Streszczenie: Port lotniczy, będąc kluczowym elementem lokalnej infrastruktury, ma duży wpływ na rozwój gospodarczy i społeczny regionu. Kraków Airport, jako odpowiedzialny sąsiad, generuje nie tylko miejsca pracy bezpośrednio związane z działalnością lotniska, ale również tworzy liczne etaty w regionie dzięki wydatkom pracowników. Oprócz tego, wpływa na rozwój turystyki i inwestycji, co przyczynia się do dalszego wzrostu zatrudnienia. Lotnisko angażuje się także w życie lokalnej społeczności, podejmując różnorodne inicjatywy proekologiczne oraz wspierając wydarzenia kulturalne w Małopolsce. Program „Wspieramy Sąsiadów” ma na celu wsparcie organizacji pozarządowych i lokalnych grup mieszkańców poprzez granty, które finansują projekty z zakresu kultury, edukacji, ekologii czy bezpieczeństwa, a także integrują społeczność.
Działalność portu lotniczego to szansa na pracę dla osób mieszkających w sąsiedztwie, to zaangażowanie społeczne przedsiębiorstwa, wreszcie rozwój gospodarczy, nowi inwestorzy, którzy wybierają Małopolskę właśnie ze względu na bliskość lotniska.
Partnerem materiału jest Kraków Airport.
Lotnisko – odpowiedzialny sąsiad
Lotnisko oraz jego otoczenie (indywidualni mieszkańcy, lokalne przedsiębiorstwa, jednostki samorządowe, organizacje pozarządowe) to system naczyń połączonych. „Według badań Międzynarodowej Rady Lotnisk (Airports Council International) na każdy milion pasażerów obsłużonych na lotnisku przypada bezpośrednio prawie tysiąc miejsc pracy w regionie. To duża odpowiedzialność, dlatego zasady zrównoważonego rozwoju stanowią integralną część działalności naszej spółki” – zaznacza Radosław Włoszek, prezes zarządu Kraków Airport.
Na podstawie wskaźników Międzynarodowej Rady Lotnisk oraz własnych analiz lotniska funkcjonowanie Kraków Airport wygenerowało w 2016 roku:
3,3 tys. miejsc pracy u dostawców związanych z bezpośrednią działalnością portu (na przykład dostarczanie cateringu dla firm handlingowych, które są odpowiedzialne za obsługę naziemną linii lotniczych);
3,4 tys. miejsc pracy utworzonych w regionie dzięki wydatkom osób zatrudnionych w porcie bądź w firmach współpracujących z lotniskiem (codzienne wydatki, takie jak: mieszkanie, jedzenie, ubranie, przedszkole, szkoła itp.);
Ponad 51 tys. miejsc pracy utworzo‑nych w ramach wpływu pośredniego związanego na przykład z inwestycjami, turystyką (gdyby nie lotnisko, nie byłoby tylu inwestycji i związanych z tym nowych miejsc pracy, turystów i osób zatrudnionych bezpośrednio i pośred‑nio w ich obsługę).
Mając świadomość dużej odpowiedzialności za otoczenie, w jakim funkcjonuje lotnisko, Kraków Airport podej‑muje działania proekologiczne, jest odpowiedzialnym i stabilnym pracodawcą, wspiera wyda‑rzenia kulturalne w Krakowie i Małopolsce, angażuje się w życie lokalnej społeczności. Corocznie wspiera także wiele przedsięwzięć i inicjatyw społecznych, koncentrując się głównie na gminach bezpośrednio sąsiadujących z lotnis‑kiem – Liszki i Zabierzów. Udzielane wsparcie związane jest z różnymi obszarami lokalnego życia. Sztandarowym projektem skierowanym do mieszkańców tych dwóch gmin jest konkurs grantowy „Wspieramy Sąsiadów”.
Konkurs grantowy „Wspieramy Sąsiadów”
Z myślą o mieszkańcach gmin sąsiadujących bezpośrednio z portem, w 2010 roku Kraków Airport zainicjował konkurs grantowy „Wspieramy Sąsiadów”. Dotychczas odbyło się jego dziewięć edycji, w których dofinansowano 132 projekty (83 z gminy Zabierzów i 49 z gminy Liszki). Łącznie w konkurs zaangażowanych było ponad 800 wolontariuszy.
Celem programu jest wsparcie organizacji pozarządowych, lokalnych instytucji czy nieformalnych grup mieszkańców, którzy podejmują wspólny wysiłek na rzecz polepszenia warunków życia lokalnej społeczności. Dzięki pomysłowości mieszkańców oraz przy wsparciu finansowym Kraków Airport realizowane są przedsięwzięcia, które przyczyniają się do integracji lokalnej społeczności, wpływają na rozwój kultury, edukacji i sportu. Co roku przyjmowane są projekty z obszarów: edukacji, kultury i dziedzictwa historycznego, ekologii, promocji zdrowia, bezpieczeństwa, podnoszenia atrakcyjności turystycznej oraz upowszechniania rekreacji, kultury fizycznej i sportu. W ten sposób powstało wiele nowych placów zabaw, doposażono lokalne ochotnicze straże pożarne w sprzęt ratujący życie, dofinansowano sprzęt komputerowy oraz dodatkowe lekcje języków obcych w okolicznych szkołach, zorganizowano zajęcia dla seniorów itp. Wszystkie dotychczas zrealizowane projekty dostępne są na tak zwanej mapie grantów, na stronie internetowej portu.
