Dołącz do grona liderów, którzy chcą więcej
Jak widmowe scenariusze nawiedzają realizację strategii STRATEGIA Jak widmowe scenariusze nawiedzają realizację strategii

Liderzy odpowiedzialni za planowanie strategiczne często są ślepi na to, jak przyszłość może zmienić ich spojrzenie na status quo. Nastawienie oparte na planowaniu scenariuszy może pomóc im wyrwać się z tej pułapki.

Menedżerowie zaangażowani w planowanie strategiczne zazwyczaj mają podobną słabość. Koncentrują się na możliwych kierunkach działań i nie zwracają uwagi na przyszły kontekst społeczno‑ekonomiczny i środowiskowy, w którym te działania będą się rozgrywać. W ciągu 70 lat badań, praktyki i nauczania zaobserwowaliśmy, że liderzy biznesu często mają tylko jedną, ukrytą wizję przyszłości, a ich organizacje są skonfigurowane do pracy pod jej dyktando. Takie założenie zazwyczaj wynika z przyjmowanych strategii, będących zbiorem niekwestionowanych założeń na temat przyszłości. Te zestawy domniemanych założeń nazywamy widmowymi scenariuszami. Ponieważ są one niewidoczne dla innych, mogą powracać, by – niczym duchy – prześladować kadrę kierowniczą i firmy w nieoczekiwany i niepożądany sposób.

U podstaw każdego widmowego scenariusza leżą pewne ukryte założenia, które liderzy projektują na przyszłość, nie zastanawiając się, czy one mogą się zmienić. Czy wiesz, w jaki sposób dramatyczne zmiany klimatyczne wpływają na usługi kolejowe w Wielkiej Brytanii? W lipcu 2022 roku po raz pierwszy odnotowano tam temperaturę powyżej 40 stopni Celsjusza. Te upały rozgrzały szyny do ponad 62°C, powodując ich wygięcie. W rezultacie odwołano wiele kursów pociągów, a prędkość na innych trasach została spowolniona do 100 kilometrów na godzinę. Tory kolejowe zaprojektowano z myślą o przyszłości, w której temperatura powietrza nie przekraczała 27°C. Krótko mówiąc, brytyjską sieć kolejową zbudowano tak, aby działała nie w okolicznościach, w jakich faktycznie znalazła się w 2022 roku, tylko wedle założenia, że historyczne trendy klimatyczne pozostaną niezmienione.

Zbuduj zespół zarządzający odpowiedni do swojej strategii STRATEGIA Zbuduj zespół zarządzający odpowiedni do swojej strategii

Liderzy firm mogą podnieść efektywność swojego zespołu zarządzającego, umiejętnie balansując między wykorzystywaniem chęci do rywalizacji pomiędzy jego członkami a wspieraniem współpracy między nimi.

Działaj dzisiaj, ale myśl o tym, co będzie za kilka lat Przełomowe innowacje Działaj dzisiaj, ale myśl o tym, co będzie za kilka lat

Sztuczna inteligencja to technologia stosowana od wielu lat, jednak przełom w jej popularności nastąpił dopiero w listopadzie 2022 roku, gdy OpenAI udostępniła w sieci swój rewolucyjny model ChatGPT. Te firmy, które dostrzegły w tym szansę i uczą się wykorzystywać generatywną sztuczną inteligencję w swoim biznesie, mogą osiągnąć przewagę konkurencyjną i istotnie poprawić swoje wyniki.

Algorytmy sztucznej inteligencji (AI) od lat stanowią obszar zainteresowania firm z najróżniejszych branż, nie tylko technologicznych. Spektrum ich zastosowań jest bardzo szerokie. Obejmuje optymalizację i automatyzację procesów w wielu obszarach działania przedsiębiorstwa – od obsługi klienta, przez wewnętrzne operacje, aż do utrzymania maszyn czy bardziej precyzyjną analitykę, symulacje i prognozowanie. Skokowy wzrost popularno‑ści AI nastąpił jednak dopiero w ostatnich 12 miesiącach na fali zainteresowania modelem ChatGPT, stworzo‑nym przez OpenAI, który przekonał wszystkich uczestników rynku, że technologia ta będzie kluczowa dla suk‑cesu zarówno pojedynczych firm, jak i całych gospodarek.

