Dołącz do grona liderów, którzy chcą więcej
Analiza danych, Big Data
Polska flaga

Chcesz być dobrym liderem? Graj w szachy

11 sierpnia 2021 7 min czytania
Zdjęcie Rafał Pikuła - Redaktor MIT Sloan Management Review Polska. 
Rafał Pikuła
Chcesz być dobrym liderem? Graj w szachy

Streszczenie: Szachy to doskonała szkoła życia, ucząca planowania, podejmowania decyzji w trudnych warunkach i odpowiedzialności za konsekwencje. Michał Kanarkiewicz, doradca biznesowy i zapalony szachista, uważa, że strategie stosowane przez szachowych mistrzów mogą być wykorzystane w biznesie, pomagając zdobywać przewagę konkurencyjną i skutecznie zarządzać. Gra w szachy rozwija umiejętności niezbędne w zarządzaniu, takie jak koncentracja i zdolność do analizy scenariuszy. Kanarkiewicz twierdzi, że szachy to narzędzie do ćwiczenia myślenia strategicznego, które jest kluczowe również w prowadzeniu firmy.

Pokaż więcej

Przed kilkoma dniami polski arcymistrz Jan‑Krzysztof Duda został pierwszym polskim triumfatorem turnieju o Puchar Świata w szachach. Czy świeżo upieczony zdobywca Pucharu byłby dobrym przedsiębiorcą?

Często powtarzam, że szachy są Uniwersytetem Życia. Pomagają nauczyć się planowana na kilka ruchów do przodu, podejmowania decyzji w warunkach niepewności i presji czasu, a także przewidywania konsekwencji i brania za nie odpowiedzialności. Jest wiele ścieżek do tego, by odnieść sukces w życiu, jednak większość z nich rozpoczyna się od prostego kroku: wzięcia odpowiedzialności za własne życie. Strategie szachowych mistrzów są dla biznesu jak przygotowanie mentalne dla sportowców. Mogą być x‑factorem i sprawić, że faworyci staną się mistrzami świata w swojej dyscyplinie. Kiedyś milioner‑szachista Andrzej Dadełło powiedział, że szachy to SPA dla umysłu. I ja się z nim w 100% zgadzam – wyjaśnia Michał Kanarkiewicz, doradca biznesowy, zapalony szachista i… dobry znajomy Jana‑Krzysztofa Dudy.

Indeks górny Jan‑Krzysztof Duda został pierwszym polskim triumfatorem turnieju o Puchar Świata w szachach. W finale, który odbył się 5 sierpnia 2021 roku, Polak pokonał Rosjanina Siergieja Karjakina, wcześniej zaś, w półfinale, wygrał ze słynnym Norwegiem, Magnusem Carlsenem. Fot. Gerhard Hund, zdjęcie udostępnione na zasadach Creative Commons. Indeks górny koniec

Strategie mistrzów

Dla Michała Kanarkiewicza szachy to najlepsza szkoła zarządzania. W swojej książce Strategie szachowych mistrzów opisuje, jak dzięki strategii budować przewagę konkurencyjną i zdobywać nowe rynki i myśleć niczym strateg‑szachista. Zdaniem Autora myślenia strategicznego można się nauczyć, a szachy są świetnym narzędziem do wyćwiczenia tej kompetencji. W jaki sposób?

Odstawienie rozproszeń na bok jest szalenie trudne, jednak przy szachownicy, szczególnie pod presją tykającego zegara, nauczyłem się, by możliwie jak najbardziej kontrolować swoje emocje. W dobie mediów społecznościowych jest to szczególnie istotne, ponieważ jest tak wiele destruktorów uwagi, że coraz trudniej o koncentrację. Na szczęście szachy mogą być remedium.

Zauważyłem też, że lubię rozpisywać „drzewo wariantów” czy, jak kto woli, „analizę scenariuszy” – zarówno w trakcie partii szachów (wizualizować je w głowie), tak i w biznesie. Przed podjęciem kluczowych decyzji uważnie analizuję opcje, szukając optymalnej – tłumaczy Michał Kanarkiewicz.

Czy Jan‑Krzysztof Duda będzie odnosił sukcesy także w świecie biznesu? Na pewno mógłby, ponieważ przykłady pokazują, że umiejętność gry w szachy często idzie w parze ze zdolnością prowadzenia firmy. Wspomniany już Andrzej Dadełło jest nie tylko właścicielem kancelarii odszkodowawczej Votum i klubu piłkarskiego Miedź Legnica, ale również szachowym wicemistrzem Europy amatorów.

