Dołącz do grona liderów, którzy chcą więcej
Jak widmowe scenariusze nawiedzają realizację strategii Przełomowe innowacje Jak widmowe scenariusze nawiedzają realizację strategii

Liderzy odpowiedzialni za planowanie strategiczne często są ślepi na to, jak przyszłość może zmienić ich spojrzenie na status quo. Nastawienie oparte na planowaniu scenariuszy może pomóc im wyrwać się z tej pułapki.

Menedżerowie zaangażowani w planowanie strategiczne zazwyczaj mają podobną słabość. Koncentrują się na możliwych kierunkach działań i nie zwracają uwagi na przyszły kontekst społeczno‑ekonomiczny i środowiskowy, w którym te działania będą się rozgrywać. W ciągu 70 lat badań, praktyki i nauczania zaobserwowaliśmy, że liderzy biznesu często mają tylko jedną, ukrytą wizję przyszłości, a ich organizacje są skonfigurowane do pracy pod jej dyktando. Takie założenie zazwyczaj wynika z przyjmowanych strategii, będących zbiorem niekwestionowanych założeń na temat przyszłości. Te zestawy domniemanych założeń nazywamy widmowymi scenariuszami. Ponieważ są one niewidoczne dla innych, mogą powracać, by – niczym duchy – prześladować kadrę kierowniczą i firmy w nieoczekiwany i niepożądany sposób.

U podstaw każdego widmowego scenariusza leżą pewne ukryte założenia, które liderzy projektują na przyszłość, nie zastanawiając się, czy one mogą się zmienić. Czy wiesz, w jaki sposób dramatyczne zmiany klimatyczne wpływają na usługi kolejowe w Wielkiej Brytanii? W lipcu 2022 roku po raz pierwszy odnotowano tam temperaturę powyżej 40 stopni Celsjusza. Te upały rozgrzały szyny do ponad 62°C, powodując ich wygięcie. W rezultacie odwołano wiele kursów pociągów, a prędkość na innych trasach została spowolniona do 100 kilometrów na godzinę. Tory kolejowe zaprojektowano z myślą o przyszłości, w której temperatura powietrza nie przekraczała 27°C. Krótko mówiąc, brytyjską sieć kolejową zbudowano tak, aby działała nie w okolicznościach, w jakich faktycznie znalazła się w 2022 roku, tylko wedle założenia, że historyczne trendy klimatyczne pozostaną niezmienione.

Zbuduj zespół zarządzający odpowiedni do swojej strategii STRATEGIA Zbuduj zespół zarządzający odpowiedni do swojej strategii

Liderzy firm mogą podnieść efektywność swojego zespołu zarządzającego, umiejętnie balansując między wykorzystywaniem chęci do rywalizacji pomiędzy jego członkami a wspieraniem współpracy między nimi.

Działaj dzisiaj, ale myśl o tym, co będzie za kilka lat Przełomowe innowacje Działaj dzisiaj, ale myśl o tym, co będzie za kilka lat

Sztuczna inteligencja to technologia stosowana od wielu lat, jednak przełom w jej popularności nastąpił dopiero w listopadzie 2022 roku, gdy OpenAI udostępniła w sieci swój rewolucyjny model ChatGPT. Te firmy, które dostrzegły w tym szansę i uczą się wykorzystywać generatywną sztuczną inteligencję w swoim biznesie, mogą osiągnąć przewagę konkurencyjną i istotnie poprawić swoje wyniki.

Algorytmy sztucznej inteligencji (AI) od lat stanowią obszar zainteresowania firm z najróżniejszych branż, nie tylko technologicznych. Spektrum ich zastosowań jest bardzo szerokie. Obejmuje optymalizację i automatyzację procesów w wielu obszarach działania przedsiębiorstwa – od obsługi klienta, przez wewnętrzne operacje, aż do utrzymania maszyn czy bardziej precyzyjną analitykę, symulacje i prognozowanie. Skokowy wzrost popularno‑ści AI nastąpił jednak dopiero w ostatnich 12 miesiącach na fali zainteresowania modelem ChatGPT, stworzo‑nym przez OpenAI, który przekonał wszystkich uczestników rynku, że technologia ta będzie kluczowa dla suk‑cesu zarówno pojedynczych firm, jak i całych gospodarek.

