Streszczenie: W dzisiejszych organizacjach, zarządzanie oparte na wiedzy staje się kluczowe dla sukcesu. Pracownicy, jako nośniki wiedzy, są fundamentem, na którym opiera się rozwój firmy. Wiedza jest traktowana jako aktywa, które wymagają odpowiedniego zarządzania i wykorzystywania. Istotne jest, aby organizacje budowały systemy, które umożliwiają efektywne gromadzenie, przechowywanie i dzielenie się wiedzą, aby wspierać innowacje i procesy decyzyjne. Również rozwój technologii informacyjnych, w tym narzędzi cyfrowych, stwarza nowe możliwości, ale także wyzwania w kontekście zarządzania wiedzą. Przedsiębiorstwa muszą zatem wdrażać strategie, które nie tylko umożliwiają efektywne zarządzanie wiedzą, ale także promują kulturę dzielenia się nią.
Automatyzacja i cyfryzacja zmieniają oblicze funkcjonowania współczesnych organizacji. Sektor usługowy jest jednym z najbardziej podatnych na wszelkie zmiany w tych obszarach.
Tomasz Wróblewski, partner zarządzający Grant Thornton, wiodącej firmy audytorsko‑doradczej, wyjaśnia, w jaki sposób przekształcenia na rynku wpływają na funkcjonowanie branży. Rozmawia Paweł Kubisiak.
Grant Thornton zajmuje piąte miejsce na rynku wśród firm audytorsko‑doradczych, tuż za tzw. wielką czwórką. Jak postrzegają państwo główne trendy, które wpływają na branże audytorską i doradczą?
Dostrzegam kilka głównych trendów, które wpływają na firmy takie jak nasza. Przede wszystkim wyraźnie widać, że rynki rozwijające się w wielu kwestiach podążają drogą rynków rozwiniętych. Jakie są tego konsekwencje? W branży doradczo‑audytorskiej – na świecie, ale też w coraz większym stopniu w Polsce – dostrzec można wzrost znaczenia głównych firm audytorskich kosztem tych mniejszych. Być może liczba M&A nie jest jeszcze imponująca, ale od pewnego czasu następuje konsolidacja rynku. Warto zwrócić uwagę na to, że Polska niedawno została włączona do krajów rozwiniętych przez agencję indeksową FTSE Russell, co potwierdza hipotezę o upodabnianiu się polskiego rynku do rynków państw zachodnich. Istotnym trendem, na który warto zwrócić uwagę, jest kolejna fala globalizacji. Prognozy wskazują, że do 2025 roku przepływ towarów, usług i kapitału stanie się trzy razy większy niż obecnie. Trzeba wykorzystać tę szansę. Nie bez wpływu, zwłaszcza na naszą branżę, pozostaje rosnąca presja fiskalna i regulacyjna.
Gospodarka i firmy kierują się zasadą, aby robić to, co jest bardziej opłacalne. Rosnące znaczenie regulacji może na tę opłacalność i podejmowane w związku z tym decyzje wpływać. Pomimo to coraz więcej firm sięga po rozwiązania globalne, choćby przenosząc produkcję do Azji. Przewiduję, że siła korporacji będzie tak duża, że pomimo kolejnych ograniczeń regulacyjnych będą one korzystały ze wszystkich zalet globalizacji. Nasza odpowiedź na globalizację to członkostwo w silnej, globalnej organizacji Grant Thornton.
Działają państwo w sektorze usługowym, który jest szczególnie podatny na wszelkie zmiany zachodzące w outsourcingu i automatyzacji. Jak na firmę Grant Thornton wpływa automatyzacja? Czy stanowi ona dla was szansę czy zagrożenie?
Rzeczywiście coraz większego znaczenia nabiera automatyzacja i nie uciekamy przed nią. Mamy świadomość roli, jaką ona odgrywa. Globalne korporacje coraz częściej poszukują menedżerów do spraw automatyzacji. Eksperci przekonują, że wkrótce sztuczna inteligencja zastąpi doradców i część zawodów przestanie istnieć. Może w tej chwili trudno jest to sobie wyobrazić, ale takie przypadki już są. Perspektywa strategiczna Grant Thornton do roku 2020 zakłada, że w naszej branży nie dojdzie do przełomowej innowacji i w tej perspektywie sztuczna inteligencja jeszcze ludzi nie zastąpi. Już dziś jednak przygotowujemy się do tej nieuniknionej zmiany. Automatyzacja procesów staje się standardem, zwłaszcza w outsourcingu księgowym i płacowym. Inwestujemy w nowe technologie, tak żeby narzędzia, które oferujemy, pozwalały na coraz bardziej efektywną i bezpieczną pracę oraz zapewniały elastyczne dostosowanie się do różnorodnych oczekiwań klientów. Już teraz oferujemy takie rozwiązania, jak narzędzia usprawniające przepływ pracy (work flow) lub portal pracowniczy. Kończymy prace nad kolejnymi narzędziami, które uproszczą procesy pochłaniające olbrzymią energię, takie jak akceptowanie i rozliczanie delegacji. Wybiegając w przyszłość, przyglądamy się też rozwiązaniom z obszaru RPA (Robotic Proces Automation).
Dostrzegamy narastającą wojnę o talenty, dlatego oczywista dla nas jest dbałość o zapewnienie pracownikom wyjątkowego środowiska pracy.