Swojej szachowej pasji nie ukrywa także Przemysław Gdański, prezes BNP Paribas Bank Polska, który zdobył tytuł mistrza Międzynarodowej Federacji Szachowej i w ubiegłym roku zremisował w grze symultanicznej z Anatolijem Karpowem, XII mistrzem świata. Co ciekawe, brat prezesa BNP Paribas Bank Polska, Jacek Gdański, jest arcymistrzem szachowym. Lista przedsiębiorców, którzy łączą sprawne zarządzanie z grą w szachy jest naprawdę długa, ale wszystkich – jak przekonuje Kanarkiewicz – łączy niezłomna pasja, zdolności logicznego myślenia i opieranie swoich działań na strategii.

I biznesie, i w szachach pytaj: „Dlaczego?”

Simon Sinek, brytyjsko‑amerykański pisarz i mówca motywacyjny, zwykł powtarzać, że podstawą każdego działania powinno być zadawanie sobie prostego pytania „Dlaczego?”. Chodzi o refleksję: dlaczego coś robimy, dlaczego robimy to tak, a nie inaczej. Właśnie tego typu strategii uczą szachy, które w oczywisty sposób uświadamiają nam potęgę pytania „Dlaczego?”. Do jakiego celu dążę, wykonując pojedynczy ruch?

Od tego właśnie pytania rozpoczyna się każdy ruch na szachownicy – i pociąga za sobą nieubłagane konsekwencje. Każde posunięcie na szachownicy ma swój rezultat, sprzyja realizacji określonej strategii, bądź też nie. – Jeśli nie poddajemy swoich decyzji nieustannej analizie, wówczas przegramy z zawodnikiem, który gra według spójnego planu. Albo też przegrywamy  jako firma z konkurencją, która lepiej zrozumiała rynek i potrzeby klienta, zadała sobie pytanie „Dlaczego?” – podsumowuje Kanarkiewicz.

Jesteś tak silny, jak twoi pracownicy

„Pionki są duszą gry” – miał powiedzieć François Philidor, francuski szachista i kompozytor, najwybitniejszy szachista XVIII wieku. Także ta refleksja dużo mówi o współczesnym zarządzaniu. Myśl Philidora nakazuje zwracać uwagę na każdy element pozycji. Odnosi się ona także do troski o zasoby ludzkie – finalny sukces całej firmy zależy także, a może przede wszystkim, od sprawności funkcjonowania pojedynczych „pionków”, takich jak sprzedawcy stykający się bezpośrednio z klientami, pracownicy call ceneter czy zwyczajni laboranci w centrum badawczo‑rozwojowym.

Czego możesz nauczyć się grając w szachy?

Wskazówki ze strony stratega‑szachisty

  1. Logicznego myślenia – to podstawa gry i prowadzenia biznesu.

  2. Zarządzania sobą w czasie – w szachach wyróżniamy dwa rodzaje czasu. Oczywisty dla wszystkich, czyli 24‑godzinną dobę, oraz czas szachowy, operacyjny, który określa w ile kroków jesteśmy w stanie zrealizować dany plan. Tak samo jest w biznesie. Mamy czas rzeczywisty i czas prowadzenia biznesu.

  3. Efektywności – i w szachach i w biznesie, potrzebna jest właściwe i precyzyjne planowanie działań.

  4. Dyscypliny – w szachach, podobnie jak w życiu i biznesie, regularność jest wynagradzana.

  5. Taktyki – „Strategia bez taktyki to najwolniejszy sposób na zwycięstwo” – to słowa legendarnego Sun Tzu, które doskonale sprawdzają się w dzisiejszych czasach. Zarówno strategia, jak i taktyka są potrzebne, aby uzyskać finalny sukces – czy to w szachach czy w biznesie.

  6. Dobrego znoszenia porażek – przegrywać, także w biznesie, trzeba umieć. Tego też uczą pojedynki szachowe.

Nie jestem zwolennikiem nazywania pracowników pionkami, ponieważ w moich oczach każdy współpracownik wnosi wartość do firmy. Przy budowaniu kultury organizacji warto zadbać, by każdy czuł się ważny i znał swoją rolę tak, by firma mogła rosnąć. Znam wiele firm, które strategie komunikują wyłącznie na poziomie zarządu, co prowadzi do opłakanych skutków, gdy pracownicy niższych szczebli nie rozumieją, jaka jest strategia firmy. Właśnie dlatego ważne jest, by zadbać o przejrzystą komunikację strategii dla pracowników wszystkich szczebli – tłumaczy Kanarkiewicz.

