Dołącz do grona liderów, którzy chcą więcej
Kompetencje przywódcze

Ryzyko „skoku przez rekina” w przywództwie

12 lutego 2024 5 min czytania
Ben Laker
Ryzyko "skoku przez rekina" w przywództwie

Ryzyko związane ze „skokiem przez rekina” w przypadku liderów jest wieloaspektowe, obejmujące utratę zaufania, alienację zwolenników i potencjalną destabilizację całej organizacji.

W dziedzinie przywództwa wyrażenie „skok przez rekina” wykroczyło poza swoje pierwotne, filmowe pochodzenie i oznacza krytyczną, często szkodliwą fazę w trajektorii kariery lidera. Charakteryzuje moment, w którym lider, w dążeniu do utrzymania lub odzyskania spadającej popularności, relewancji lub wpływu, ucieka się do działań lub decyzji postrzeganych jako desperackie, dziwaczne lub oderwane od rzeczywistości. Zamiast wzmacniać pozycję lidera, te działania często prowadzą do spadku jego wiarygodności i skuteczności.

Na pierwszym miejscu wśród tych zagrożeń jest erozja wiarygodności. Przywództwo w swojej istocie opiera się na zaufaniu i pewności, a gdy lider decyduje się na dramatyczne, nietypowe lub kontrowersyjne manewry, może to poważnie podważyć wiarę, jaką interesariusze, w tym pracownicy, klienci i partnerzy, w nim pokładali. Ta utrata zaufania nie jest tylko szkodliwa; może być nieodwracalna, uderzając w sedno zdolności lidera do kierowania i inspirowania.

Blisko związane z tym niebezpieczeństwo to alienacja kluczowych zwolenników. Liderzy, którzy decydują się na skok przez rekina, często znacząco odbiegają od podstawowych wartości i zasad, które początkowo przyniosły im wsparcie. Ta zmiana może zrazić do siebie ich najbardziej  wiernych zwolenników, pozostawiając liderów bez kluczowego wsparcia, potrzebnego do skutecznego radzenia sobie z wyzwaniami. Co więcej, w dążeniu do nowości lub szokującej wartości, liderzy mogą priorytetowo traktować krótkotrwałe triumfy nad długoterminową strategią i zrównoważeniem, narażając na szwank przyszłą stabilność i sukces swoich organizacji.

Ponadto takie zachowanie może wywołać powierzchowną kulturę w organizacji. Gdy lider skupia się na spektaklu kosztem istoty, może to stworzyć środowisko, które przedkłada pozory nad rzeczywistą wydajność, podważając fundamentalną misję i wartości organizacji. Ryzyko rozciąga się również na podejmowanie decyzji. Liderzy próbujący zrobić wielkie wrażenie mogą podejmować nieuzasadnione ryzyko, nie rozważając w pełni potencjalnych konsekwencji. Takie błędne osądy mogą spowodować poważne komplikacje lub nawet kryzysy, kompromitując pozycję lidera i stabilność organizacji.

Co więcej, konsekwencje decyzji lidera o skoku przez rekina nie ograniczają się tylko do sfery strategii i podejmowania decyzji. Przenikają one do samej tkanki organizacji, wpływając na morale zespołu i wydajność. Niestabilność i nieprzewidywalność związana z takim przywództwem może demoralizować zespoły, prowadząc do obniżenia wydajności, utraty skupienia i nawet zwiększonej rotacji. Ponadto autorytet lidera i szacunek, jakim się cieszy, zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz organizacji, mogą być poważnie podważone, co sprawia, że skuteczne prowadzenie staje się coraz trudniejsze.

Z tego powodu, w dzisiejszym hiperpołączonym świecie, działania lidera podlegają intensywnej kontroli i szybkiemu rozpowszechnianiu, czyniąc zarządzanie reputacją ważniejszą niż kiedykolwiek. Lider, który skacze przez rekina, może szybko stać się obiektem powszechnej kpin i krytyki, znacząco obniżając swoją pozycję i wpływy. Być może najbardziej niepokojącym aspektem jest to, że kiedy już wybierze się tę ścieżkę, zmiana kierunku może okazać się poważnym wyzwaniem. Szkody wyrządzone na ich wiarygodności i publicznym postrzeganiu ich przywództwa mogą mieć trwałe skutki, trudne, jeśli nie niemożliwe, do całkowitego naprawienia.

Mimo to, występowanie tego typu ryzyka nie jest przesądzone. Liderzy mają możliwość zastosowania strategii zapobiegawczych, by minimalizować te zagrożenia i nakierować swoje przywództwo na bezpieczniejszy kurs. Niezachwiane przywiązanie do podstawowych wartości jest kluczowe. Liderzy powinni angażować się w regularną introspekcję, aby upewnić się, że ich działania i decyzje są zgodne z tymi fundamentalnymi zasadami. Ważne jest również przyjęcie różnorodnych perspektyw. Przed podjęciem ważnych decyzji liderzy powinni szukać wglądów z szerokiego spektrum punktów widzenia, aby uniknąć pułapek przekonań i grupowego myślenia.