Nie potrafimy patrzeć na trendy jak na zagrożenia, zawsze staramy się przekuć je na szansę. Outsourcing obecnie stanowi najważniejszą część naszego biznesu. Już wiele lat temu dostrzegliśmy, że klienci chcą zlecać na zewnątrz obsługę obszarów, które nie są bezpośrednio związane z ich głównym biznesem, na przykład: księgowość, płace, kadry. Outsourcing wszedł do kanonu metod prowadzenia firmy. Oczywiście zastosowanie outsourcingu stanowi dla firm wyzwanie, bo ten proces wcale nie jest prosty. Krytyczne znaczenie ma sprawne i odpowiedzialne przejęcie funkcji od klienta. Kluczowy jest etap wdrożenia, porozumienie się ze zleceniodawcą, płynne przejęcie części obszarów. Jest to wyzwanie zarówno dla nas, jak i dla klienta.
Wspomniał pan o postępującej automatyzacji, która zmienia funkcjonowanie firmy. Co oznacza ona dla państwa branży? Czy w przyszłości audytorzy będą musieli stać się programistami?
Myślę, że audytorzy nie będą musieli być programistami, ale z pewnością powinni rozumieć ten świat. Z automatyzacją wiążę duże nadzieje: automatyzacja zastąpi ludzką pracę w czynnościach najbardziej rutynowych, powtarzalnych. Wówczas doradca i audytor, o których pan wspomniał, będą mogli bardziej niż obecnie skupić się na analizowaniu danych, wyciąganiu wniosków, rekomendowaniu rozwiązań, na działaniach, które mają największą wartość dla klienta, a zajmują dużo czasu. Jeżeli część procedur uda się zastąpić automatyczną pracą, audytor, doradca będą mogli skoncentrować się na zadaniach, które z jednej strony są bardziej pasjonujące, a z drugiej bardziej wartościowe dla klienta. Naszym zdaniem jest to szansa.
Coraz większego znaczenia nabiera również cyfryzacja. Jak wpływa ona na funkcjonowanie państwa organizacji?
Przede wszystkim rozumiemy, że sposób dostarczania przez firmy produktów i usług bardzo się zmienia. Dotyczy to również naszej organizacji. Zmiany odbywają się w dwóch wymiarach – wewnętrznym i zewnętrznym. W pierwszym wymiarze operacyjnie musimy być gotowi na dostarczanie usług w nowy sposób. Jednym z naszych kluczowych projektów jest stworzenie portalu, który wykorzystując możliwości świata cyfrowego, wzmacnia pozytywne doświadczenie klienta. Drugim zadaniem jest budowanie kompetencji, aby wspomagać wejście klientów w świat cyfrowy. W ostatnich tygodniach sfinalizowaliśmy transakcję nabycia pakietu kontrolnego studia badawczo‑projektowego Edisonda z Krakowa, które zrealizowało setki projektów cyfrowych (portale klienta, eBOK, intranety, aplikacje mobilne, e‑handel) dla klientów z Polski i Unii Europejskiej.
Mamy obecnie do czynienia z rynkiem pracownika, co odczuwają pracodawcy funkcjonujący w wielu różnych branżach, szczególnie poszukujący pracowników na stanowiska fizyczne. Jak Grant Thornton radzi sobie z pozyskiwaniem i utrzymaniem najlepszych pracowników?
Z pewnością odczuwamy presję i podejmujemy wiele działań w tym obszarze. Dlatego solidnie pracujemy nad doświadczeniem pracowników, nieustanie dostosowujemy ofertę wartości do zmieniających się warunków rynkowych, pamiętamy o zmianie pokoleniowej, dostosowujemy warunki zatrudnienia do trendów na rynku. W naszej branży najważniejsi są ludzie. Jeśli dodatkowo uwzględnimy ciągle narastającą wojnę o talenty, to oczywista staje się nasza dbałość o zapewnienie pracownikom wyjątkowego środowiska pracy. Cieszymy się, że nasz projekt dotyczący budowania doświadczeń pracownika został uznany za jeden z pięciu najlepszych zrealizowanych przez firmy członkowskie Grant Thornton w 142 krajach na całym świecie.
Od lat prenumeruje pan „Harvard Business Review Polska”. Co pana szczególnie zainspirowało na naszych łamach i jakie koncepcje wykorzystuje pan na co dzień w zarządzaniu firmą?
Bardzo dobrze pamiętam znakomite wystąpienie pana redaktora Jankowskiego, który mówił o zarządzaniu opartym na faktach, i wiele świetnych artykułów na ten temat. Ta filozofia jest mi bardzo bliska. Bazując na koncepcji zarządzania opartego na faktach, stworzyłem własną koncepcję – zarządzania opartego na wiedzy, czyli inspirowanie się odkryciami naukowymi, wykorzystywanie koncepcji naukowych do rozwiązywania problemów zarządczych. „Harvard Business Review Polska” publikuje artykuły, które są tworzone w tym duchu. Gdy otwieram każdy kolejny numer, wiem, że znajdę tam inspirację. Bardzo doceniam, kiedy materiał rozpoczyna się słowami: „Przez pięć lat przebadaliśmy 1000 firm i szukaliśmy pewnych praktyk w danym obszarze, którymi wyróżniają się najlepsze organizacje”. To sprawdzona wiedza i takie artykuły najbardziej mnie interesują. Ich jest w HBRP naprawdę dużo. Chciałbym jeszcze więcej czytać o przywództwie, bo to mój ulubiony temat i po te artykuły najchętniej sięgam.