Jakie są trzy główne pułapki reinwencji? INNOWACJE Trzy pułapki utrudniające wynalezienie się na nowo

Tożsamość organizacyjna, architektura biznesu oraz wewnętrzne modele współpracy mogą być zarówno atutami, jak i przeszkodami w dążeniu do rozwoju w nowych sektorach.

9 stycznia 2007 roku Steve Jobs wszedł na scenę podczas konferencji Macworld w San Francisco i ogłosił: „Dziś Apple deklaruje, że wymyśli telefon na nowo”. Obiecał, że pierwsza generacja iPhone’a trafi do sprzedaży w ciągu zaledwie sześciu miesięcy. Prototyp, który trzymał w dłoni, był jednak daleki od ukończenia. Zespół Jobsa wciąż pracował nad stworzeniem bardziej trwałego ekranu dotykowego. Choć szkło było rozważane jako jedna z kilku możliwości, Apple nie znalazł dotąd materiału, który nie pękałby przy upadku telefonu.

Zaraz po prezentacji Jobs zadzwonił do Wendella Weeksa, dyrektora zarządzającego firmy Corning, która w przeszłości współpracowała z Thomasem Edisonem przy tworzeniu szklanych obudów do pierwszych żarówek. Jobs dał Weeksowi zaledwie kilka dni na podjęcie decyzji, czy Corning podejmie z Apple’em współpracę nad opracowaniem trwałego szklanego ekranu dotykowego. Dla Weeksa takie zobowiązanie oznaczałoby konieczność przekierowania ogromnych zasobów i 300 pracowników z dobrze prosperującego działu LCD, który zapewniał firmie bardzo potrzebny przepływ gotówki.

Najnowsze w: STRATEGIA
Jak czerpać skumulowane korzyści z generatywnej sztucznej inteligencji

Jak sprawić, aby każda interakcja z generatywną sztuczną inteligencją zwiększała kompetencje organizacji, a nie tylko przyspieszała pracę? Kluczem jest przejście od konsumpcji wyników AI do systematycznego uczenia się na ich podstawie.

Jak CEO Morningstar utrzymuje koncentrację na skuteczności

Jak utrzymać tempo działania w rosnącej organizacji? CEO Morningstar pokazuje, jak decentralizacja, OKR-y i ambitne cele eliminują samozadowolenie.

kompetencje przyszłości AI Czego AI nie zrobi za człowieka? Poznaj 5 kompetencji, które stają się kluczowe

AI wyliczy prawdopodobieństwo sukcesu, ale to człowiek podejmuje ryzyko, by go osiągnąć. Czy w świecie zdominowanym przez algorytmy Twoje umiejętności stają się przeżytkiem, czy kluczowym atutem? Poznaj model EPOCH i dowiedz się, dlaczego w erze AI to „ludzki pierwiastek” stanie się najtwardszą z posiadanych przez liderów kompetencji.

Premium
Jak design stał się statystą w zarządzie

Design, niegdyś uznawany za motor innowacji i wzrostu, w wielu organizacjach traci dziś strategiczne znaczenie. Redukcje zespołów projektowych i presja na krótkoterminową efektywność skłaniają zarządy do traktowania tej funkcji jako kosztu, a nie źródła przewagi konkurencyjnej. Tymczasem w erze sztucznej inteligencji to właśnie myślenie projektowe może przesądzić o zdolności firm do tworzenia realnej wartości biznesowej.

Jak trwale wpleść planowanie scenariuszowe w strategię firmy

W świecie narastającej niepewności geopolitycznej, gospodarczej i technologicznej samo prognozowanie przestaje wystarczać. Planowanie scenariuszowe może wyostrzać strategiczną intuicję liderów, lecz dopiero jego trwała integracja z procesami decyzyjnymi, monitoringiem otoczenia i strategiami adaptacyjnymi pozwala budować realną odporność organizacji. Autorzy pokazują, jak przekształcić je w stałą kompetencję firmy.

Premium
Szybszy sposób tworzenia scenariuszy przyszłości

Tradycyjne planowanie scenariuszowe bywa zbyt czasochłonne, by sprostać presji współczesnego biznesu. Autorzy pokazują, jak dzięki koncepcji ghost scenario oraz rozważnemu wykorzystaniu generatywnej sztucznej inteligencji można znacząco przyspieszyć tworzenie scenariuszy i uczynić je realnym wsparciem dla decyzji strategicznych. Kluczem jest koncentracja na założeniach, które organizacja już przyjęła – i odwaga, by je podważyć.