Jakie są trzy główne pułapki reinwencji? INNOWACJE Trzy pułapki utrudniające wynalezienie się na nowo

Tożsamość organizacyjna, architektura biznesu oraz wewnętrzne modele współpracy mogą być zarówno atutami, jak i przeszkodami w dążeniu do rozwoju w nowych sektorach.

9 stycznia 2007 roku Steve Jobs wszedł na scenę podczas konferencji Macworld w San Francisco i ogłosił: „Dziś Apple deklaruje, że wymyśli telefon na nowo”. Obiecał, że pierwsza generacja iPhone’a trafi do sprzedaży w ciągu zaledwie sześciu miesięcy. Prototyp, który trzymał w dłoni, był jednak daleki od ukończenia. Zespół Jobsa wciąż pracował nad stworzeniem bardziej trwałego ekranu dotykowego. Choć szkło było rozważane jako jedna z kilku możliwości, Apple nie znalazł dotąd materiału, który nie pękałby przy upadku telefonu.

Zaraz po prezentacji Jobs zadzwonił do Wendella Weeksa, dyrektora zarządzającego firmy Corning, która w przeszłości współpracowała z Thomasem Edisonem przy tworzeniu szklanych obudów do pierwszych żarówek. Jobs dał Weeksowi zaledwie kilka dni na podjęcie decyzji, czy Corning podejmie z Apple’em współpracę nad opracowaniem trwałego szklanego ekranu dotykowego. Dla Weeksa takie zobowiązanie oznaczałoby konieczność przekierowania ogromnych zasobów i 300 pracowników z dobrze prosperującego działu LCD, który zapewniał firmie bardzo potrzebny przepływ gotówki.

Najnowsze w: STRATEGIA
Premium
Jak design stał się statystą w zarządzie

Design, niegdyś uznawany za motor innowacji i wzrostu, w wielu organizacjach traci dziś strategiczne znaczenie. Redukcje zespołów projektowych i presja na krótkoterminową efektywność skłaniają zarządy do traktowania tej funkcji jako kosztu, a nie źródła przewagi konkurencyjnej. Tymczasem w erze sztucznej inteligencji to właśnie myślenie projektowe może przesądzić o zdolności firm do tworzenia realnej wartości biznesowej.

Jak trwale wpleść planowanie scenariuszowe w strategię firmy

W świecie narastającej niepewności geopolitycznej, gospodarczej i technologicznej samo prognozowanie przestaje wystarczać. Planowanie scenariuszowe może wyostrzać strategiczną intuicję liderów, lecz dopiero jego trwała integracja z procesami decyzyjnymi, monitoringiem otoczenia i strategiami adaptacyjnymi pozwala budować realną odporność organizacji. Autorzy pokazują, jak przekształcić je w stałą kompetencję firmy.

Premium
Szybszy sposób tworzenia scenariuszy przyszłości

Tradycyjne planowanie scenariuszowe bywa zbyt czasochłonne, by sprostać presji współczesnego biznesu. Autorzy pokazują, jak dzięki koncepcji ghost scenario oraz rozważnemu wykorzystaniu generatywnej sztucznej inteligencji można znacząco przyspieszyć tworzenie scenariuszy i uczynić je realnym wsparciem dla decyzji strategicznych. Kluczem jest koncentracja na założeniach, które organizacja już przyjęła – i odwaga, by je podważyć.

Premium
Planowanie scenariuszowe – droga do strategicznej odporności

Planowanie scenariuszowe stanowi dziś klucz do budowania strategicznej odporności w świecie „czarnych łabędzi”, w którym tradycyjne prognozy zawodzą. Zamiast opierać się na jednym scenariuszu bazowym, organizacje powinny testować strategię w kilku spójnych wariantach przyszłości i regularnie je aktualizować. Metoda ta pozwala poszerzać horyzonty myślenia, identyfikować nieuchronne trendy oraz ograniczać ryzyko myślenia grupowego, by stworzyć firmę gotową na nieprzewidziane wstrząsy. Integracja z GenAI przyspiesza analizę i generowanie opcji strategicznych, jednak ostateczna
odpowiedzialność za decyzje zawsze pozostaje po stronie liderów.

Magazyn
Premium
Jak najlepsi CEO odnajdują kolejny etap wzrostu

Po kilku latach sukcesów każda strategia zaczyna tracić impet. Najlepsi CEO wiedzą, że największe ryzyko nie tkwi w kryzysie, lecz w samozadowoleniu. Dlatego zanim wyniki zaczną słabnąć, projektują kolejną krzywą S — i zmieniają nie tylko organizację, ale także siebie.

