Dołącz do grona liderów, którzy chcą więcej
Jak widmowe scenariusze nawiedzają realizację strategii Przełomowe innowacje Jak widmowe scenariusze nawiedzają realizację strategii

Liderzy odpowiedzialni za planowanie strategiczne często są ślepi na to, jak przyszłość może zmienić ich spojrzenie na status quo. Nastawienie oparte na planowaniu scenariuszy może pomóc im wyrwać się z tej pułapki.

Menedżerowie zaangażowani w planowanie strategiczne zazwyczaj mają podobną słabość. Koncentrują się na możliwych kierunkach działań i nie zwracają uwagi na przyszły kontekst społeczno‑ekonomiczny i środowiskowy, w którym te działania będą się rozgrywać. W ciągu 70 lat badań, praktyki i nauczania zaobserwowaliśmy, że liderzy biznesu często mają tylko jedną, ukrytą wizję przyszłości, a ich organizacje są skonfigurowane do pracy pod jej dyktando. Takie założenie zazwyczaj wynika z przyjmowanych strategii, będących zbiorem niekwestionowanych założeń na temat przyszłości. Te zestawy domniemanych założeń nazywamy widmowymi scenariuszami. Ponieważ są one niewidoczne dla innych, mogą powracać, by – niczym duchy – prześladować kadrę kierowniczą i firmy w nieoczekiwany i niepożądany sposób.

U podstaw każdego widmowego scenariusza leżą pewne ukryte założenia, które liderzy projektują na przyszłość, nie zastanawiając się, czy one mogą się zmienić. Czy wiesz, w jaki sposób dramatyczne zmiany klimatyczne wpływają na usługi kolejowe w Wielkiej Brytanii? W lipcu 2022 roku po raz pierwszy odnotowano tam temperaturę powyżej 40 stopni Celsjusza. Te upały rozgrzały szyny do ponad 62°C, powodując ich wygięcie. W rezultacie odwołano wiele kursów pociągów, a prędkość na innych trasach została spowolniona do 100 kilometrów na godzinę. Tory kolejowe zaprojektowano z myślą o przyszłości, w której temperatura powietrza nie przekraczała 27°C. Krótko mówiąc, brytyjską sieć kolejową zbudowano tak, aby działała nie w okolicznościach, w jakich faktycznie znalazła się w 2022 roku, tylko wedle założenia, że historyczne trendy klimatyczne pozostaną niezmienione.

Zbuduj zespół zarządzający odpowiedni do swojej strategii STRATEGIA Zbuduj zespół zarządzający odpowiedni do swojej strategii

Liderzy firm mogą podnieść efektywność swojego zespołu zarządzającego, umiejętnie balansując między wykorzystywaniem chęci do rywalizacji pomiędzy jego członkami a wspieraniem współpracy między nimi.

Działaj dzisiaj, ale myśl o tym, co będzie za kilka lat Przełomowe innowacje Działaj dzisiaj, ale myśl o tym, co będzie za kilka lat

Sztuczna inteligencja to technologia stosowana od wielu lat, jednak przełom w jej popularności nastąpił dopiero w listopadzie 2022 roku, gdy OpenAI udostępniła w sieci swój rewolucyjny model ChatGPT. Te firmy, które dostrzegły w tym szansę i uczą się wykorzystywać generatywną sztuczną inteligencję w swoim biznesie, mogą osiągnąć przewagę konkurencyjną i istotnie poprawić swoje wyniki.

Algorytmy sztucznej inteligencji (AI) od lat stanowią obszar zainteresowania firm z najróżniejszych branż, nie tylko technologicznych. Spektrum ich zastosowań jest bardzo szerokie. Obejmuje optymalizację i automatyzację procesów w wielu obszarach działania przedsiębiorstwa – od obsługi klienta, przez wewnętrzne operacje, aż do utrzymania maszyn czy bardziej precyzyjną analitykę, symulacje i prognozowanie. Skokowy wzrost popularno‑ści AI nastąpił jednak dopiero w ostatnich 12 miesiącach na fali zainteresowania modelem ChatGPT, stworzo‑nym przez OpenAI, który przekonał wszystkich uczestników rynku, że technologia ta będzie kluczowa dla suk‑cesu zarówno pojedynczych firm, jak i całych gospodarek.