Premium
Planowanie scenariuszowe – droga do strategicznej odporności

Planowanie scenariuszowe stanowi dziś klucz do budowania strategicznej odporności w świecie „czarnych łabędzi”, w którym tradycyjne prognozy zawodzą. Zamiast opierać się na jednym scenariuszu bazowym, organizacje powinny testować strategię w kilku spójnych wariantach przyszłości i regularnie je aktualizować. Metoda ta pozwala poszerzać horyzonty myślenia, identyfikować nieuchronne trendy oraz ograniczać ryzyko myślenia grupowego, by stworzyć firmę gotową na nieprzewidziane wstrząsy. Integracja z GenAI przyspiesza analizę i generowanie opcji strategicznych, jednak ostateczna
odpowiedzialność za decyzje zawsze pozostaje po stronie liderów.

Magazyn
Premium
Jak najlepsi CEO odnajdują kolejny etap wzrostu

Po kilku latach sukcesów każda strategia zaczyna tracić impet. Najlepsi CEO wiedzą, że największe ryzyko nie tkwi w kryzysie, lecz w samozadowoleniu. Dlatego zanim wyniki zaczną słabnąć, projektują kolejną krzywą S — i zmieniają nie tylko organizację, ale także siebie.

Więcej w: STRATEGIA
Analiza danych, Big Data

Jak skutecznie i bezpiecznie wdrożyć optymalizację podatkową?

Dogłębna analiza prawa oraz stosowanie odpowiednich zabezpieczeń mają sprawić, że optymalizacja podatkowa będzie nie tylko skuteczna, ale także bezpieczna dla firmy i jej menedżerów. Dziś, gdy prawo pozwala na ewentualną korektę deklaracji po wykazaniu nieprawidłowości przez kontrolę skarbową, to bezpieczeństwo może być jeszcze większe. Optymalizacja podatkowa, czyli wybieranie przez firmę takiego modelu działania, który pozwoli płacić […]

Agnieszka Tałasiewicz
1 stycznia 2007
Ekspansja zagraniczna

W jaki sposób zamożny Polak może inwestować na zagranicznych rynkach?

Zamożni Polacy coraz częściej interesują się możliwościami inwestycyjnymi dostępnymi na światowym rynku finansowym. Wychodząc naprzeciw tym oczekiwaniom, działające w Polsce instytucje finansowe starają się włączać do oferty produkty pozwalające na inwestowanie za granicą. O polskiego klienta zabiegają też zagraniczne instytucje niezarejestrowane w Polsce. Jakie są rzeczywiste możliwości inwestowania na światowym rynku dostępne dla polskiego zamożnego inwestora? Globalizacja portfela […]

Łukasz Świerżewski
1 listopada 2006
Ekspansja zagraniczna

Szukanie nowych możliwości

Konsolidacja zakładów spożywczych i marek w Europie Środkowo‑Wschodniej, po rozszerzeniu UE, jest nieuchronnym procesem, który będzie signum temporis najbliższych kilku lat. Reprezentuję firmę, która w ciągu ostatniego roku realokowała dwa zakłady produkcyjne z Czech do Polski. Zostały one dołączone do istniejących już zakładów w Ustroniu, gdzie znajduje się główna siedziba Mokate. Wynikiem przeniesienia produkcji było uzyskanie znacznie wyższych efektów skali […]

Marek Tarnowski
1 listopada 2006
Pozycjonowanie: co się zmieniło?
MARKETING I SPRZEDAŻ

Pozycjonowanie: co się zmieniło?

Pozycjonowanie jest jedną z najważniejszych koncepcji, które wpłynęły na praktykę marketingu na świecie. Świat nie stoi jednak w miejscu. Dlatego, aby ocenić aktualność idei i zasad pozycjonowania, zaprosiliśmy do dyskusji jej współtwórcę Jacka Trouta oraz dwóch ekspertów z Polski: Bartłomieja Serafińskiego, partnera zarządzającego Stratosfery, i Mirosława Ciasia, prezesa polskiego oddziału Trout & Partners. Debatę prowadził Witold Jankowski, redaktor naczelny „Harvard […]

Witold Jankowski Jack Trout Mirosław Ciaś Bartłomiej Serafiński
1 września 2006
Komunikacja kontekstowa: właściwy przekaz do właściwego klienta we właściwym miejscu i czasie
Klienci i doświadczenia