Skupienie się na zrównoważonych strategiach to kolejny środek zaradczy. Liderzy powinni priorytetowo traktować długoterminowy sukces i stabilność swoich organizacji nad przelotnymi zwycięstwami, zapewniając, że ich strategie są zrównoważone i zgodne z misją. Transparentna i otwarta komunikacja jest również istotna. Poprzez kultywowanie kultury przejrzystości, liderzy mogą budować i utrzymywać zaufanie i wiarygodność niezbędne do skutecznego przywództwa.

Dostosowanie się i ewolucja to kluczowe i nieodzowne elementy przywództwa. Liderzy, jednakże powinni nawigować przez te wody, zachowując autentyczność i będąc głęboko świadomi swoich fundamentalnych celów. Adaptując się do zmieniających się okoliczności i ewoluujących wyzwań, liderzy powinni upewnić się, że ich działania rezonują z ich autentycznym ja i są zgodne z misją i wartościami ich organizacji.

I tak koncepcja lidera skaczącego przez rekina stanowi przypomnienie o subtelnej równowadze, którą liderzy muszą zachować. Chociaż innowacja i adaptacja są niezbędnymi składnikami skutecznego przywództwa, należy podchodzić do nich z rozwagą i autentycznością. Liderzy muszą pozostać czujni na pokusę uciekania się do sensacji lub desperacji, rozpoznając głębokie ryzyko i długoterminowe konsekwencje takich działań. Pozostając wiernymi swoim podstawowym wartościom, przyjmując różnorodne perspektywy i skupiając się na zrównoważonych, zgodnych z misją strategiach, liderzy mogą nawigować w skomplikowanym krajobrazie przywództwa z integralnością, odpornością i trwałą skutecznością.

O autorach
Tematy

Może Cię zainteresować

Zdefiniuj na nowo, czym jest „profesjonalizm”

To, co stanowi profesjonalizm, różni się w zależności od organizacji, ale najczęściej standaryzuje lub opisuje właściwe zachowania w miejscu pracy. Najskuteczniejsze normy zawodowe są sprawiedliwe, dobrze zdefiniowane i zniechęcają do negatywnych zachowań, jednocześnie wspierając spójność zespołu. Liderzy mogą zainicjować systematyczny przegląd podejścia swojej organizacji do profesjonalizmu poprzez pięcioetapowy proces, w którym aktywnie definiują normy i oczekiwania, które doprowadzą ich wyjątkową organizację do sukcesu.

Cyfryzacja w firmie Pfizer: trudność nie tkwi w technologii

Odkryj, jak firma Pfizer przełamała niemal 20 lat technologicznej stagnacji, skutecznie wdrażając cyfrowe systemy MES i EBR w swoich fabrykach na całym świecie. Najnowsze studium przypadku pokazuje, że kluczem do udanej transformacji produkcji i otwarcia drzwi dla sztucznej inteligencji nie były same systemy informatyczne, ale gruntowna zmiana w relacjach, budowanie zaufania między zespołami oraz elastyczność w zarządzaniu procesami operacyjnymi.

Premium
Jak liderzy mogą przezwyciężać wewnętrzne ograniczenia

Wewnętrzne rozparcie pomiędzy empatią a dążeniem do wyników to nie tylko dylemat menedżerski – to głęboki konflikt różnych części naszej psychiki. Współczesna psychologia biznesu coraz częściej sięga po twarde dowody z obszaru psychoterapii, aby pomagać menedżerom w wychodzeniu z decyzyjnego impasu. Poznaj System Wewnętrznej Rodziny (IFS) – nowoczesny i oparty na dowodach model, który pozwala liderom spojrzeć na swój umysł jak na wielowymiarowy system. Dowiedz się, jak poprzez uświadomienie sobie wewnętrznych głosów i aktywację energii centralnej Jaźni (zasada „8 C”) zyskać wewnętrzny spokój, odwagę i klarowność niezbędne do zarządzania zespołem w kryzysowych sytuacjach.

Premium
Czy klienci znajdą dziś twoją markę? Strategie dla wyszukiwania opartego na AI

ChatGPT, Perplexity i funkcja AI Overview w wyszukiwarce na zawsze zmieniają sposób, w jaki klienci szukają informacji. Jeśli Twoja strategia online wciąż opiera się wyłącznie na tradycyjnym SEO, Twoja marka ryzykuje całkowite zniknięcie z cyfrowego radaru – i to niezależnie od wielkości dotychczasowych budżetów. Dowiedz się, czym jest Information Search Marketing (ISM) oraz na czym polega optymalizacja pod wyszukiwarki generatywne (GEO). Przeczytaj artykuł i poznaj 5 filarów, które pomogą Ci odzyskać widoczność oraz zbudować przewagę konkurencyjną w erze wyszukiwania bez kliknięć (zero-click search).