Jakie są trzy główne pułapki reinwencji? INNOWACJE Trzy pułapki utrudniające wynalezienie się na nowo

Tożsamość organizacyjna, architektura biznesu oraz wewnętrzne modele współpracy mogą być zarówno atutami, jak i przeszkodami w dążeniu do rozwoju w nowych sektorach.

9 stycznia 2007 roku Steve Jobs wszedł na scenę podczas konferencji Macworld w San Francisco i ogłosił: „Dziś Apple deklaruje, że wymyśli telefon na nowo”. Obiecał, że pierwsza generacja iPhone’a trafi do sprzedaży w ciągu zaledwie sześciu miesięcy. Prototyp, który trzymał w dłoni, był jednak daleki od ukończenia. Zespół Jobsa wciąż pracował nad stworzeniem bardziej trwałego ekranu dotykowego. Choć szkło było rozważane jako jedna z kilku możliwości, Apple nie znalazł dotąd materiału, który nie pękałby przy upadku telefonu.

Zaraz po prezentacji Jobs zadzwonił do Wendella Weeksa, dyrektora zarządzającego firmy Corning, która w przeszłości współpracowała z Thomasem Edisonem przy tworzeniu szklanych obudów do pierwszych żarówek. Jobs dał Weeksowi zaledwie kilka dni na podjęcie decyzji, czy Corning podejmie z Apple’em współpracę nad opracowaniem trwałego szklanego ekranu dotykowego. Dla Weeksa takie zobowiązanie oznaczałoby konieczność przekierowania ogromnych zasobów i 300 pracowników z dobrze prosperującego działu LCD, który zapewniał firmie bardzo potrzebny przepływ gotówki.

Najnowsze w: STRATEGIA
kompetencje przyszłości AI Czego AI nie zrobi za człowieka? Poznaj 5 kompetencji, które stają się kluczowe

AI wyliczy prawdopodobieństwo sukcesu, ale to człowiek podejmuje ryzyko, by go osiągnąć. Czy w świecie zdominowanym przez algorytmy Twoje umiejętności stają się przeżytkiem, czy kluczowym atutem? Poznaj model EPOCH i dowiedz się, dlaczego w erze AI to „ludzki pierwiastek” stanie się najtwardszą z posiadanych przez liderów kompetencji.

Premium
Jak design stał się statystą w zarządzie

Design, niegdyś uznawany za motor innowacji i wzrostu, w wielu organizacjach traci dziś strategiczne znaczenie. Redukcje zespołów projektowych i presja na krótkoterminową efektywność skłaniają zarządy do traktowania tej funkcji jako kosztu, a nie źródła przewagi konkurencyjnej. Tymczasem w erze sztucznej inteligencji to właśnie myślenie projektowe może przesądzić o zdolności firm do tworzenia realnej wartości biznesowej.

Jak trwale wpleść planowanie scenariuszowe w strategię firmy

W świecie narastającej niepewności geopolitycznej, gospodarczej i technologicznej samo prognozowanie przestaje wystarczać. Planowanie scenariuszowe może wyostrzać strategiczną intuicję liderów, lecz dopiero jego trwała integracja z procesami decyzyjnymi, monitoringiem otoczenia i strategiami adaptacyjnymi pozwala budować realną odporność organizacji. Autorzy pokazują, jak przekształcić je w stałą kompetencję firmy.

Premium
Szybszy sposób tworzenia scenariuszy przyszłości

Tradycyjne planowanie scenariuszowe bywa zbyt czasochłonne, by sprostać presji współczesnego biznesu. Autorzy pokazują, jak dzięki koncepcji ghost scenario oraz rozważnemu wykorzystaniu generatywnej sztucznej inteligencji można znacząco przyspieszyć tworzenie scenariuszy i uczynić je realnym wsparciem dla decyzji strategicznych. Kluczem jest koncentracja na założeniach, które organizacja już przyjęła – i odwaga, by je podważyć.

Premium
Planowanie scenariuszowe – droga do strategicznej odporności

Planowanie scenariuszowe stanowi dziś klucz do budowania strategicznej odporności w świecie „czarnych łabędzi”, w którym tradycyjne prognozy zawodzą. Zamiast opierać się na jednym scenariuszu bazowym, organizacje powinny testować strategię w kilku spójnych wariantach przyszłości i regularnie je aktualizować. Metoda ta pozwala poszerzać horyzonty myślenia, identyfikować nieuchronne trendy oraz ograniczać ryzyko myślenia grupowego, by stworzyć firmę gotową na nieprzewidziane wstrząsy. Integracja z GenAI przyspiesza analizę i generowanie opcji strategicznych, jednak ostateczna
odpowiedzialność za decyzje zawsze pozostaje po stronie liderów.

