyło się na wzrost płatności gotówkowych, w przeciwieństwie do elektronicznych.

BLIK najpopularniejszą aplikacją do płatności

Nasi rodacy przyznają, że z powodu pandemii częściej korzystają z płatności online – tak zadeklarowało 30% Polaków. Jak wynika z danych Biura Informacji Kredytowej, w ten sposób robimy głównie zakupy spożywcze (85%), płacimy rachunki (39%), zamawiamy jedzenie z restauracji (36%) i korzystamy z rozrywki (24%). Wśród aplikacji mobilnych, najpopularniejszy w Polsce jest BLIK, z którego korzysta 75% użytkowników bankowości mobilnej. BLIK jest też najlepiej rozpoznawalną marką płatności online – według badania przeprowadzonego przez Kantar, kojarzy ją 97% Polaków.

» » » PRZECZYTAJ TAKŻE » » »

BLIK, przelew w mig 

Paweł Kubisiak PL, Zbigniew Jagiełło PL

Jak konkurujące ze sobą na co dzień banki połączyły siły, by stworzyć unikalny w skali świata system płatności mobilnych.

Więcej zakupów na Allegro i Aliexpess

Ciekawe informacje na temat zakupowych zwyczajów Polaków pojawiają się również w raporcie Revoluta. Użytkownicy tej aplikacji w czasie pandemii zwiększyli swoją aktywność zakupową na portalach aukcyjnych. O 42% wzrosła liczba transakcji na Allegro i o 12% na Aliexpress. Jednocześnie zwiększyła się wartość zakupów dokonywanych na tych portalach odpowiednio o 57 i 54%. Podobne wzrosty odnotowano też w przypadku aptek sprzedających leki za pośrednictwem internetu. Najbardziej jednak zyskały serwisy oferujące jedzenie z dowozem, w których sprzedaż zwiększyła się nawet o 140%. Rzadziej za to online kupujemy odzież i materiały budowlane.

Sytuacja powoli wraca do normy?

Warto też zwrócić uwagę na ostatnie dane GUS‑u, z których wynika, że w sierpniu częściej kupowaliśmy w sklepach stacjonarnych. Udział sprzedaży detalicznej przez internet zmniejszył się w porównaniu z 6,5% w lipcu do 6,1% w sierpniu. Jednocześnie odnotowano niewielki wzrost sprzedaży detalicznej o 0,5% w porównaniu z sierpniem 2019 roku. Zyskują przedsiębiorstwa sprzedające meble, RTV oraz AGD, rośnie też sprzedaż prasy, książek, a także obuwia i tekstyliów. Te produkty częściej kupujemy na mieście niż przed miesiącem.

O autorach
Tematy

Może Cię zainteresować

Czy model biznesowy Dubaju przetrwa konfrontację z irańskimi dronami?

Odwet Iranu na ataki amerykańskie i izraelskie brutalnie narusza fundamenty, na których Zjednoczone Emiraty Arabskie zbudowały swoją potęgę gospodarczą. Dla przedsiębiorców, inwestorów i turystów staje się jasne, że wstrząsy geopolityczne przestały omijać terytoria dotychczas uważane za strefy wolne od ryzyka. Konflikt zbrojny kruszy filary dubajskiego cudu gospodarczego i wymusza rewizję strategii inwestycyjnych w regionie.

Multimedia
Wyzwania HR 2026: AI vs juniorzy, powrót do biur i kryzys zaangażowania
Pracujemy wydajniej niż kiedykolwiek, jednak polskie firmy mierzą się z niebezpiecznym paradoksem: nasze zaangażowanie spada. Czy w obliczu rewolucji AI, która zaczyna „pożerać” juniorów, oraz planowanego przez prezesów powrotu do biur, liderzy zdołają odzyskać zaufanie swoich zespołów? Zapraszamy na rozmowę Pawła Kubisiaka z Dominiką Krysińską o tym, jak HR przechodzi transformację z działu „dopieszczania pracowników” w twardego partnera strategicznego zarządu.
Ronnie Chatterji z OpenAI: dlaczego na zyski z AI musimy jeszcze poczekać?

Ronnie Chatterji, główny ekonomista OpenAI i były doradca Białego Domu, rzuca nowe światło na mechanizmy, które  zmieniają globalną produktywność. W rozmowie z Samem Ransbothamem wyjaśnia, dlaczego obecne inwestycje w czipy to zaledwie wstęp do rewolucji, po której AI stanie się silnikiem napędzającym naukę i codzienny biznes. Poznaj perspektywę człowieka, który łączy świat wielkiej polityki z technologiczną awangardą Doliny Krzemowej.

