Dołącz do grona liderów, którzy chcą więcej
Analityka i Business Intelligence
Polska flaga

Polskie problemy z innowacyjnością

13 września 2020 6 min czytania
Zdjęcie Jacek Tomczyk - Redaktor "ICAN Management Review" i "MIT Sloan Management Review Polska"
Jacek Tomczyk
Polskie problemy z innowacyjnością

Streszczenie: Polska zajmuje odległe miejsce w rankingu innowacyjności Światowej Organizacji Własności Intelektualnej (WIPO), co wynika z kilku kluczowych czynników. Jednym z nich jest utrudniony dostęp do funduszy inwestycyjnych, które często pochodzą z kredytów lub od zagranicznych inwestorów. Dodatkowo, współpraca między uczelniami wyższymi a sektorem biznesowym pozostaje niewystarczająca, co skutkuje niskim poziomem transferu technologii. Mimo tych wyzwań, eksperci WIPO zauważają, że inwestycje w inicjatywy proinnowacyjne w Polsce są na oczekiwanym poziomie, choć daleko nam do czołówki rankingu. Warto również odnotować, że Warszawa została uwzględniona w zestawieniu 100 najważniejszych centrów naukowo-technologicznych, awansując z ostatniego na 99. miejsce, jednak pozostaje jedynym polskim miastem w tym rankingu. Brak dostępnego kapitału na inwestycje stanowi istotne ograniczenie dla innowacyjności, zwłaszcza w kontekście globalnym, co jest jednym ze skutków pandemii. Mimo to, sektor finansowy nie przechodzi głębokiego kryzysu, co może ułatwić powrót na ścieżkę wzrostu, szczególnie w przypadku firm technologicznych, które kontynuują inwestycje w rozwój. mitsmr.pl+4mitsmr.pl+4mitsmr.pl+4mitsmr.pl

Pokaż więcej

Światowa Organizacja Własności Intelektualnej (WIPO) oceniła innowacyjność państw. Polska zajęła w tym rankingu dalekie miejsce – dlaczego? I jak to zmienić?

Pierwsze miejsce zajęła Szwajcaria z 62,75 punktu (na 100 możliwych). Polska uzyskała 39,98 punktu (czyli o 1,33 punktu mniej w porównaniu z 2019 rokiem). Zgodnie z rankingiem WIPO, nasz kraj uplasował się na 38 miejscu na świecie (poprawa o jedną pozycję) i na dalekiej, bo 27 pozycji w Europie (spadek o jedno miejsce). Mimo to eksperci organizacji uważają, że inwestycje w rozwój inicjatyw kształtujących innowacyjność w Polsce są na oczekiwanym poziomie – choć bez wątpienia daleko nam do czołówki rankingu, to przynajmniej przekraczają medianę. Warto odnotować również „awans” Warszawy, kolejny raz uwzględnionej w zestawieniu 100 najważniejszych centrów naukowo‑technologicznych. Choć i tu nie bardzo jest się czym pochwalić – stolica awansowała z ostatniego na 99 miejsce. Na dodatek to jedyne polskie miasto w tym zestawieniu.

Z czego wynikają niskie oceny polskiej innowacyjności?

Słabymi stronami naszej gospodarki, które odbijają się na ciągle niskiej pozycji w rankingu, są trudno dostępne fundusze na inwestycje, pochodzące raczej z kredytów lub od inwestorów zagranicznych. Tradycyjnie piętą achillesową pozostaje również nadal niewystarczająca współpraca uczelni wyższych z firmami działającymi na polskim rynku. Z raportu WIPO wyraźnie wynika, że niski poziom transferów technologii jest jednym z głównych czynników hamujących rozwój w naszym kraju.

» » » PRZECZYTAJ TAKŻE » » »

Twórcze budowanie: DNA trwałej innowacyjności 

Kateryna Romanova , Dawid Aycan , Karen Christensen , Gary Pisano

Zdaniem Gary’ego Pisano, profesora Uniwersytetu Harvarda, zamiast poddawać się procesowi twórczej destrukcji, uznane firmy mogą przestawić się na twórcze budowanie. Wywiad przeprowadziła Karen Christensen.

Brak dostępnego kapitału na inwestycje jest sporym ograniczeniem innowacyjności również w skali całego świata – to jeden ze skutków obecnej pandemii. Duże, międzynarodowe koncerny prawdopodobnie utrzymają wydatki na badania i rozwój na podobnym poziomie, jednak mniejsi gracze, mający problemy z płynnością z powodu zmniejszonych zysków, będą zmuszeni ograniczyć wydatki.

Finanse łagodnie przechodzą kryzys

Dobra informacja – według WIPO: nic nie wskazuje na to, by sektor finansowy przechodził głęboki kryzys. Z tego powodu powrót na ścieżkę wzrostu może być nawet łatwiejszy niż po 2009 roku. Widać to szczególnie w przypadku firm technologicznych, które na kryzysie nie tylko nie straciły, ale w wielu wypadkach nawet zyskały, kontynuując inwestycje w robotyzację, bazy danych, a także rozwój oprogramowania i narzędzi do pracy zdalnej. Dowodem tego są chociażby zyski takich firm jak Amazon, Slack, Zoom, Nintendo czy nasz rodzimy CD Projekt.

