Indeks Big Maca jest 艣wietny, ale da si臋 nim manipulowa膰

CZY WIESZ, 呕E: hamburgery znanej sieci fast food to jedno z najciekawszych narz臋dzi do mierzenia realnej inflacji.

Jednym ze sposob贸w badania parytetu si艂y nabywczej r贸偶nych kraj贸w jest por贸wnywanie cen mo偶liwie jednorodnego „koszyka d贸br”. W 1986 roku dziennikarze magazynu The Economist doszli jednak do wniosku, 偶e mo偶na t臋 metod臋 upro艣ci膰, bazuj膮c na powszechno艣ci wyst臋powania restauracji McDonald’s niemal na ca艂ym 艣wiecie. Stwierdzili, 偶e wystarczy zatem por贸wnywa膰 ceny tej samej, „flagowej” kanapki ameryka艅skiej sieci fast food 鈥 Big Maca.

Od tamtej pory brytyjski magazyn regularnie publikuje tzw. indeks Big Maca, dzi臋ki kt贸remu w do艣膰 prosty spos贸b mo偶na chocia偶by sprawdzi膰, na ile warto艣膰 waluty danego kraju jest zani偶ona lub zawy偶ona wzgl臋dem dolara (a obecnie tak偶e euro, funta brytyjskiego, japo艅skiego jena i chi艅skiego juana). A przede wszystkim Indeks Big Maca stanowi 艣wietne narz臋dzie do badania faktycznego poziomu inflacji w danym pa艅stwie.

Argentyna znalaz艂a na to spos贸b

W 2011/2012 roku realny poziom inflacji w Argentynie oceniany by艂 na ok. 25%, ale rz膮d tego kraju twierdzi艂 co innego. W oficjalnych, tryskaj膮cych wi臋kszym optymizmem komunikatach inflacja przedstawiana by艂a jako znacznie ni偶sza 鈥 poni偶ej 10%. Tylko 偶e w restauracjach McDonalds sprzedawano te wredne, bezlito艣nie obna偶aj膮ce realn膮 inflacj臋 hamburgery…

I tak oto kanapka sta艂a si臋 narz臋dziem polityki ekonomicznej. Przedstawiciele rz膮du w rozmowach z ameryka艅sk膮 sieci膮 fast food okazali si臋 na tyle przekonuj膮cy, 偶e zmusili j膮 do znacz膮cego obni偶enia cen 鈥 tylko tej konkretnej kanapki. McDonald’s nie chcia艂 do tego dop艂aca膰, wi臋c Big Mac „znikn膮艂”. Nie by艂o go wida膰 w menu, na reklamach czy na tablicy za kasami. Ale je艣li kto艣 chcia艂 i wiedzia艂, to m贸g艂 go mimo wszystko zam贸wi膰 鈥 za cen臋 o oko艂o 30% ni偶sz膮 od por贸wnywalnych burger贸w.

Indeks Big Maca zosta艂 skutecznie zmanipulowany. A Argentyna? C贸偶, i tak zbankrutowa艂a w 2019. Po raz dziewi膮ty.

Inspiracje z serii CZY WIESZ, 呕E s膮 jak dobra kawa i chwila relaksu w pracy.
Je艣li jednak chcesz pog艂臋bi膰 umiej臋tno艣ci stosowania nowych technologii w biznesie, zapraszamy na stron臋 g艂贸wn膮 MIT Sloan Management Review Polska.