Magazyn
Premium
Znajdź stabilne fundamenty w morzu niepewności

Niepewność przyciąga uwagę. Pewniki ją porządkują. W czasach, gdy wszystko wydaje się płynne, przewagę budują ci liderzy, którzy potrafią nazwać to, co naprawdę trwałe – i oprzeć na tym swoją strategię.

Magazyn
Premium
Jak Bank Anglii poszerza perspektywę myślenia o przyszłości

Banki centralne powstawały w czasach kryzysów. Dziś znów mierzą się z turbulencją – od geopolityki po sztuczną inteligencję. Jak instytucja zbudowana na liczbach uczy się pracować z narracją, wyobraźnią i wielością możliwych przyszłości?

Magazyn
Premium
3 przeszkody spowalniające rozwój odpowiedzialnej sztucznej inteligencji

Zasady etyki AI ma dziś niemal każda duża firma. Niewiele potrafi jednak przełożyć je na konkretne decyzje projektowe, systemy motywacyjne i realny nadzór. Kluczowe pytanie nie brzmi już: „W co wierzymy?”, lecz „Jakie mechanizmy sprawiają, że rzeczywiście tak działamy?”.

Więcej w: STRATEGIA
Większe zyski dzięki systemowi motywacji zorientowanemu na obronę marży
Kultura organizacyjna

Większe zyski dzięki systemowi motywacji zorientowanemu na obronę marży

Każda firma chciałaby mieć większe zyski. Nie każda jednak wie, że nie musi w tym celu ograniczać kosztów ani podnosić cen katalogowych. Wystarczy, by stworzyła system, który będzie motywował handlowców do obrony marży. Budowanie wartości firmy jest nierozerwalnie związane z zyskownością. Oczywiście, w krótszych okresach inne cele mogą być ważniejsze niż zysk. Na przykład nowa firma może w pierwszej […]

Marek Dietl
1 maja 2006
INNOWACJE

O ważności prostych pytań i trudnych odpowiedzi

Wielu akademików i praktyków zarządzania w Polsce wychowało się na lekturach Petera F. Druckera. Nauczył nas rzeczy elementarnej – myślenia w kategoriach biznesowych. W początku lat 70. byłem początkującym doktorantem w Zakładzie Prakseologii, Polskiej Akademii Nauk. Jak na owe czasy, stworzył on grupie młodych ludzi świetne warunki zgłębiania tej nowej dyscypliny. Z naturalnych powodów nasza sytuacja była jednak wysoce schizofreniczna. Dookoła […]

Piotr Płoszajski
1 lutego 2006
Wyzwania dla posiadaczy dużych pieniędzy
Modele biznesowe

Wyzwania dla posiadaczy dużych pieniędzy

Pieniądze – co tu kryć – nie dają spać po nocach.Tak było zawsze, ale dziś to stwierdzenie jest szczególnie aktualne. Coraz szybciej zmieniające się warunki makroekonomiczne, niespodziewane kryzysy i zaskakujące hossy sprawiają, że efektywne i zarazem bezpieczne zarządzanie kapitałem wymaga dziś prawdziwej maestrii finansowej. Z tego też powodu zarządzanie majątkiem nie może się już dziś obyć bez porad […]

Łukasz Świerżewski
1 stycznia 2006
INNOWACJE

Kłopoty z wyznaczeniem ceny – komentarz 2

Sytuacja firmy Industrial dobrze obrazuje wyzwania stojące przed menedżerami firm działających w Polsce, i to nie tylko w branży technologicznej. Są one z jednej strony konsekwencją zmniejszającej się przewagi kosztowej, szczególnie w kontekście coraz silniejszej konkurencji ze strony firm z całego świata, a z drugiej – brakiem klarownej koncepcji zarządzania cenami. Widzimy wyraźnie, że pracownicy Industrialu myślą silnie w kategoriach jakości produktu i poziomu obsługi […]

Marek Dietl
1 listopada 2005
Etyka w biznesie

Dać w łapę… – komentarz 4

Działalność gospodarcza, jak wszystkie działania człowieka, podlega wartościowaniu ze względu na dwa rodzaje kryteriów: kryteria sprawnościowe, czyli prakseologiczne, oraz kryteria moralne. Prakseologicznymi wymiarami działań są efektywność i ekonomiczność, zaś wymiarem dotyczącym moralnego kontekstu działań jest etyczność. Ową triadę określa się mianem „trzech E”. Efektywność (inaczej skuteczność) służy do oceny realizacji celu działania, ekonomiczność to stosunek wyniku […]

