Streszczenie: Wzrost znaczenia ochrony danych i prywatności w dobie cyfryzacji oraz rosnących zagrożeń związanych z cyberatakami, wymusza konieczność inwestowania w nowoczesne technologie zabezpieczające. W obliczu coraz bardziej złożonych wyzwań, organizacje powinny zainwestować w zintegrowane systemy bezpieczeństwa, które umożliwią skuteczne monitorowanie i reakcję na zagrożenia. Kluczowym elementem w budowie takiego systemu jest integracja różnych warstw ochrony, od ochrony danych w chmurze po zaawansowane algorytmy wykrywające nieautoryzowane działania. Ponadto, istotnym aspektem jest budowanie świadomości bezpieczeństwa wśród pracowników, którzy często stanowią najsłabszy punkt w systemie ochrony.
Skanska od lat skupia się na odpowiedzialnym i zrównoważonym budownictwie, a także na tworzeniu budynków otwartych na wszystkich użytkowników i sąsiadów. Takie podejście pozwoliło szwedzkiemu deweloperowi na zamknięcie minionego roku rekordowymi wynikami.
W sytuacji, gdy na polskim rynku nieruchomości biurowych jest coraz więcej wolnej przestrzeni, a świadomi tego najemcy mogą wybierać spośród kilku możliwości, szczególnego znaczenia nabiera tworzenie budynków najwyższej jakości. Jakość to nie tylko dobór odpowiednich materiałów. Jej wyznacznikiem stają się elementy związane z relacjami między partnerami biznesowymi, poczuciem bezpieczeństwa w podejmowanych wspólnie decyzjach biznesowych, które z perspektywy firm inwestujących w Polsce oznaczają decyzje długofalowe. Nowe biuro to klucz do przyciągnięcia i utrzymania najlepszych talentów na rynku.
Z punktu widzenia wynajmu do dziś rządził najemca. Ta tendencja powoli się jednak zmienia. W inwestycjach biurowych, które są realizowane w najlepszych lokalizacjach w Warszawie i miastach regionalnych, firmy walczą o kilka pięter lub o ostatnie dostępne powierzchnie. Przykład firmy Skanska dowodzi, że w tak zmieniających się warunkach można odnosić duże sukcesy, dostosowując strategię do dynamicznego rynku. W 2017 roku Skanska podpisała umowy najmu na ponad 100 tys. mkw. To najlepszy wynik w historii grupy Skanska w Polsce. Ten skandynawski deweloper jest obecny w Polsce od ponad 20 lat, a ubiegły rok zamknął nie tylko ze znakomitymi wynikami, ale także kilkoma świetnymi projektami – zarówno tymi oddanymi, jak i będącymi w trakcie realizacji.
W rekordowym dla firmy Skanska roku 2017 zrealizowane przez nią projekty znalazły uznanie najbardziej prestiżowych światowych marek. Przykładem może być blisko 19 tys. mkw. wynajętych w sumie przez Citi Service Center Poland w eleganckim kompleksie Generation Park na warszawskiej Woli. Budynek został z sukcesem sprzedany do funduszu HANSAINVEST. Łódzka Nowa Fabryczna została natomiast praktycznie w 100% skomercjalizowana, jeszcze zanim oddano ją do użytku najemców. Łącznie w ubiegłym roku Skanska podpisała około 50 umów najmu. Głównym typem najemców są firmy z wciąż dynamicznie rozwijającej się branży usług biznesowych. Wśród nich są zarówno firmy dopiero rozpoczynające działalność w Polsce, jak i te, które poszerzają dotychczasowy zakres usług.
