Najwi─Öksza komercyjna sie─ç satelit├│w ÔÇô Starlink

CZY WIESZ, ┼╗E: w ci─ůgu najbli┼╝szych kilkunastu lat Starlink przewiduje wystrzelenie w kosmos nawet ponad 40 000 satelit├│w?

Ju┼╝ obecnie sie─ç satelit├│w Starlink, nale┼╝─ůca do SpaceX, liczy 180 sztuk. Czyni to z nich najwi─Öksza prywatn─ů, komercyjn─ů konstelacj─Ö urz─ůdze┼ä znajduj─ůcych si─Ö na orbitach oko┼éoziemskich. Ma┼éo tego ÔÇô prawdopodobnie ju┼╝ jutro (21 stycznia 2020) wystrzelonych zostanie kolejne 60 satelit├│w tej sieci.

Starlink ÔÇô dopiero si─Ö rozkr─Öcamy

Je┼Ťli start kolejnej rakiety Falcon 9 nie zostanie z jakiego┼Ť powodu odwo┼éany, od jutrzejszego wieczoru kr─ů┼╝y─ç b─Ödzie nad nami 240 satelit├│w Starlink. Ale to i tak dopiero pocz─ůtek. Z wniosk├│w zg┼éoszonych do Federalnej Komisji ┼ü─ůczno┼Ťci (Federal Communications Commission ÔÇô FCC) wynika, ┼╝e docelowo mo┼╝e ich by─ç nawetÔÇŽ 42 000. Czterdzie┼Ťci dwa tysi─ůce!

Na razie FCC zaaprobowa┼éo pierwotny plan SpaceX, zak┼éadaj─ůcy wys┼éanie na orbity o r├│┼╝nych wysoko┼Ťciach (mi─Ödzy 330 km a 1325 km) prawie 12 000 satelit├│w. Oko┼éo 50% z nich powinno przy tym w pe┼éni normalnie funkcjonowa─ç ju┼╝ pod koniec marca 2024 roku, a ca┼éo┼Ť─ç ÔÇô do roku 2027. Nie wiadomo jeszcze, czy plany wystrzelenia kolejnych 30 000 satelit├│w r├│wnie┼╝ zostan─ů zatwierdzone, a je┼Ťli tak ÔÇô kiedy mia┼éoby si─Ö odbywa─ç.

Kosmiczny wy┼Ťcig zbroje┼ä… internetowych

Do czego s┼éu┼╝y Starlink? Sie─ç satelit├│w tworzona przez SpaceX ma zapewni─ç ludziom i firmom na ca┼éym ┼Ťwiecie dost─Öp do internetu. Tylko tyle i a┼╝ tyle. Z perspektywy kraj├│w rozwini─Ötych sprawa nie wydaje si─Ö a┼╝ tak istotna, zw┼éaszcza w du┼╝ych o┼Ťrodkach miejskich. Ocenia si─Ö zreszt─ů, ┼╝e dost─Öp do sieci internetowej ma ju┼╝ obecnie oko┼éo 4 miliard├│w ludzi. To du┼╝o, ale trzeba jednak pami─Öta─ç o tym, ┼╝e liczba wszystkich mieszka┼äc├│w naszej planety zbli┼╝a si─Ö ju┼╝ do 8 miliard├│w. Istnieje te┼╝ wiele obszar├│w na terenie rozwini─Ötych pa┼ästw (np. Stan├│w Zjednoczonych czy Kanady), kt├│re nie s─ů pokryte zasi─Ögiem sieci internetowej.

Projekt Elona Muska ma te┼╝ oczywi┼Ťcie ciekawy aspekt biznesowy: wy┼Ťcig gigant├│w technologicznych d─ů┼╝─ůcych do zbudowania globalnej sieci dost─Öpu do internetu. Na r├│┼╝ne sposoby ÔÇô SpaceX chce u┼╝y─ç do tego kilkunastu (a nawet kilkudziesi─Öciu) tysi─Öcy satelit├│w, Google inwestuje w balony, za┼Ť Facebook planuje wykorzystywanie dron├│w.

O co w tym wszystkim chodzi? W uproszczeniu ÔÇô o dost─Öp do danych. Firma, kt├│ra zapewnia─ç b─Ödzie dost─Öp do internetu na poziomie globalnym, nie tylko zarobi na ┼Ťwiadczeniu us┼éug (ceny maj─ů by─ç do┼Ť─ç konkurencyjne), ale b─Ödzie mia┼éa r├│wnie┼╝ mo┼╝liwo┼Ť─ç ┼Ťledzenia i przewidywania wielu kluczowych trend├│w spo┼éecznych czy ekonomicznych. Big Data w skali globalnej.

