Dołącz do grona liderów, którzy chcą więcej
Kultura organizacyjna
Polska flaga

Merry Crisis, czyli nieświąteczne nastroje na święta

22 grudnia 2022 5 min czytania
Zdjęcie Maria Korcz - Redaktorka "MIT Sloan Management Review Polska" oraz "ICAN Management Review".
Maria Korcz
Merry Crisis, czyli nieświąteczne nastroje na święta

Streszczenie: W 2008 roku, podczas zamieszek w Atenach, na murach greckiego Banku Narodowego pojawiło się graffiti z napisem "Merry Crisis and a Happy New Fear". Po 14 latach hasło to nabiera nowego znaczenia. Obecnie, po pandemii i w obliczu wojny na Ukrainie, zarówno przedsiębiorstwa, jak i konsumenci odczuwają skutki gospodarczej depresji. W trzecim kwartale 2022 roku polski PKB osiągnął najniższy poziom od połowy 2021 roku, a prognozy na 2023 rok przewidują wzrost gospodarczy na poziomie zaledwie 0,7%. Mimo że stopa bezrobocia w Polsce na koniec października wyniosła 3,0%, a dynamika sprzedaży detalicznej wzrosła o 5,5% rok do roku, inflacja osiągnęła 17,9% w październiku, co jest najwyższym poziomem od 26 lat. W efekcie, przygotowanie tradycyjnych 12 potraw wigilijnych może kosztować nawet o 22,3% więcej niż rok wcześniej, a koszty energii wzrosły o 26%. Statystyczny Polak planuje wydać na święta 1427 zł, co oznacza, że za tę samą kwotę kupi mniej niż w poprzednich latach. Pesymistycznie stan polskiej gospodarki ocenia 76% społeczeństwa, a 70% uważa, że kraj zmierza w złym kierunku. Życzenia "Merry Crisis and a Happy New Fear" wydają się więc ponownie aktualne.

Pokaż więcej

„Merry Crisis and a Happy New Fear” – głosiło graffiti, które w 2008 roku podczas zamieszek w Atenach pojawiło się na murach greckiego Banku Narodowego. Po 14 latach slogan powraca, nabierając nowego znaczenia.

Rok 2008 był dla Grecji czasem głębokiego kryzysu, który wywołał zamieszki na ulicach miast. Podczas niespokojnego gospodarczo, społecznie i politycznie grudnia 2008 roku na murach greckich metropolii pojawiły się ironiczne życzenia świąteczne: Merry Crisis and a Happy New Fear [Wesołego Kryzysu i Szczęśliwego Nowego Strachu].

Głównym czynnikiem pogarszających się nastrojów społecznych, podobnie jak dziś w wielu krajach, była wówczas trudna sytuacja gospodarcza. W USA doszło do zapaści na rynku nieruchomości, na czym straciły fundusze emerytalne, których aktywa zmalały o 2 biliony USD. Słynny „Czarny poniedziałek” na amerykańskiej giełdzie, gdy ogłoszono symboliczne bankructwo banku Lehman Brothers, pociągnął za sobą w dół również rynki europejskie i azjatyckie. Potem recesja rozlała się na cały świat, a na giełdach mówiono o niej, jako o największej od wielkiego kryzysu gospodarczego z lat 1929–1933.

Gospodarcza depresja

Polska gospodarka przeszła zawirowania z lat 2008–2009 obronną ręką i zasłużyła na miano „zielonej wyspy na morzu recesji”. Jednak dziś, 14 lat później, wiele wskazuje na to, że znaleźliśmy się w gospodarczej depresji. Skutki pandemicznej stagnacji i wojny na Ukrainie boleśnie odczuwają zarówno przedsiębiorstwa, jak i konsumenci. W trzecim kwartale 2022 roku PKB Polski jest najniższe od połowy 2021 roku, a prognozy Eurostatu na najbliższe miesiące zapowiadają, że wzrost gospodarczy w 2023 roku spadnie do zaledwie 0,7%. Polski Fundusz Rozwoju podaje, że tylko w trzech Państwach Unii Europejskiej (Luksemburgu, Rumunii i Słowacji) dynamika PKB w III kwartale br. była wyższa niż kwartał wcześniej, a prognozy Komisji Europejskiej zapowiadają, że w 2023 roku PKB UE wzrośnie jedynie o 0,3%. W 13 z 28 krajów wspólnoty dynamika produkcji przemysłowej w III kwartale była ujemna w porównaniu z poprzednim kwartałem.