Agenci, Roboty i My: Jak AI zmienia oblicze pracy

Sztuczna inteligencja to już nie tylko technologiczna nowinka, ale najważniejszy temat w agendzie każdego nowoczesnego zarządu. Dowiedz się, dlaczego ponad połowa naszych codziennych zadań może wkrótce zostać zautomatyzowana, a mimo to ludzkie kompetencje, intuicja i empatia staną się bardziej pożądane niż kiedykolwiek wcześniej<span data-path-to-node=”2,11″>. Poznaj kluczowe wnioski z najnowszego raportu McKinsey Global Institute i sprawdź, jak skutecznie poprowadzić swoją organizację przez tę bezprecedensową transformację, budując innowacyjne partnerstwo między człowiekiem a algorytmemde=”2,15″>.

orkiestrator Orkiestrator – nowa rola menedżera w erze agentowej

W 2026 roku rola menedżera przestaje ograniczać się do zarządzania ludźmi. Lider staje się orkiestratorem pracy ludzi i autonomicznych systemów AI, projektując zdolność organizacji do skutecznej realizacji strategii. Przyszłość przywództwa to balans między technologiczną wydajnością a ludzkim sensem pracy.

Banda dupków: jak marki mogą skorzystać na wykorzystaniu obelg

W świecie marketingu, gdzie bezpieczne i wygładzone przekazy stają się tłem, niektóre marki decydują się na krok skrajnie ryzykowny: przejęcie pejoratywnych określeń i przekucie ich w fundament swojej tożsamości. Najnowsze badania dowodzą, że proces odzyskiwania obelg może być potężnym katalizatorem lojalności, o ile liderzy biznesu zrozumieją psychologiczne mechanizmy stojące za tym zjawiskiem.

Nowy MITSMR: Planowanie scenariuszowe. Jak zbudować firmę odporną na jutro

Niepewność nie jest dziś „czynnikiem ryzyka” — jest środowiskiem pracy. Dlatego w nowym MIT SMR odwracamy logikę klasycznego planowania: zamiast szlifować jeden perfekcyjny scenariusz, uczymy budować gotowość na wiele wersji jutra. Pokazujemy, jak planowanie scenariuszowe wzmacnia strategiczną odporność, co zrobić, by strategia nie utknęła w silosach oraz jak udoskonalić prognozowanie dzięki wykorzystaniu AI.

Różne pokolenia, różne potrzeby. Jak wiek zmienia oczekiwania płacowe?

Czy „atrakcyjne wynagrodzenie” znaczy to samo dla absolwenta i doświadczonego eksperta? Dane z najnowszych raportów Randstad pokazują, że oczekiwania płacowe wyraźnie zmieniają się wraz z wiekiem, sytuacją życiową i doświadczeniem zawodowym. Firmy, które chcą skutecznie przyciągać i zatrzymywać talenty w 2026 roku, muszą odejść od jednolitej polityki wynagrodzeń i postawić na precyzyjne dopasowanie oferty do różnych pokoleń.

Premium
Zacznij zarabiać na retroinnowacjach

W świecie zdominowanym przez sztuczną inteligencję i cyfrowy nadmiar rośnie popyt na produkty, które łączą przeszłość z teraźniejszością. Od „głupich telefonów” po nowoczesne gramofony – konsumenci coraz częściej wybierają rozwiązania prostsze, trwalsze i bardziej autentyczne. Retroinnowacja staje się realną strategią wzrostu dla firm, które potrafią twórczo odświeżyć starsze technologie i dopasować je do współczesnych oczekiwań.

Architektura odporności

W świecie, w którym kryzysy eskalują szybciej niż procesy decyzyjne, przewagę daje nie perfekcyjny plan, lecz gotowość na wiele wariantów przyszłości. Redaktor naczelny wskazuje, że architektura odporności wymaga odejścia od sztywnego prognozowania na rzecz scenariuszowego myślenia, strategicznego foresightu i konsekwentnego wzmacniania wewnętrznych fundamentów organizacji.

Materiał dostępny tylko dla subskrybentów

Jeszcze nie masz subskrypcji? Dołącz do grona subskrybentów i korzystaj bez ograniczeń!

Subskrybuj

Otrzymuj najważniejsze artykuły biznesowe — zapisz się do newslettera!