Dołącz do grona liderów, którzy chcą więcej
Premium
STRATEGIA
Magazyn (Nr 34, luty - marzec 2026)

Planowanie scenariuszowe – droga do strategicznej odporności

2 marca 2026 18 min czytania
Paweł Kubisiak
Zdjęcie Witold B. Jankowski - Dr Witold Jankowski, prezes ICAN Institute. Wykładowca i praktyk biznesowy, jeden z najbardziej doświadczonych konsultantów strategicznych w Europie. Jest założycielem i prezesem ICAN Institute oraz współtwórcą magazynów „MIT Sloan Management Review Polska” oraz „ICAN Management Review”.
Witold Jankowski

Streszczenie: Artykuł Witolda Jankowskiego i Pawła Kubisiaka przekonuje, że w dzisiejszym, pełnym wstrząsów świecie poleganie na jednej, sprawdzonej prognozie jest prostą drogą do porażki. Autorzy wskazują, że strategiczne planowanie scenariuszowe polega na przygotowaniu się na kilka drastycznie różnych wariantów przyszłości, a nie na próbach zgadnięcia tego, co na pewno nadejdzie. Narzędzie to, spopularyzowane niegdyś z ogromnym sukcesem przez firmę Shell , pozwala zespołom uniknąć szkodliwych błędów poznawczych, uwzględnić nieodwracalne trendy oraz stworzyć w firmie bezpieczną przestrzeń (tzw. przystań polityczną) do kwestionowania status quo. Obecnie proces ten staje się znacznie szybszy i tańszy dzięki wsparciu generatywnej sztucznej inteligencji, która potrafi błyskawicznie przetwarzać ogromne zbiory danych i budować plastyczne narracje. Aby uniknąć typowych pułapek tego procesu, organizacje powinny dbać o wysoką elastyczność modeli, operować na parzystej liczbie scenariuszy (by zapobiec podświadomemu wybieraniu bezpiecznej opcji środkowej), zawsze wiązać swoje założenia z twardymi danymi finansowymi oraz nadawać projektom chwytliwe, łatwe do zapamiętania nazwy. Ostatecznie, jak podkreślają twórcy, przewaga rynkowa leży w byciu z grubsza przygotowanym na kilka opcji, zamiast bycia perfekcyjnie przygotowanym na rzeczywistość, która wcale nie nadejdzie.

Pokaż więcej

Planowanie scenariuszowe stanowi dziś klucz do budowania strategicznej odporności w świecie „czarnych łabędzi”, w którym tradycyjne prognozy zawodzą. Zamiast opierać się na jednym scenariuszu bazowym, organizacje powinny testować strategię w kilku spójnych wariantach przyszłości i regularnie je aktualizować. Metoda ta pozwala poszerzać horyzonty myślenia, identyfikować nieuchronne trendy oraz ograniczać ryzyko myślenia grupowego, by stworzyć firmę gotową na nieprzewidziane wstrząsy. Integracja z GenAI przyspiesza analizę i generowanie opcji strategicznych, jednak ostateczna
odpowiedzialność za decyzje zawsze pozostaje po stronie liderów.

Zostało 97% materiału do przeczytania

Materiał dostępny tylko dla subskrybentów

Dołącz do subskrybentów MIT Sloan Management Review Polska Premium!

Kup subskrypcję
O autorach
Tematy

Może Cię zainteresować

skalowanie AI w biznesie Jak Schneider Electric skutecznie skaluje AI w produktach i procesach

Jak przejść od eksperymentów z AI do realnej skali biznesowej? Schneider Electric pokazuje, że kluczem jest koncentracja na wartości, integracja technologii z procesami i odwaga w działaniu mimo niepewności.

sukcesja Koniec ery założycieli. Jak zaplanować przyszłość rodzinnego imperium

Sukcesja w polskich firmach rodzinnych staje się jednym z największych wyzwań strategicznych najbliższych lat. Założyciele mierzą się z trudnością oddania władzy, a młodsze pokolenie coraz częściej nie chce przejmować biznesu obciążonego „dziedziczeniem udręki”. Jak przeprowadzić zmianę pokoleniową, aby nie zagroziła stabilności firmy?

Jak dzięki agile 6-krotnie skrócono czas wdrożenia produktów

Przykład Kraft Heinz pokazuje, że największym hamulcem organizacji często nie są ludzie, lecz sposób, w jaki firma podejmuje decyzje, ustala priorytety i rozlicza zespoły. Carolina Wosiack opowiada, jak dzięki zmianie systemu pracy firma skróciła wdrażanie produktów z 36 miesięcy do 6 i zbudowała model, który przełożył się na wymierne wyniki biznesowe.