Nie wszystkie dane są jednak jednoznacznie złe. PFR w raporcie Przegląd gospodarek europejskich – grudzień 2022 r. podaje, że na koniec października Polska odnotowała drugą najniższą wartość stopy bezrobocia (3,0%) spośród krajów UE i EFTA. Taki sam wynik osiągnęła gospodarka niemiecka. Nie najgorzej wypadamy też pod względem dynamiki sprzedaży detalicznej. W Polsce wyniosła ona +5,5% rok do roku, co było czwartym najlepszym wynikiem spośród opisywanych krajów. Odrobiny optymizmu można dopatrzeć się także w informacjach o spowalniającym wzroście inflacji. Nie zapominajmy jednak, że w październiku poziom inflacji w Polsce osiągnął szczyt – 17,9% i spadek do 17,5% niewiele zmienia. Takiej drożyzny w Polsce nie było od 26 lat, co oznacza, że większość obecnych menedżerów spotkała się z tego typu sytuacją po raz pierwszy w swoim zawodowym życiu!

Święta bez euforii

Odkładając na bok dane makroekonomiczne, zajrzyjmy do portfeli i koszyków Polaków – niezależnie od tego, czym zajmujemy się cały rok, w święta wszyscy jesteśmy konsumentami kalkulującymi koszty prezentów, dekoracji, świątecznych potraw i podróży. Tym razem przygotowanie 12 wigilijnych dań może nas kosztować nawet o 22,3% więcej niż przed rokiem – o tyle bowiem wzrosły ceny żywności w porównaniu z grudniem 2021 roku. Do tego doliczyć należy koszty energii, tego roku wyższe o nawet 26%. Według badania, które dla Związku Banków Polskich zrealizowała firma Minds&Roses, statystyczny Polak na tegoroczne święta wyda 1427 zł, czyli o blisko 1 proc. więcej niż przed rokiem. Problem jednak w tym, że tym razem kupi za tę kwotę zdecydowanie mniej.

Jak w tej sytuacji kształtują się nastroje społeczne wśród Polaków? Pesymistycznie stan polskiej gospodarki ocenia 76% z nas. Do tego 50% sądzi, że w ciągu najbliższych 3 lat materialne warunki ich życia pogorszą się. Na pytanie o to, jak oceniają ogólny bieg spraw w Polsce, 70% badanych odpowiedziało, że uważa, iż podążamy w złym kierunku. Od czasu wybuchu pandemii COVID‑19 wskaźniki nastrojów Polaków poprawiły się jedynie na chwilę w 2021 roku i na początku 2022 roku. Od momentu wybuchu wojny w Ukrainie znów odnotowują one tendencję spadkową – wynika z badania Kantar Public Nastroje społeczne Polaków, grudzień 2022.

Życzenia Merry Crisis and a Happy New Fear, podobnie jak przed laty, wydają się niestety jak najbardziej na miejscu.

O autorach
Tematy

Może Cię zainteresować

AI weszła do biznesu. Teraz zaczyna się trudniejsza część transformacji

57% polskich przedsiębiorstw wykorzystuje już sztuczną inteligencję produkcyjnie. Jednocześnie 43% firm wskazuje integrację AI z istniejącymi systemami jako największą barierę jej skalowania.

Księgowość jako źródło przewagi konkurencyjnej. Dlaczego firmy nie wykorzystują wiedzy, którą już posiadają?

Firmy nie przegrywają przez brak danych — przegrywają, bo ignorują wiedzę, którą już mają. W fakturach, kosztach i korektach od lat zapisuje się prawdziwa historia firmy. Czy księgowość może stać się Twoją przewagą konkurencyjną?