PRZECZYTAJ TAKŻE »

Anita Włodarczyk: trzeba wierzyć w siebie, ale nie bać się korzystać z pomocy innych 

Anita Włodarczyk PL, Joanna Socha PL

Anita Włodarczyk, światowej klasy lekkoatletka, opowiada o pracy nad koncentracją i radzeniu sobie z presją ze strony otoczenia.

Czy piłka nożna może nauczyć zarządzania? 

Rafał Pikuła PL

Piłka nożna – o której głośno obecnie ze względu na trwające właśnie EURO 2020 – to najpopularniejszy sport na świecie. Ale nie tylko sport – żadna inna dyscyplina sportowa nie uczy nas tak wiele o zarządzaniu i biznesie. Żadna nie działa tak inspirująco. Dlaczego? To proste – zarówno w biznesie, jak i w futbolu liczy się gra zespołowa.

Trzecie miejsce cieszy bardziej niż drugie, czyli czego liderzy mogą nauczyć się od olimpijczyków 

Jacek Tomczyk PL

Po kilku pierwszych dniach posuchy możemy już być pewni, że polscy sportowcy przywiozą jednak z Igrzysk Olimpijskich w Tokio całkiem pokaźny worek medali. Czego możemy się od nich nauczyć i jak przekuć ich doświadczenia w praktykę w obszarze biznesu?

O autorach
Tematy

Może Cię zainteresować

Cyfryzacja w firmie Pfizer: trudność nie tkwi w technologii

Odkryj, jak firma Pfizer przełamała niemal 20 lat technologicznej stagnacji, skutecznie wdrażając cyfrowe systemy MES i EBR w swoich fabrykach na całym świecie. Najnowsze studium przypadku pokazuje, że kluczem do udanej transformacji produkcji i otwarcia drzwi dla sztucznej inteligencji nie były same systemy informatyczne, ale gruntowna zmiana w relacjach, budowanie zaufania między zespołami oraz elastyczność w zarządzaniu procesami operacyjnymi.

Premium
Jak liderzy mogą przezwyciężać wewnętrzne ograniczenia

Wewnętrzne rozparcie pomiędzy empatią a dążeniem do wyników to nie tylko dylemat menedżerski – to głęboki konflikt różnych części naszej psychiki. Współczesna psychologia biznesu coraz częściej sięga po twarde dowody z obszaru psychoterapii, aby pomagać menedżerom w wychodzeniu z decyzyjnego impasu. Poznaj System Wewnętrznej Rodziny (IFS) – nowoczesny i oparty na dowodach model, który pozwala liderom spojrzeć na swój umysł jak na wielowymiarowy system. Dowiedz się, jak poprzez uświadomienie sobie wewnętrznych głosów i aktywację energii centralnej Jaźni (zasada „8 C”) zyskać wewnętrzny spokój, odwagę i klarowność niezbędne do zarządzania zespołem w kryzysowych sytuacjach.

Premium
Czy klienci znajdą dziś twoją markę? Strategie dla wyszukiwania opartego na AI

ChatGPT, Perplexity i funkcja AI Overview w wyszukiwarce na zawsze zmieniają sposób, w jaki klienci szukają informacji. Jeśli Twoja strategia online wciąż opiera się wyłącznie na tradycyjnym SEO, Twoja marka ryzykuje całkowite zniknięcie z cyfrowego radaru – i to niezależnie od wielkości dotychczasowych budżetów. Dowiedz się, czym jest Information Search Marketing (ISM) oraz na czym polega optymalizacja pod wyszukiwarki generatywne (GEO). Przeczytaj artykuł i poznaj 5 filarów, które pomogą Ci odzyskać widoczność oraz zbudować przewagę konkurencyjną w erze wyszukiwania bez kliknięć (zero-click search).

Premium
Poddaj się audytowi i wyciągnij więcej z GenAI

Najlepsze rezultaty z wykorzystania sztucznej inteligencji osiągają nie ci, którzy posiadają najbardziej zaawansowane kompetencje techniczne, lecz profesjonaliści wykazujący się największą dyscypliną procesową. Kluczem do przejścia od zwykłego generowania treści do tworzenia unikalnej wartości biznesowej jest metapoznanie – czyli świadome myślenie o własnym sposobie myślenia i instrukcjach dawanych maszynie. Poznaj zwalidowane badaniami MIT ramy oparte na pięciu celach: przygotowaniu, doskonaleniu, weryfikacji, nadawaniu własnego charakteru oraz systematyzacji. Dowiedz się, jak wdrożyć prosty audyt sesji z GenAI i zamienić jednorazowe interakcje w powtarzalne, strategiczne zasoby organizacji.