Multimedia
Lider, który zawsze ma rację, psuje firmę.  Czy Twoje ego też blokuje rozwój?

Silny lider potrafi rozwijać firmę, ale gdy ster przejmuje ego, organizacja zaczyna płacić za to wysoką cenę. W najnowszym podcaście MITSMR Paweł Kubisiak rozmawia z Izabelą Stachurską o tym, jak ego lidera wpływa na decyzje, atmosferę w zespole i gotowość ludzi do mówienia prawdy. To rozmowa o konflikcie, który nie zawsze wybucha głośno — czasem objawia się ciszą, pozorną zgodą i brakiem odwagi. Odcinek pokazuje, gdzie kończy się pewność siebie, a zaczyna styl zarządzania, który osłabia firmę.

work as a stream w organizacji Jak skalować firmę, zachowując jej twardy rdzeń

Czy firma może rosnąć bez zwiększania liczby etatów? Coraz więcej organizacji odkrywa model work as a stream, w którym praca staje się płynnym strumieniem zadań, a menedżerowie – orkiestratorami kompetencji wewnętrznych i zewnętrznych.

Nowa wizja społecznej funkcji przedsiębiorstwa. 7 lekcji od firmy Aboca

Włoska firma farmaceutyczna w wyjątkowy sposób łączy badania naukowe z unikalną kulturą tworząc innowacyjny model organizacyjny zorientowany na przyszłość. Spółka założona ponad czterdzieści lat temu z myślą o poszukiwaniu w naturze rozwiązań dla zdrowia człowieka, skutecznie przekształciła swój początkowy intuicyjny pomysł w strategiczną wizję. Opierając się na przekonaniu, że przedsiębiorstwo pełni funkcję społeczną i powinno wytwarzać nie tylko zyski, ale także wartość dla środowiska, kultury oraz ludzi, Aboca stała się europejskim liderem w produkcji wyrobów medycznych na bazie substancji naturalnych posiadającym oddziały w 24 krajach i zatrudniającym prawie 2000 pracowników.

Zysk nie zapłaci faktur ani wynagrodzeń, czyli dlaczego płynność jest ważniejsza niż wynik finansowy

Dodatni wynik finansowy nie gwarantuje stabilności przedsiębiorstwa. Firma może wykazywać zysk, a jednocześnie nie mieć środków na wypłaty czy regulowanie zobowiązań. Kluczowe znaczenie ma płynność finansowa – zdolność do bieżącego zarządzania przepływami pieniężnymi. Zrozumienie różnicy między zyskiem księgowym a realną gotówką pozwala uniknąć jednej z najczęstszych pułapek zarządzania finansami.

Oscary w cieniu (lub blasku) AI: jak Hollywood testuje sztuczną inteligencję

W minionym tygodniu Netflix  ogłosił przejęcie InterPositive, startupu założonego przez Bena Afflecka,  zajmującego się sztuczną inteligencją. Ta transakcja sugeruje, że w Hollywood umiejętność wykorzystania AI staje się równie ważna co scenariusz. Czy czeka nas „AI tsunami”, czy raczej bolesne zderzenie z oporem odbiorców? Branża rozrywkowa niesie ze sobą lekcje, które warto odrobić przed nadchodzącym rozdaniem Oscarów.

kompetencje przyszłości AI Czego AI nie zrobi za człowieka? Poznaj 5 kompetencji, które stają się kluczowe

AI wyliczy prawdopodobieństwo sukcesu, ale to człowiek podejmuje ryzyko, by go osiągnąć. Czy w świecie zdominowanym przez algorytmy Twoje umiejętności stają się przeżytkiem, czy kluczowym atutem? Poznaj model EPOCH i dowiedz się, dlaczego w erze AI to „ludzki pierwiastek” stanie się najtwardszą z posiadanych przez liderów kompetencji.

Czy model biznesowy Dubaju przetrwa konfrontację z irańskimi dronami?

Odwet Iranu na ataki amerykańskie i izraelskie brutalnie narusza fundamenty, na których Zjednoczone Emiraty Arabskie zbudowały swoją potęgę gospodarczą. Dla przedsiębiorców, inwestorów i turystów staje się jasne, że wstrząsy geopolityczne przestały omijać terytoria dotychczas uważane za strefy wolne od ryzyka. Konflikt zbrojny kruszy filary dubajskiego cudu gospodarczego i wymusza rewizję strategii inwestycyjnych w regionie.

Materiał dostępny tylko dla subskrybentów

Jeszcze nie masz subskrypcji? Dołącz do grona subskrybentów i korzystaj bez ograniczeń!

Subskrybuj

Otrzymuj najważniejsze artykuły biznesowe — zapisz się do newslettera!