Ostatnie lata były czasem systematycznego wzrostu inwestycji, a firmy chętnie zwiększały poziom funduszy przeznaczonych na ulepszanie stosowanych technologii. W 2018 roku 2500 firm odpowiedzialnych za 90% światowych wydatków na działania badawczo‑rozwojowe wydało na ten cel łącznie 823 miliardy euro – o 8,9% więcej niż w 2017 roku. W 2020 roku pojawiła się jednak pandemia, czego naturalnym skutkiem jest ograniczenie wydatków przez wiele państw oraz mniejsza chęć banków do przyznawania kredytów inwestycyjnych. Według ostatnich przewidywań Międzynarodowego Funduszu Walutowego, globalny PKB skurczy się o 4,9%. Z dużym prawdopodobieństwem możemy się zatem spodziewać, że podobnie zjawisko dotyczyć będzie inwestycji przeznaczanych na badania i rozwój. Wszystko oczywiście zależy od scenariuszy rozwoju pandemii w poszczególnych krajach i regionach.

Polskie firmy niechętnie inwestują w cyfryzację

Polska źle wypada na tle Europy nie tylko w rankingu innowacyjności, ale także pod względem cyfryzacji gospodarki – choć może się to wydawać zaskakujące, jeśli weźmiemy pod uwagę dobrze rozwiniętą polską infrastrukturę teleinformatyczną. I choć w tegorocznym raporcie Digital Economy and Society Index przygotowanym przez Komisję Europejską nasz kraj przeskoczył o 2 miejsca w górę, to – jeśli przyjrzymy się uważnie poszczególnym składowym oceny – wnioski nie będą już tak optymistyczne. Polska gospodarka wyraźnie odstaje zarówno pod względem rozwoju sektora e‑commerce, jak i cyfryzacji firm. Jedynie 10% polskich przedsiębiorstw dokonało dużych inwestycji w nowe technologie. Polscy przedsiębiorcy nadal dość niechętnie korzystają też z chmury obliczeniowej i dużych baz danych.

Spojrzenie OECD

Polska słabo wypada także pod względem poziomu inwestycji w teleinformatykę (ICT). Z raportu Going Digital, jaki przedstawiło OECD, wynika, że w Polsce stanowią one jedynie 1,09% PKB – czyli ponad dwa razy mniej niż wynosi średnia OECD (2,37%). Dane przedstawione przez organizację potwierdzają też niskie zaangażowanie inwestycji w informatyzację polskich firm, a także niewielką liczbę patentów związanych z teleinformatyką.

» » » PRZECZYTAJ TAKŻE » » »

Jak rozwijać innowacyjność swoją i firmy 

Hal B. Gregersen , Sergiusz Prokurat PL

Szykuje się ulga na robotyzację

Powyższe, dość niekorzystne wskaźniki mogą wynikać z niewystarczającego transferu technologii z polskich uczelni i stymulacji inwestycji w innowacyjne rozwiązania, który wyłania się z wspomnianego na początku raportu WIPO. Wydaje się jednak, że polski rząd zdaje się dostrzegać to zjawisko i przygotowuje rozwiązania, które mają na celu zachęcenie polskich przedsiębiorców do bardziej chętnego sięgania po nowe technologie.

Jesienią do Sejmu ma trafić projekt ustawy dotyczący ulgi na robotyzację, która według założeń powinna wejść w życie już na początku przyszłego roku. Mechanizm będzie obowiązywał do końca 2025 roku i skorzystają z niego wszystkie firmy, niezależnie od wielkości i branży w jakiej działają. Przedsiębiorcy będą mogli odliczyć 50% kosztów zakupu i leasingowania nowych robotów, oprogramowania, urządzeń bezpieczeństwa i higieny pracy, a także szkoleń dla pracowników.

Także od przyszłego roku polscy przedsiębiorcy będą mogli skorzystać z tzw. estońskiego CIT‑u. Zakłada on ulgi dla firm, które inwestują w środki trwałe (a więc też np. maszyny). Główną zaletą takiego rozwiązania będzie brak konieczności płacenia okresowych zaliczek podatku i rocznych rozliczeń. Obowiązek podatkowy powstanie dopiero w momencie wypłaty zysku. Z takiej formy opodatkowania będą mogły skorzystać firmy z sektora MŚP zatrudniające co najmniej 3 pracowników, których udziałowcami są jedynie osoby fizyczne, przychód nie przekracza 50 milionów złotych, a pasywne przychody nie przekraczają przychodu z działalności operacyjnej.

» » » PRZECZYTAJ TAKŻE » » »

Chcesz zatrzymać pracowników? Zaoferuj szkolenia 

,

Magdalena Oleksiuk PL

W dobie nasilającej się walki o pracownika wyróżnikiem pracodawcy na rynku coraz częściej są szkolenia.