Premium
Najlepsi klienci do analizy podczas ekspansji na nowy rynek

Ekspansja na nowe rynki to dla każdej innowacyjnej firmy prawdziwa chwila prawdy. Wielu liderów zakłada, że kluczem do udanego skalowania jest wyłącznie doskonały produkt lub dopracowana strategia marketingowa. Tymczasem badania przeprowadzone na ponad tysiącu globalnych start-upów dowodzą, że o sukcesie decyduje znacznie wcześniejszy wybór: selekcja pierwszych użytkowników (early adopters). Czy bezpieczniej jest testować produkt na dobrze znanym, lokalnym podwórku, czy od razu rzucić się na głęboką wodę i czerpać wiedzę z rynków zagranicznych? Poznaj strategiczny dylemat między czytelnością a transferowalnością informacji zwrotnej i wykorzystaj 4-krokowy model decyzyjny, aby uniknąć kosztownego falstartu.

Premium
Jak pogodzić efektywność z odpornością operacyjną

Systemy nastawione wyłącznie na maksymalną efektywność – pozbawione buforów i rezerw – okazują się niezwykle kruche w obliczu najmniejszych zakłóceń. Tradycyjne podejście każe menedżerom wybierać między redukcją kosztów a bezpieczeństwem procesów. Analiza milionów operacji pokazuje jednak, że to fałszywy dylemat. Przeczytaj, jak za pomocą trzech strategicznych kroków – przedefiniowania wskaźników KPI, porzucenia zunifikowanych modeli na rzecz elastycznego alokowania zasobów oraz świadomego kształtowania oferty – zaprojektować system, w którym wysoka wydajność idzie w parze z niewzruszoną odpornością na kryzysy.

Jak ABB zamyka lukę kompetencyjną dzięki nowej architekturze rozwoju młodych talentów

Brak specjalistów nie musi być największym problemem firmy. ABB udowadnia, że inwestując w młode talenty na każdym etapie edukacji, można stworzyć stabilny dopływ kompetencji i innowacji. O tym, dlaczego mentoring jest ważniejszy od krótkich staży i jak budować talent pipeline na lata, opowiada Przemysław Zakrzewski.

AI oferuje Europie Środkowej wielką szansę. Kto pierwszy, ten lepszy

Sztuczna inteligencja może uwolnić od 280 do 700 mld euro wartości rocznie w Europie Środkowej – nawet 15 proc. obrotu netto regionu. Polska ma największy pojedynczy potencjał: ok. 105 mld euro do 2030 roku z samej automatyzacji. Najnowszy raport QuantumBlack, AI by McKinsey pokazuje, że największa wartość leży nie w biurze, lecz w operacjach – i że okno na działanie nie pozostanie otwarte długo.

Klient w erze algorytmów. Jak dzięki AI dotrzeć do klienta i go zrozumieć

Złota era klasycznego marketingu 4P odchodzi do lamusa. Dziś to algorytmy i duże modele językowe decydują o tym, czy klient w ogóle dowie się o istnieniu Twojej firmy. Jak nie zniknąć z radaru konsumenta, mądrze badać jego potrzeby i skutecznie przeprowadzić transformację cyfrową? Zapraszamy do lektury najnowszego numeru „MIT Sloan Management Review Polska”, będącego przewodnikiem po nowym, napędzanym przez AI krajobrazie biznesowym.

Premium
Badania rynkowe napędzane AI

Generatywna sztuczna inteligencja rewolucjonizuje branżę badań rynkowych, skracając czas pozyskiwania wniosków z wielomiesięcznych projektów do zaledwie kilku dni. Dzięki wykorzystaniu cyfrowych bliźniaków oraz wywiadów moderowanych przez duże modele językowe (LLM), organizacje mogą przeprowadzać pogłębione analizy jakościowe szybciej, taniej i na niespotykaną wcześniej skalę.

Materiał dostępny tylko dla subskrybentów

Jeszcze nie masz subskrypcji? Dołącz do grona subskrybentów i korzystaj bez ograniczeń!

Subskrybuj

Otrzymuj najważniejsze artykuły biznesowe — zapisz się do newslettera!