Komunikacja kontekstowa: właściwy przekaz do właściwego klienta we właściwym miejscu i czasie

Tradycyjna komunikacja z klientem poprzez mass media staje się coraz mniej skuteczna. Na wysoce konkurencyjnych rynkach znacznie lepiej sprawdza się komunikacja kontekstowa. Jeszcze sześć lat temu Polak oglądał tygodniowo przeciętnie 215 spotów reklamowych, dziś ogląda ich 408. Nic dziwnego – liczba polskojęzycznych kanałów telewizyjnych wzrosła w tym czasie z 29 do 38, liczba tytułów prasowych z 246 do 448, […]

Bartłomiej Gola Rafał Kołodziej
1 września 2006
Sposoby w jakie dziś polskie firmy zdobywają zagraniczne rynki
STRATEGIA

Sposoby w jakie dziś polskie firmy zdobywają zagraniczne rynki

Polskie firmy od dawna są obecne na zagranicznych rynkach. O skuteczności ich ekspansji międzynarodowej w ostatnich latach świadczył rosnący o kilkanaście procent rocznie eksport. Dziś jednak w przełomowy sposób zmienia się charakter tej ekspansji. Oprócz eksportu nabierają znaczenia inwestycje bezpośrednie. Ekspansja międzynarodowa jest dziś ważnym elementem strategii niemal wszystkich dużych polskich firm. Gdy firma doradcza KPMG przeprowadziła wśród 65 […]

Łukasz Świerżewski
1 września 2006
Kompetencje przywódcze

Zarządzanie ryzykiem finansowym

Firmy zarządzają ryzykiem wówczas, gdy obawiają się niekorzystnej zmiany kursów walut lub przewidują spadek ceny swoich towarów. Przy takim podejściu tracą z oczu najważniejszy cel zarządzania ryzykiem finansowym – wzrost wartości firmy. Wielu menedżerów postrzega zarządzanie ryzykiem finansowym przez pryzmat transakcji zawieranych przez firmę oraz trendów rynkowych dotyczących cen walut, towarów i surowców. Zgodnie z takim podejściem zabezpieczenie […]

Zbigniew Szczerbetka
1 lipca 2006
STRATEGIA

Podnoszenie efektywności procesów biznesowych

Narasta fala zainteresowania metodami zwiększania efektywności procesów w firmach. Coraz częściej menedżerowie pragną realizować jednorazowe duże projekty zwiększania efektywności ważnych procesów w firmie, koncentrując się na wykorzystaniu zaawansowanych narzędzi informatycznych i starając się osiągać doskonałość we wszystkich procesach. Takie podejście to błąd. Upowszechnienie się systemów informatycznych wspierających zarządzanie poszczególnymi obszarami działania firmy, np. relacjami z klientem, łańcuchem dostaw czy […]

Tomasz Filipek
1 lipca 2006
INNOWACJE

Zmiany w strategii firmy i  budowanie nowych modeli biznesowych

Większość zarządów wie, w jakim kierunku powinien zmierzać rozwój ich firm. Konsultanci potrzebni są więc nie po to, by określać kierunek zmian, tylko po to, by wskazać sposoby ich realizacji. Zarządy rzadko zwracają się do konsultantów z prośbą o wskazanie strategicznego kierunku rozwoju firmy. Większość top menedżerów słusznie uważa, że sami powinni być w stanie zaproponować wizję rozwoju i dostrzec […]

Rafał Krasnodębski
1 lipca 2006
Kraje rozwijające się jako źródło innowacji i nowych modeli biznesowych
Ekspansja zagraniczna

Kraje rozwijające się jako źródło innowacji i nowych modeli biznesowych

C.K. Prahalad, jeden z najbardziej wpływowych guru zarządzania, mówi o lekcjach dla polskich firm, wynikających z sukcesu innowacyjnych firm z tzw. trzeciego świata. Witold Jankowski: W swojej najnowszej książce The fortune at the bottom of the pyramid twierdzi pan, że kraje rozwijające się mogą być atrakcyjne dla globalnych korporacji nie tylko ze względu na niskie koszty pracy, jak dotąd, ale […]

Witold Jankowski C.k. Prahalad
1 czerwca 2006

Otrzymuj najważniejsze artykuły biznesowe — zapisz się do newslettera!