Magazyn
Premium
Jak najlepsi CEO odnajdują kolejny etap wzrostu

Po kilku latach sukcesów każda strategia zaczyna tracić impet. Najlepsi CEO wiedzą, że największe ryzyko nie tkwi w kryzysie, lecz w samozadowoleniu. Dlatego zanim wyniki zaczną słabnąć, projektują kolejną krzywą S — i zmieniają nie tylko organizację, ale także siebie.

Magazyn
Premium
Znajdź stabilne fundamenty w morzu niepewności

Niepewność przyciąga uwagę. Pewniki ją porządkują. W czasach, gdy wszystko wydaje się płynne, przewagę budują ci liderzy, którzy potrafią nazwać to, co naprawdę trwałe – i oprzeć na tym swoją strategię.

Magazyn
Premium
Jak Bank Anglii poszerza perspektywę myślenia o przyszłości

Banki centralne powstawały w czasach kryzysów. Dziś znów mierzą się z turbulencją – od geopolityki po sztuczną inteligencję. Jak instytucja zbudowana na liczbach uczy się pracować z narracją, wyobraźnią i wielością możliwych przyszłości?

Więcej w: STRATEGIA
Premium
Zarządzanie zmianą

Jak zmienić organizację, nie zwiększając jej struktury

Firmy, które chcą przetrwać i rozwijać się w dynamicznym środowisku, muszą porzucić przekonanie, że więcej pracy wymaga większej liczby pracowników, i nauczyć się rozwijać efektywność poprzez zmianę sposobu działania. Transformacja strategiczna polega nie na maksymalizowaniu wysiłku, lecz na redefinicji ról, procesów i sposobu wykorzystania kompetencji. Case study firmy Nordline Systems ilustruje typowy scenariusz, z którym […]

Grzegorz Wawrzynowski
2 marca 2026
Premium
STRATEGIA

Strategiczne dopasowanie, czyli jak łączyć cel i misję firmy z orientacją na zysk i rozwój

Trwały sukces firmy wymaga ustanowienia celu potwierdzonego przez rynek. Dyskusje o celu (purpose) przedsiębiorstw nierzadko przeradzają się w konflikty. Uczestnicy zbyt często przeciwstawiają cel zyskom, traktując je jako sprzeczne, a tym samym marginalizują cel będący kluczowym motywatorem strategicznego dopasowania i trwałej efektywności. Korporacja pozbawiona jasno określonego celu, której jedyną ambicją jest generowanie zysków dla akcjonariuszy, […]

Jonathan Trevor
19 grudnia 2025
personal branding CEO
Zarządzanie sobą

Jak personal branding CEO wpływa na wyniki firmy

Kiedy trudno zaufać instytucjom, ludzie szukają wiarygodności w ludziach. Reputacja CEO coraz mocniej wpływa na to, czy najlepsi kandydaci wybierają właśnie tę firmę, czy jej sprzedaż urośnie, a inwestorzy będą chcieli z nią współpracować. W Polsce wiele zarządów nadal traktuje personal branding jako dodatek i przez to traci przewagę, którą zagraniczne firmy już świadomie wykorzystują. […]

Marta Tyszer
9 grudnia 2025
chiński e-commerce i social commerce
Premium
E-commerce

Superaplikacje, social commerce i AI, czyli chiński przepis na sukces w e-handlu

Azjatyckie platformy e-commerce wyznaczają trendy, które wkrótce mogą odmienić handel na całym świecie. Ashley Dudarenok, seryjna przedsiębiorczyni, zaliczana do stu najważniejszych globalnych influencerek w obszarze retail, ekspertka ds. transformacji cyfrowej i jednej z najbardziej konkurencyjnych gospodarek cyfrowych, jaką są Chiny, w rozmowie z Pauliną Kostro, redaktorką „MIT Sloan Management Review Polska”, odsłania mechanizmy stojące za […]

Ashley Dudarenok Paulina Kostro
7 listopada 2025
Premium
AI SZTUCZNA INTELIGENCJA