Przy wyborze projektów lotnisko kieruje się kryteriami określonymi w regulaminie konkursu, w tym między innymi potrzebami lokalnej społeczności, celowością realizacji projektu, innowacyjnością, liczbą beneficjentów, tworzeniem partnerstw wokół projektów, trwałością rezultatów. Regulamin konkursowy jest corocznie modyfikowany. Uwzględnia się w nim zmiany zachodzące w działalności społecznej, zwiększanie się liczby podmiotów zainteresowanych konkursem, a przede wszystkim uwagi i sugestie uczestników.
Konkurs grantowy „Wspieramy Sąsiadów” jest pozytywnie odbierany przez lokalne instytucje i organizacje pozarządowe. Potwierdzają to wyniki ankiety ewaluacyjnej przeprowadzonej w 2016 roku wśród dotychczasowych beneficjentów konkursu oraz lokalnych organizacji pozarządowych. Aż 88% badanych stwierdziło, że konkurs „Wspieramy Sąsiadów” stanowi efektywne narzędzie wsparcia dla obszarów i mieszkańców w sąsiedztwie Kraków Airport. Taki sam procent uczestników badania wyraził chęć zgłoszenia inicjatywy do kolejnej edycji konkursu.
Badania na temat konkursu
Kraków Airport nieustannie szuka możliwych płaszczyzn do rozwijania współpracy z interesariuszami portu. Dlatego niezależnie od spotkań dialogowych, biuletynu czy skrzynki mailowej przeznaczonej dla sąsiadów w 2016 roku port lotniczy przeprowadził ankietę wśród mieszkańców sołectw otaczających lotnisko. Ankietę wypełniło 58 badanych, 7% spośród nich stanowiły podmioty, które dotychczas ani razu nie aplikowały do konkursu, a prawie 30% nie było jego beneficjentami. Aż 88% badanych stwierdziło, że konkurs „Wspieramy Sąsiadów” stanowi efektywne narzędzie wsparcia dla obszarów i mieszkańców w sąsiedztwie Kraków Airport.
Najważniejsze wnioski płynące z analizy wyników ankiety:
W jury konkursu grantowego powinien znajdować się przedstawiciel gminy Zabierzów i Liszki (65,5% badanych).
Projekty zgłaszane przez najbliższe lotnisku sołectwa powinny być traktowane priorytetowo (Rząska, Szczyglice, Balice, Aleksandrowice, Chrosna, Morawica, Cholerzyn, Mników).
Ankietowani wskazali, że niezależnie od konkursu grantowego lotnisko powinno się zaangażować w zagadnienia, które do tej pory nie były realizowane w ramach programu „Wspieramy Sąsiadów” (szeroko rozumiane działania inwestycyjne, rozwiązania komunikacyjne, działania na rzecz ochrony środowiska, promocja zdrowia).
Kraków Airport szybko zareagował na postulaty sąsiadów, które znalazły się w ankietach ewaluacyjnych. Już w kolejnej edycji konkursu do komisji oceniającej projekty zaproszono przedstawicieli gmin Liszki i Zabierzów, ponadto opracowano pilotażowy projekt programu skierowanego do sołectw położonych naj‑bliżej lotniska. Jego celem jest realizacja projektów służących całej społeczności, są to inicjatywy z obszarów takich jak rozwój infrastruktury, poprawa bezpieczeństwa, edukacja.
Pilotażowy projekt programu dla sołectw
W ramach wdrożenia nowego progra‑mu dla sołectw położonych najbliżej lotniska (tj.: Rząska, Szczyglice, Balice, Aleksandrowice, Chrosna, Morawica, Cholerzyn, Mników) władze lotniska postanowiły wybrać i dofinansować siedem projektów inwestycyjnych służących całej społeczności tych sołectw. Projekty wyłoniono spośród wniosków złożonych do konkursu grantowego „Wspieramy Sąsiadów”. I tak właśnie dzięki interakcji z mieszkańcami Kraków Airport dofinansuje w tym roku budowę skweru przy lokalnej świetlicy, budowę monitoringu wizyjnego w dwóch sołectwach, budowę ogrodzenia przy remizie strażackiej, „aktywne” przejście dla pieszych, zakup i montaż żaluzji w oknach sali gimnastycznej w szkole, w której mają miejsce regularne spotkania mieszkańców oraz kącik dydaktyczny przy lokalnym centrum rekreacyjno‑sportowym.
Dodatkowo wszystkim wnioskodawcom tegorocznej edycji konkursu grantowego „Wspieramy Sąsiadów” Kraków Airport zaoferował pomoc w poszukiwaniu środków z innych ogólnodostępnych funduszy (na przykład środki unijne, programy grantowe itp.). Działania te prowadzone były przez pracowników portu w ramach wolontariatu kompetencyjnego.
W tym roku konkurs grantowy „Wspieramy Sąsiadów” po raz czwarty z rzędu znalazł się w Raporcie „Odpowiedzialny biznes w Polsce. Dobre praktyki”, wydawanym przez Forum Odpowiedzialnego Biznesu. W maju bieżącego roku krakowskie lotnisko znalazło się w kryształowej kategorii Rankingu Odpowiedzialnych Firm, publikowanego przez „Dziennik Gazetę Prawną”.