Premium
Poddaj się audytowi i wyciągnij więcej z GenAI

Najlepsze rezultaty z wykorzystania sztucznej inteligencji osiągają nie ci, którzy posiadają najbardziej zaawansowane kompetencje techniczne, lecz profesjonaliści wykazujący się największą dyscypliną procesową. Kluczem do przejścia od zwykłego generowania treści do tworzenia unikalnej wartości biznesowej jest metapoznanie – czyli świadome myślenie o własnym sposobie myślenia i instrukcjach dawanych maszynie. Poznaj zwalidowane badaniami MIT ramy oparte na pięciu celach: przygotowaniu, doskonaleniu, weryfikacji, nadawaniu własnego charakteru oraz systematyzacji. Dowiedz się, jak wdrożyć prosty audyt sesji z GenAI i zamienić jednorazowe interakcje w powtarzalne, strategiczne zasoby organizacji.

Premium
Najlepsi klienci do analizy podczas ekspansji na nowy rynek

Ekspansja na nowe rynki to dla każdej innowacyjnej firmy prawdziwa chwila prawdy. Wielu liderów zakłada, że kluczem do udanego skalowania jest wyłącznie doskonały produkt lub dopracowana strategia marketingowa. Tymczasem badania przeprowadzone na ponad tysiącu globalnych start-upów dowodzą, że o sukcesie decyduje znacznie wcześniejszy wybór: selekcja pierwszych użytkowników (early adopters). Czy bezpieczniej jest testować produkt na dobrze znanym, lokalnym podwórku, czy od razu rzucić się na głęboką wodę i czerpać wiedzę z rynków zagranicznych? Poznaj strategiczny dylemat między czytelnością a transferowalnością informacji zwrotnej i wykorzystaj 4-krokowy model decyzyjny, aby uniknąć kosztownego falstartu.

Premium
Jak pogodzić efektywność z odpornością operacyjną

Systemy nastawione wyłącznie na maksymalną efektywność – pozbawione buforów i rezerw – okazują się niezwykle kruche w obliczu najmniejszych zakłóceń. Tradycyjne podejście każe menedżerom wybierać między redukcją kosztów a bezpieczeństwem procesów. Analiza milionów operacji pokazuje jednak, że to fałszywy dylemat. Przeczytaj, jak za pomocą trzech strategicznych kroków – przedefiniowania wskaźników KPI, porzucenia zunifikowanych modeli na rzecz elastycznego alokowania zasobów oraz świadomego kształtowania oferty – zaprojektować system, w którym wysoka wydajność idzie w parze z niewzruszoną odpornością na kryzysy.

Jak ABB zamyka lukę kompetencyjną dzięki nowej architekturze rozwoju młodych talentów

Brak specjalistów nie musi być największym problemem firmy. ABB udowadnia, że inwestując w młode talenty na każdym etapie edukacji, można stworzyć stabilny dopływ kompetencji i innowacji. O tym, dlaczego mentoring jest ważniejszy od krótkich staży i jak budować talent pipeline na lata, opowiada Przemysław Zakrzewski.

AI oferuje Europie Środkowej wielką szansę. Kto pierwszy, ten lepszy

Sztuczna inteligencja może uwolnić od 280 do 700 mld euro wartości rocznie w Europie Środkowej – nawet 15 proc. obrotu netto regionu. Polska ma największy pojedynczy potencjał: ok. 105 mld euro do 2030 roku z samej automatyzacji. Najnowszy raport QuantumBlack, AI by McKinsey pokazuje, że największa wartość leży nie w biurze, lecz w operacjach – i że okno na działanie nie pozostanie otwarte długo.

Klient w erze algorytmów. Jak dzięki AI dotrzeć do klienta i go zrozumieć

Złota era klasycznego marketingu 4P odchodzi do lamusa. Dziś to algorytmy i duże modele językowe decydują o tym, czy klient w ogóle dowie się o istnieniu Twojej firmy. Jak nie zniknąć z radaru konsumenta, mądrze badać jego potrzeby i skutecznie przeprowadzić transformację cyfrową? Zapraszamy do lektury najnowszego numeru „MIT Sloan Management Review Polska”, będącego przewodnikiem po nowym, napędzanym przez AI krajobrazie biznesowym.

Materiał dostępny tylko dla subskrybentów

Jeszcze nie masz subskrypcji? Dołącz do grona subskrybentów i korzystaj bez ograniczeń!

Subskrybuj

Otrzymuj najważniejsze artykuły biznesowe — zapisz się do newslettera!