Skanska nie zwalnia jednak tempa i konsekwentnie buduje portfolio gruntów w najlepszych lokalizacjach w Polsce, czego przykładem może być działka przy rondzie ONZ w Warszawie, określana jako jedna z najbardziej obiecujących w naszej części Europy. W miastach regionalnych powstają kolejne projekty biurowe, na każdym z rynków Skanska posiada działki pod kolejne inwestycje. W ciągu minionego roku Skanska rozpoczęła kilka budów, w tym np. poznański Nowy Rynek, gdzie na terenie blisko czterech hektarów powstanie całkowicie nowy kwartał miasta z rynkiem wewnątrz zespołu budynków o różnej funkcji, z dominującą zabudową biurową. Z kolei w Łodzi rozpoczęła się budowa Bramy Miasta, a w Katowicach wystartował czwarty etap kompleksu Silesia Business Park. W trakcie budowy są także: wrocławska inwestycja Nowy Targ na obrzeżach Starego Miasta oraz dwie fazy krakowskiego parku biurowego High5ive. W Warszawie są realizowane Generation Park i Spark. Jeszcze w tym roku jest planowane rozpoczęcie pierwszego projektu w Trójmieście. Łącznie w ciągu całej swojej obecności Skanska dostarczyła na rynek blisko pół miliona metrów powierzchni biurowej, a realizowane obecnie projekty pozwolą na podwojenie tej liczby w ciągu zaledwie kilku lat.
Odpowiedzialne podejście
Znakomite wyniki firmy Skanska i zaufanie, jakim cieszy się na rynku, to w dużym stopniu rezultat gwarantowanego przez nią bezpieczeństwa różnych aspektów działalności. Skandynawski deweloper z długoletnią tradycją dysponuje bowiem własnym finansowaniem, co znacząco usprawnia proces realizacji kolejnych inwestycji oraz stanowi dodatkowe zabezpieczenie realizacji inwestycji w terminie. Dzięki obecności w wielu krajach na całym świecie firma korzysta z międzynarodowych doświadczeń oraz wsparcia merytorycznego kolegów ze spółek budowlanej i mieszkaniowej. Co więcej, jak przystało na globalne przedsiębiorstwo o szwedzkich korzeniach, przemyślane inwestycje są realizowane na czas i z zachowaniem zasad wysokich standardów bezpieczeństwa.
Skanska dąży do tego, by budynki biurowe wzbogacały otoczenie i stanowiły wartość dla sąsiadów. Jednym z elementów realizacji tego zamierzenia jest projektowanie kolejnych inwestycji w taki sposób, aby były możliwie przyjazne dla pieszych. Jest to zgodne z koncepcją znanego duńskiego architekta Jana Gehla, który od lat propaguje tworzenie placów, deptaków i terenów zieleni składających się na wspólną przestrzeń, do której chcą powracać mieszkańcy.
Konsekwentny rozwój
Już w połowie 2017 roku czuliśmy, że to może być nasz rekordowy rok pod względem wynajętej powierzchni biurowej w Polsce. Ponad 100 tys. mkw. to rezultat, który przerósł nasze oczekiwania, ale nie zdziwił. To efekt długoterminowej strategii i fantastycznej pracy całego zespołu firmy Skanska. Konsekwentnie budujemy portfolio najlepszych lokalizacji w Polsce. Uruchamiamy w odpowiednim czasie inwestycje dopasowane do profilu firm, które są zainteresowane rozwojem na danym rynku. Dokładnie analizujemy plany rozwoju firm, które już są obecne w danym mieście. Jednocześnie korzystamy z wiedzy naszych kolegów z grupy Skanska na świecie, żeby znać plany rozwoju globalnych graczy i odpowiednio reagować na zmiany takie jak brexit.
Na rynku widzimy wyraźnie dwie nowe tendencje związane z procesem wynajmu. Po pierwsze, najemcy wybierający siedzibę na okres pięciu lat lub dłużej zabezpieczają sobie możliwość dalszej ekspansji w ramach tego samego projektu deweloperskiego. Firmy rozwijają się na tyle dynamicznie, że zaczęły dokładnie planować zmiany zatrudnienia w dłuższym okresie. Najemcy chcą mieć pewność, że w przypadku wzrostu zespół będzie nadal pracował w jednej lokalizacji. Drugim trendem, zupełnie odwrotnym od dotychczasowej sytuacji, jest stopniowe odejście od czystego „rynku najemcy”. Często o tę samą powierzchnię w Warszawie i miastach regionalnych stara się w naszych projektach kilku najemców jednocześnie. Szczególnie widać to w przypadku ostatnich wolnych powierzchni. Z naszego punktu widzenia to idealna sytuacja. My jednak nie spoczywamy na laurach i nie zwalniamy tempa – chcemy być coraz lepsi, coraz bardziej innowacyjni, coraz bardziej dostosowani do potrzeb najemców. Jednym słowem – chcemy nadal być pierwszym wyborem dla firm i inwestorów, którzy wierzą w Polskę i chcą tu lokować swoje siedziby. Mamy ambitne cele na rok 2018.