Wojciech Gasparski
1 października 2005
Minimalistyczna oferta – nadchodzi rewolucja
INNOWACJE

Minimalistyczna oferta – nadchodzi rewolucja

Koncepcja minimalistycznej oferty, oparta na prostocie i niskich cenach, jest znana na świecie od dziesięcioleci. Dopiero niedawno powstały jednak warunki do tego, by mogła się ona upowszechnić i zrewolucjonizować wiele branż, szczególnie w krajach rozwijających się, takich jak Polska. Firmy, które mądrze wpiszą się w ten globalny trend i skutecznie wprowadzą na rynek oferty minimalistyczne, mogą liczyć na ponadprzeciętny wzrost […]

Radosław Przybył Waldemar Mierzejewski
1 września 2005
Fuzje i przejęcia: bilet do raju czy gwóźdź do trumny?
Modele biznesowe

Fuzje i przejęcia: bilet do raju czy gwóźdź do trumny?

Fuzje i przejęcia nie cieszą się dobrą sławą w literaturze biznesu. Guru zarządzania Tom Peters twierdzi wręcz, że fuzje to nic innego, jak narzędzia w rękach ludzi żądnych władzy (lub udziałów w rynku) i pozbawionych wyobraźni. Prasa biznesowa co rusz z nieukrywaną satysfakcją przytacza kolejne historie nieudanych fuzji. Mimo to liderzy biznesu nadal stosują fuzje i przejęcia do realizacji swoich strategii. Niemal […]

Witold Jankowski Jacek Siwicki Jacek Chwedoruk Marcin Krakowiak Aleksander Morozowski Charles Phillips Krzysztof Rozen Zbigniew Bąk Duleep Aluwihare
1 lipca 2005
W poszukiwaniu wygrywającej strategii
INNOWACJE

W poszukiwaniu wygrywającej strategii

Liderzy biznesu w Polsce i na świecie znajdująsię pod coraz większą presją tworzenia wygrywających strategii rozwoju. Postępująca globalizacja, zwiększające się tempo zmian, rosnąca konkurencja z Dalekiego Wschodu powodują, że sprawa wyborów strategicznych nabiera podstawowego znaczenia. Czy być graczem lokalnym czy globalnym? Stać się ogniwem cudzego łańcucha dostaw czy tworzyć własny? Grać o najwyższą półkę czy konkurować ceną, walcząc o mniej […]

Witold Jankowski Leszek Czarnecki Zofia Dzik Mariusz Karpiński Marek Karwan Robert Lubański Wojciech Mądalski Piotr Nesterowicz Marek Roleski Tomasz Sielicki Władysław Szwoch Janusz Filipiak Grzegorz Esz Zofia Leśniewska
1 lipca 2005
MARKETING I SPRZEDAŻ

Cena – niedoceniany element strategii marketingowej

Stałym elementem marketingu każdego produktu jest cena, dlatego strategia cenowa powinna być integralną częścią strategii marketingowej. A to oznacza, że polityka cenowa w firmach nie może zmierzać jedynie do maksymalizowania przychodów ze sprzedaży, musi też budować zaufanie do produktów. Analizując najnowsze historie spektakularnych wzrostów udziałów rynkowych niektórych polskich marek (piwa „Tyskie”, „Dębowe Mocne” i „Żubr”, soków „Tymbark”, herbaty […]

Bartłomiej Serafiński
1 czerwca 2005
INNOWACJE

Wyzwania dla otwartych na zmiany firm i wymagających klientów

Usprawnienie procesu konsumpcji (lean consumption), podobnie jak przed laty procesu produkcji (lean production), ma szansę ułatwić życie klientom oraz firmom także na polskim rynku. Spodziewam się jednak, że będzie to dotyczyło tylko bardzo selektywnie wybranych produktów czy usług. Przeniesienie na rynek konsumencki metodologii sprawdzonej w usprawnianiu procesu produkcji nie jest takie proste z kilku istotnych względów. W odróżnieniu […]

Waldemar Mierzejewski
1 maja 2005

Otrzymuj najważniejsze artykuły biznesowe — zapisz się do newslettera!