Strategiczne podejście do AI i zarządzania danymi

Aby skutecznie wykorzystać potencjał sztucznej inteligencji, polskie organizacje muszą przyjąć strategiczne podejście do zarządzania danymi, łączące w sobie bezpieczeństwo, zgodność z regulacjami oraz nowoczesne technologie, takie jak infrastruktura hybrydowa i uczenie federacyjne. Rozwój sztucznej inteligencji (AI) w coraz większym stopniu redefiniuje sposób funkcjonowania organizacji w Polsce. Według badań przeprowadzonych na zlecenie Amazon Web Services (AWS) […]

Tomasz Stachlewski
7 listopada 2025
Zarządzanie zmianą

Przepis na miliard. Cztery filary, na których zbudowaliśmy wartość IAI

Historia IAI, pioniera polskiego e-commerce i zarazem ulubionej spółki inwestorów z rynku NewConnect, to klasyczny przykład paradoksu sukcesu. Firma, która rosła w siłę, stopniowo zaczęła zmierzać w kierunku pułapki „ziemi niczyjej” – stała się zbyt duża, by działać jak zwinny start-up, a jednocześnie zbyt mała, by konkurować z globalnymi graczami. Dalszy rozwój spółki przyspieszyła inwestycja […]

Filip Berkowski Maciej Wasilewski Paweł Kubisiak
7 listopada 2025
Premium
STRATEGIA

Ukryta bitwa o ochronę własności intelektualnej w aliansach strategicznych

Drapieżni partnerzy biznesowi mogą zdobywać cenną własność intelektualną i poznawać metody jej ochrony stosowane przez organizacje. Wyjaśniamy, dlaczego firmy potrzebują wielowarstwowego systemu zabezpieczeń. Alianse strategiczne są nieodzownym sposobem umożliwiającym firmom dostęp do wyspecjalizowanych zasobów, kompetencji i know-how, których nie są w stanie łatwo rozwijać samodzielnie. Choć odgrywają kluczową rolę w procesach innowacyjnych, często budzą nieufność, […]

Jens-Christian Friedmann Dovev Lavie
7 listopada 2025
GEOPOLITYKA

Globalna gospodarka na krawędzi: cztery scenariusze przyszłości

Globalna gospodarka prezentuje dziś obraz pełen sprzeczności. Z jednej strony, światowy majątek osiągnął historycznie wysoki poziom 600 bilionów dolarów. Z drugiej, pod tą lśniącą powierzchnią kryje się fundamentalna kruchość. Stanowi ona jedno z największych wyzwań strategicznych dla liderów biznesu w nadchodzącej dekadzie. Najnowszy raport McKinsey Global Institute, „Out of balance: What’s next for growth, wealth, […]

Paweł Kubisiak
22 października 2025
STRATEGIA

BCC For The Future. Liderzy Jutra 2025

PRAKTYCZNE SPOJRZENIE NA BIZNES PRZYSZŁOŚCI Już w najbliższy poniedziałek praktycy i liderzy biznesu oraz eksperci spotkają się na corocznej, cyklicznej konferencji BCC FOR THE FUTURE. LIDERZY JUTRA. Tegoroczna edycja wydarzenia ma na celu m.in. podkreślenie roli wdrożenia Ai i nowych modeli zarządzania w budowaniu konkurencyjności – w rzeczywistości pełnej zmienności i wyzwań, w której funkcjonują dziś polscy […]

17 października 2025
Ilustracja koncepcyjna przedstawiająca samotną postać stojącą na wzgórzu, otoczoną symbolami czterech sił — smoka, żarzącej się góry, fali i masywnego głazu — obrazująca złożone pole sił, które wpływają na strategię biznesową w zmiennym środowisku.
STRATEGIA

Odczytaj sygnały konkurujących ze sobą, by działać strategicznie

Aby kształtować strategię, liderzy potrzebują czegoś więcej niż prognoz — potrzebują narzędzia, które pozwoli zobaczyć wyzwania wyraźniej. STRATEGIA PRZEŻYWA DZIŚ CICHY KRYZYS. Większość menedżerów zakłada, że jeśli skanują wystarczająco dokładnie, analizują wystarczająco głęboko lub planują wystarczająco drobiazgowo, droga naprzód sama się ujawni. To jednak iluzja — relikt bardziej stabilnych czasów. Od lat współpracuję z liderami […]

Rahul Bhandari
6 października 2025

Otrzymuj najważniejsze artykuły biznesowe — zapisz się do newslettera!