Starlink ÔÇô zagro┼╝enia

1. Negatywny wpływ na obserwacje astronomiczne

Ju┼╝ wystrzelenie pierwszych 60 satelit├│w Starlink spowodowa┼éo utrudnienia w prowadzeniu obserwacji astronomicznych ÔÇô i protesty ┼Ťrodowiska naukowego zajmuj─ůcego si─Ö obserwacj─ů kosmosu. Ich przelot mo┼╝na te┼╝ w prosty spos├│b zaobserwowa─ç z powierzchni Ziemi.

Wprawdzie SpaceX obieca┼éo, ┼╝e kolejne partie urz─ůdze┼ä b─Öd─ů ju┼╝ nieco skuteczniej wyciemnione (jeden z satelit├│w nale┼╝─ůcych do grupy wystrzelonej 7 stycznia testuje to rozwi─ůzanie), ale nie zmniejszy┼éo to obaw astronom├│w. Je┼Ťli wi─Öc satelit├│w b─Ödzie w sumie 12 000 (lub nawet 42 000), negatywny wp┼éyw tej konstelacji na komfort przeprowadzania obserwacji astronomicznych mo┼╝e by─ç ogromny.

2. Ryzyko kolizji z innymi obiektami w kosmosie

Satelity Starlink nie s─ů ogromne ÔÇô ale wystarczaj─ůco du┼╝e (powy┼╝ej 200 kg ka┼╝dy), by kolizja z ich udzia┼éem by┼éa powa┼╝nym zagro┼╝eniem dla innych obiekt├│w znajduj─ůcych si─Ö b─ůd┼║ przemieszczaj─ůcych si─Ö w przestrzeni oko┼éoziemskiej.

Przyk┼éad: we wrze┼Ťniu 2019 roku Europejska Agencja Kosmiczna poinformowa┼éa, ┼╝e musia┼éa szybko zmieni─ç tor, po kt├│rym porusza┼é si─Ö jeden z jej satelit├│w pogodowych. W przeciwnym wypadku wpad┼éby on na satelit─Ö Starlink.

3. Ryzyko niekontrolowanego spadku satelity Starlink na powierzchni─Ö Ziemii

W tym przypadku poziom ryzyka jest niedu┼╝y mimo tego, ┼╝e liczba satelit├│w b─Ödzie ogromna, a ich budowa nie pozwala na precyzyjne wybranie miejsca deorbitacji (ze wzgl─Ödu na silniki o niskim ci─ůgu). Jak zapewnia SpaceX, obecne generacje satelit├│w zbudowane s─ů z materia┼é├│w, kt├│re w 95% ulegn─ů zniszczeniu po wej┼Ťciu w atmosfer─Ö. Kolejne generacje b─Öd─ů si─Ö ju┼╝ spala─ç w 100%.

Warto te┼╝ pami─Öta─ç o tym, ┼╝e s─ů to satelity umieszczane na niskiej orbicie oko┼éoziemskiej, na kt├│rej wyst─Öpuje jeszcze mocno rozrzedzona atmosfera. Dlatego nawet je┼Ťli ulegn─ů awarii, w naturalny spos├│b do┼Ť─ç szybko spadn─ů i sp┼éon─ů.

Starlink ÔÇô najbli┼╝sza przysz┼éo┼Ť─ç

Koszt wdro┼╝enia pe┼énej konstelacji satelit├│w Starlink (liczony dla skromniejszego planu obejmuj─ůcego 12 000 urz─ůdze┼ä) przewidywany jest na 10ÔÇô15 miliard├│w dolar├│w. Co najmniej ÔÇô czyli zapewne b─Ödzie nawet wy┼╝szy.

Jak ocenia Elon Musk, do wst─Öpnego uruchomienia sieci Starlink potrzeba jeszcze sze┼Ťciu misji wynosz─ůcych po 60 sztuk satelit├│w. Dwana┼Ťcie start├│w ma natomiast spowodowa─ç, ┼╝e na orbicie znajdzie si─Ö w sumie oko┼éo 780 satelit├│w, dzi─Öki czemu zasi─Ög sieci okre┼Ťlony zostanie jako ÔÇ×znacz─ůcyÔÇŁ. Rakiety maj─ů startowa─ç mniej wi─Öcej co dwa tygodnie.