Cyfrowe rozczarowanie. Dlaczego w wielu firmach automatyzacja nie przynosi efektów? 

Wdrażasz nowe narzędzia, ale nie widzisz efektów? Problem rzadko leży w technologii. Automatyzacja niespójnych i nieuporządkowanych procesów sprawia jedynie, że błędy pojawiają się szybciej. Przeczytaj, dlaczego technologia nie naprawi firmy za Ciebie i jak mądrze przygotować się do wdrożenia rozwiązań AI, by przyniosły realne korzyści.

Ciemna strona AI: Treści dla dorosłych i ryzyko dla firm

Nowe badanie naukowe ujawnia, że szeroka dostępność treści dla dorosłych generowanych przez sztuczną inteligencję mogła doprowadzić do gwałtownego wzrostu przestępczości na tle seksualnym. Analiza szczegółowych danych o przestępczości, opublikowanych przez japońską Narodową Agencję Policji, wykazała, że w okresach szczytowego zaangażowania w materiały oznaczone jako wygenerowane przez AI i przeznaczone wyłącznie dla dorosłych, odnotowano statystycznie istotny wzrost liczby gwałtów. Może to wskazywać na nadciągające ryzyko wizerunkowe i prawne dla firm dostarczających narzędzia oraz platformy dla tego typu treści.

Premium
Gdy firma rośnie, a zysk znika

laczego szybko rozwijająca się firma nagle traci marże, chociaż przychody notują historyczne rekordy? Przekonaj się, na czym polega problem „ziemi niczyjej” w ewolucji biznesu i sprawdź, dlaczego wdrożenie sztucznej inteligencji w nieuporządkowanej architektonicznie organizacji jest prostym przepisem na skalowanie chaosu.

Premium
Skalowanie AI dzięki adaptacyjnemu ładowi zarządczemu

Zastosowanie sztucznej inteligencji na szeroką skalę diametralnie zwiększa ryzyka biznesowe i wizerunkowe. Poznaj koncepcję adaptacyjnego ładu zarządczego – innowacyjnego podejścia, które wbudowuje mechanizmy kontroli bezpośrednio w procesy i struktury operacyjne firmy, chroniąc przed niewidocznymi, kaskadowymi błędami modeli uczących się.

Premium
Twórz wartość z generatywnej AI w skali całej organizacji

Jak skutecznie wdrażać generatywną sztuczną inteligencję w całej organizacji, unikając organizacyjnych silosów? Zobacz, dlaczego tradycyjne struktury decyzyjne zawodzą przy GenAI i dowiedz się, w jaki sposób innowacyjny twór zwany „kręgosłupem AI” pozwala łączyć kompetencje biznesowe oraz technologiczne, przynosząc firmom wymierny zwrot z inwestycji.

Premium
Strategia w cieniu AI. Gdy sprawy pilne wypierają ważne

AI zmienia sposób, w jaki firmy tworzą kampanie, analizują dane i docierają do klientów. Jednak największym ryzykiem nie jest brak wdrożenia nowych technologii, lecz wykorzystanie ich w sposób, który zwiększa produktywność kosztem przewagi konkurencyjnej. Liderzy muszą odpowiedzieć na pytanie: jak skalować działania marketingowe, nie tracąc tego, co czyni markę wyjątkową?

Premium
Jak liderzy uwalniają innowacyjność na pierwszej linii

Najlepsze innowacje ratujące jakość i efektywność często rodzą się na operacyjnej pierwszej linii. Sprawdź, dlaczego to średni szczebel zarządzania jest kluczem do ich uwolnienia.

Premium
Jak GenAI może – a jak nie może – pomóc w zarządzaniu wiedzą o klientach

Generatywna sztuczna inteligencja rewelacyjnie analizuje informacje o konsumentach, ale nie naprawi kultury Twojej firmy. Gdzie kończą się możliwości technologii?

Materiał dostępny tylko dla subskrybentów

Jeszcze nie masz subskrypcji? Dołącz do grona subskrybentów i korzystaj bez ograniczeń!

Subskrybuj

Otrzymuj najważniejsze artykuły biznesowe — zapisz się do newslettera!