*Ewelina Kałużna, dyrektor ds. wynajmu i zarządzania portfelem budynków w Skanska Property Poland*
Koncentracja na mieszkańcach nabiera szczególnego znaczenia zwłaszcza dziś, kiedy dzielnice biurowe po godz. 17 przestają świecić pustkami niczym wymarłe miasto. Aby budynki spełniały współczesne wymagania, muszą być użyteczne również po godzinach pracy – także dla okolicznych mieszkańców. Dobrym przykładem jest kompleks biurowy Generation Park, którego pierwszy etap został oddany do użytku w ubiegłym roku. „Cały czas uczymy się nowej Woli, która rozwija się niezwykle dynamicznie. Jako użytkownicy poznajemy nowe przejścia, skróty, nowe miejsca, które powstają razem z przestrzenią do pracy. W Generation Park codziennie będzie się spotykać wiele różnych osób – tłumaczy Paweł Majkusiak z pracowni JEMS Architekci, która przygotowała projekt inwestycji. – Naszą intencją jest wykorzystanie miejskiego skweru między budynkami do różnych form aktywności. Chcemy, żeby powstały tu kawiarnie, restauracje i knajpki, w których będzie można poczuć atmosferę wielkiego miasta. Między budynkami stworzymy pergole pokryte zielenią, które posłużą jako naturalne połączenie halli wejściowych, zacierając granicę między budynkami a skwerem. Zaplanowaliśmy także nasadzenie różnych gatunków drzew jako uzupełnienie istniejącego starodrzewu. Na każdym budynku stworzymy uporządkowaną i zieloną piątą elewację. Generation Park będzie więc zielony i otwarty, każdy znajdzie tutaj coś dla siebie”.
Następny krok w procesie certyfikacji
Stawiając na zrównoważone budownictwo, Skanska planuje realizować swoje inwestycje zgodnie z międzynarodowym systemem WELL, koncentrującym się na jakości powierzchni biurowej i jej wpływie na zdrowie ludzi. Aby otrzymać certyfikat WELL, właściciel budynku jest zobowiązany poddać obiekt rygorystycznym testom i ewaluacji. Są one przeprowadzane przez Green Business Certification – partnera IWBI (WELL Building Institute), który zapewnia zgodność budynków ze wszystkimi standardami WELL.
Z punktu widzenia wynajmu do dziś rządził najemca. Ta tendencja powoli się jednak zmienia.
Skanska zainwestowała również w panele słoneczne oparte na tzw. perowskitach, czyli krystalicznych materiałach, które mają szanse zdeklasować krzem będący dotychczas najpopularniejszym półprzewodnikiem. W tym roku zostanie uruchomione pilotażowe wdrożenie elewacji pokrytej takimi ogniwami fotowoltaicznymi. Dzięki współpracy polskiego zespołu Skanska z Saule Technologies Skanska stanie się pierwszą firmą na świecie, która wykorzysta tę technologię w celach komercyjnych. Już wkrótce budynki mogą stać się samowystarczalne pod względem energetycznym. Dzięki umowie licencyjnej podpisanej przez firmy Skanska posiada wyłączne prawa do wykorzystania tej technologii.
Bezpiecznie, dostępnie i z certyfikatem WELL
Certyfikat WELL to system uwzględniający jakość elementów środowiska pracy wpływającego na zdrowie i samopoczucie człowieka, m.in. jakość powietrza i wody, dostęp do światła dziennego, ale również poczucie komfortu termicznego, dostęp do zdrowego jedzenia czy wpływ biura na ciało i umysł. Oznacza to, że w budynkach biurowych wyróżnionych tym certyfikatem pracownicy oprócz zdrowego wnętrza otrzymają dodatkowe benefity, jak np. aktywności sportowe czy ogródki warzywne. Pierwszym budynkiem biurowym w Polsce certyfikowanym w systemie WELL będzie biurowiec Spark realizowany przez nas w Warszawie.