O autorach
Tematy

Może Cię zainteresować

Księgowość jako źródło przewagi konkurencyjnej. Dlaczego firmy nie wykorzystują wiedzy, którą już posiadają?

Firmy nie przegrywają przez brak danych — przegrywają, bo ignorują wiedzę, którą już mają. W fakturach, kosztach i korektach od lat zapisuje się prawdziwa historia firmy. Czy księgowość może stać się Twoją przewagą konkurencyjną?

Cyfrowe rozczarowanie. Dlaczego w wielu firmach automatyzacja nie przynosi efektów? 

Wdrażasz nowe narzędzia, ale nie widzisz efektów? Problem rzadko leży w technologii. Automatyzacja niespójnych i nieuporządkowanych procesów sprawia jedynie, że błędy pojawiają się szybciej. Przeczytaj, dlaczego technologia nie naprawi firmy za Ciebie i jak mądrze przygotować się do wdrożenia rozwiązań AI, by przyniosły realne korzyści.

Ciemna strona AI: Treści dla dorosłych i ryzyko dla firm

Nowe badanie naukowe ujawnia, że szeroka dostępność treści dla dorosłych generowanych przez sztuczną inteligencję mogła doprowadzić do gwałtownego wzrostu przestępczości na tle seksualnym. Analiza szczegółowych danych o przestępczości, opublikowanych przez japońską Narodową Agencję Policji, wykazała, że w okresach szczytowego zaangażowania w materiały oznaczone jako wygenerowane przez AI i przeznaczone wyłącznie dla dorosłych, odnotowano statystycznie istotny wzrost liczby gwałtów. Może to wskazywać na nadciągające ryzyko wizerunkowe i prawne dla firm dostarczających narzędzia oraz platformy dla tego typu treści.

Premium
Gdy firma rośnie, a zysk znika

laczego szybko rozwijająca się firma nagle traci marże, chociaż przychody notują historyczne rekordy? Przekonaj się, na czym polega problem „ziemi niczyjej” w ewolucji biznesu i sprawdź, dlaczego wdrożenie sztucznej inteligencji w nieuporządkowanej architektonicznie organizacji jest prostym przepisem na skalowanie chaosu.

Premium
Skalowanie AI dzięki adaptacyjnemu ładowi zarządczemu

Zastosowanie sztucznej inteligencji na szeroką skalę diametralnie zwiększa ryzyka biznesowe i wizerunkowe. Poznaj koncepcję adaptacyjnego ładu zarządczego – innowacyjnego podejścia, które wbudowuje mechanizmy kontroli bezpośrednio w procesy i struktury operacyjne firmy, chroniąc przed niewidocznymi, kaskadowymi błędami modeli uczących się.

Premium
Twórz wartość z generatywnej AI w skali całej organizacji

Jak skutecznie wdrażać generatywną sztuczną inteligencję w całej organizacji, unikając organizacyjnych silosów? Zobacz, dlaczego tradycyjne struktury decyzyjne zawodzą przy GenAI i dowiedz się, w jaki sposób innowacyjny twór zwany „kręgosłupem AI” pozwala łączyć kompetencje biznesowe oraz technologiczne, przynosząc firmom wymierny zwrot z inwestycji.

Premium
Strategia w cieniu AI. Gdy sprawy pilne wypierają ważne

AI zmienia sposób, w jaki firmy tworzą kampanie, analizują dane i docierają do klientów. Jednak największym ryzykiem nie jest brak wdrożenia nowych technologii, lecz wykorzystanie ich w sposób, który zwiększa produktywność kosztem przewagi konkurencyjnej. Liderzy muszą odpowiedzieć na pytanie: jak skalować działania marketingowe, nie tracąc tego, co czyni markę wyjątkową?

Premium
Jak liderzy uwalniają innowacyjność na pierwszej linii

Najlepsze innowacje ratujące jakość i efektywność często rodzą się na operacyjnej pierwszej linii. Sprawdź, dlaczego to średni szczebel zarządzania jest kluczem do ich uwolnienia.

Premium
Jak GenAI może – a jak nie może – pomóc w zarządzaniu wiedzą o klientach

Generatywna sztuczna inteligencja rewelacyjnie analizuje informacje o konsumentach, ale nie naprawi kultury Twojej firmy. Gdzie kończą się możliwości technologii?

Premium
Co prezesi muszą wiedzieć o suwerennej AI

Globalna skala AI zderza się z lokalnymi regulacjami prawnymi. Dlaczego strategia „suwerennej sztucznej inteligencji” to pilne zadanie dla prezesów, a nie tylko dla działu IT?

Materiał dostępny tylko dla subskrybentów

Jeszcze nie masz subskrypcji? Dołącz do grona subskrybentów i korzystaj bez ograniczeń!

Subskrybuj

Otrzymuj najważniejsze artykuły biznesowe — zapisz się do newslettera!