Tworząc miejsca do pracy, przywiązujemy dużą wagę do kwestii środowiskowych i zdrowotnych. Jednym z elementów tego podejścia jest obecność zieleni w realizowanych projektach. Człowiek potrzebuje mieć kontakt z naturą, szczególnie jeśli większą część jasnej pory dnia przebywa w budynku. Inna kwestia, istotna zwłaszcza z perspektywy największych miast, w których obecna jest Skanska, to zabezpieczenie odpowiedniej jakości powietrza wewnątrz budynków. Nowoczesne systemy filtrowania powietrza sprawiają, że w certyfikowanych budynkach biurowych powietrze jest czyste, nawet wówczas gdy na zewnątrz jest duże stężenie smogu, szczególnie w okresie zimowym. W naszych projektach dodatkowo stosujemy materiały charakteryzujące się niskimi współczynnikami emisji. Jednocześnie, aby na bieżąco poprawiać jakość powietrza w pomieszczeniach, dostarczamy dużo więcej oczyszczonego powietrza z zewnętrz, niż wymagają obowiązujące normy.
W Skanska przywiązujemy dużą wagę do projektowania budynków w taki sposób, aby korzystanie z nich było możliwie komfortowe dla wszystkich użytkowników. Rodzice z wózkami, czy osoby z niepełnosprawnością ruchową często zmagają się z poważnymi trudnościami w poruszaniu się w mieście. Razem z Fundacją Integracja stworzyliśmy pierwsze kompendium wiedzy „Włącznik”, skierowane do projektantów i architektów, które pokazuje w praktyce, jak za pomocą przemyślanego projektowania dostosować miejsce pracy do potrzeb osób z ograniczeniami. Tak niewielkie z pozoru zmiany sprawiają, że miejsce pracy i spotkań może stać się dostępne dla wszystkich.
*Adam Targowski, menedżer ds. zrównoważonego rozwoju w Skanska Commercial Development Europe*
Projektowanie budynków biurowych zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju przekłada się na istotne korzyści dla pracowników i zatrudniających ich firm. Badania wykazują, że odpowiednio dopasowana akustyka może znacząco poprawiać pamięć, a wysoka jakość powietrza przekłada się na zmniejszenie krótkoterminowych zwolnień chorobowych. Dostęp do światła dziennego i przyjemny widok za oknem poprawiają jakość snu w nocy. Co również ważne, obiekty zrealizowane zgodnie z zasadami zrównoważonego budownictwa charakteryzują się wysoką efektywnością energetyczną, zapewniając jednocześnie komfortowe środowisko pracy.
Bezpieczni na każdym etapie
Typowe dla skandynawskich organizacji przywiązanie do bezpieczeństwa widać również na etapie powstawania budynków. Jesienią ubiegłego roku na budowie warszawskiego kompleksu Generation Park rozpoczęto testy tzw. inteligentnego kasku, przygotowanego wspólnie przez firmy Skanska, Intel oraz Cybercom. Każdy kask jest podłączony do specjalnego systemu monitorującego różne parametry dotyczące pracowników na placu budowy.
Urządzenie alarmuje biuro budowy, jeśli wykryje w odczytach anomalie oznaczające niebezpieczną sytuację na placu budowy, na przykład: wstrząs, uderzenie, upadek czy znaczący wzrost lub spadek temperatury pod kaskiem. Wraz z alertem przesyła informacje o lokalizacji pracownika na placu, dzięki czemu czas reakcji i możliwość udzielenia pomocy pracownikowi znajdującemu się w sytuacji zagrożenia znacznie się skróci. Kask ułatwia również pracę z dokumentacją na budowie – system, do którego jest podłączony, pokazuje nadzorowi budowlanemu ważność badań lekarskich, szkolenia BHP czy uprawnienia do wykonywania specjalistycznych prac. Prace nad inteligentnym kaskiem trwają od 2016 roku.
Sam kask jest tylko jednym z elementów większego systemu do zarządzania placem budowy. Po zakończeniu pilotażu na warszawskiej inwestycji Generation Park projekt będzie rozwijany. W dalszej perspektywie rozwiązanie zostanie także dostosowane do innych branż, gdzie korzysta się z hełmów ochronnych, a także będzie oferowane w skali globalnej.
