Łączenie potencjału narzędzi identyfikacji elektronicznej oraz usług zaufania napędza cyfrową rewolucję.

Partnerem materiału jest KIR.

Epidemia COVID‑19 stała się katalizatorem zmian, przyspieszającym digitalizację całej gospodarki. Cyfrowe rozwiązania, których wdrożenia miały się odbyć w perspektywie kilku kolejnych lat, zostały wprowadzone natychmiast. Ten szybki wzrost popularności usług cyfrowych w Polsce mogliśmy zaobserwować na przykładzie Profilu Zaufanego, umożliwiającego kontakty zdalne obywateli z administracją publiczną. W lutym tego roku – przed wprowadzeniem ograniczeń związanych z koronawirusem – korzystało z niego 5 milionów Polaków. Jednak w ciągu następnych 4 miesięcy – od marca do czerwca 2020 roku – założyły go, głównie dzięki wykorzystaniu bankowości elektronicznej, kolejne 2 miliony osób – czyli tyle, ile przez cały 2019 rok.

Usługa mojeID, oferowana przez KIR we współpracy z bankami, stanowi przykład nowoczesnych narzędzi zaufania. To dzięki nim usługodawcy, także poza administracją publiczną, są w stanie szybko i bezpiecznie zweryfikować tożsamość klientów. Przejście na całkowicie cyfrową obsługę klientów to nie tylko większa wygoda dla obu stron, lecz także przyspieszenie całego procesu oraz ułatwienie archiwizacji.

Jednym z rozwiązań, które zyskują na popularności w trakcie przechodzenia na zdalne załatwianie spraw biznesowych i urzędowych, są dokumenty podpisywane elektronicznie. Pliki komputerowe, np. umowy, oświadczenia, e‑faktury czy wnioski urzędowe, mogą być „podpisane”, czyli zostać w sposób elektroniczny zatwierdzone przez daną osobę. Niezmienność treści takiego dokumentu jest gwarantowana poprzez dołączenie do niego specjalnego pliku, w którym zapisana jest także tożsamość osoby podpisującej, czyli tzw. podpis elektroniczny. Polskie prawo określa kryteria, jakie podpis elektroniczny musi spełnić, by mógł zostać uznany za równoważny podpisowi odręcznemu.

Kwalifikowanym podpisem elektronicznym spełniającym te kryteria jest m.in. uruchomiony w tym roku przez KIR mSzafir, uznany za Projekt Roku przez Kongres Gospodarki Elektronicznej. mSzafir to mobilny kwalifikowany podpis elektroniczny weryfikowany na podstawie kwalifikowanego certyfikatu. Dzięki wykorzystaniu innowacyjnych rozwiązań nie wymaga on korzystania z czytnika i karty kryptograficznej – wystarczy komputer, tablet czy smartfon – co istotne, również jego pozyskanie odbywa się w pełni cyfrowo. Oprócz klientów indywidualnych z mSzafir korzystają również takie instytucje jak PKO Bank Polski czy Orange.

Zdalna weryfikacja tożsamości

Czasami jednak nie jest konieczne złożenie podpisu. W niektórych przypadkach wystarczy potwierdzenie swojej tożsamości, co w internecie można zrobić z wykorzystaniem tzw. e‑tożsamości. Jak wynika z tegorocznego badania Kantar pt. „Czego Polacy oczekują od tożsamości cyfrowej”, zrealizowanego dla KIR i ZBP, już co trzeci klient bankowości internetowej chciałby korzystać z cyfrowej tożsamości opartej na weryfikacji przez swój bank. Badani chcieliby wykorzystywać zdalne potwierdzanie tożsamości najczęściej w kontaktach z podmiotami z takich sektorów, jak: energetyka, ubezpieczenia, branża medyczna czy administracja publiczna.

Przykładem narzędzia służącego do zdalnego potwierdzania tożsamości jest oferowane przez KIR mojeID. Pozwala ono klientom banków potwierdzić online swoją tożsamość bez konieczności wysyłania dokumentów kurierem czy udawania się do punktu obsługi klienta. mojeID jest zintegrowane z Węzłem Krajowym i Profilem Zaufanym i umożliwia potwierdzanie tożsamości również w sektorze usług publicznych w ramach realizowanych online spraw urzędowych. Dostawcami usług są już takie firmy, jak: PGNiG Obrót Detaliczny, Medicover, PZU, PKO Ubezpieczenia, Nationale‑Nederlanden, Open Life, Totalizator Sportowy, T‑Mobile, Diners Club Polska czy Centrum Medyczne Damiana. Klienci tych firm mogą wykorzystywać mojeID m.in. do rejestracji w serwisach internetowych, odzyskiwania haseł, zawierania umów, składania zleceń polecenia zapłaty oraz innych usług oferowanych przez tych dostawców w trybie online.

Indeks górny Badanie Kantar przeprowadzone dla KIR i ZBP w marcu 2020 r. Indeks górny koniec^{Badanie Kantar przeprowadzone dla KIR i ZBP w marcu 2020 r.}

Warto spojrzeć na mojeID oraz Szafir i mSzafir jako na rozwiązania uzupełniające się. Choć w wielu przypadkach usługi te mogą być wykorzystywane osobno. Jeżeli w danym procesie potrzebne jest potwierdzenie tożsamości, również w celu np. zawarcia umowy, to w zupełności wystarczy mojeID. Natomiast jeżeli zawarcie umowy wymaga podpisu, to w świecie realnym podpisujemy dokument własnoręcznie, a w świecie wirtualnym korzystamy z mSzafir bądź standardowego, kwalifikowanego podpisu elektronicznego Szafir, składanego w oparciu o certyfikat zapisany na karcie kryptograficznej.

Bezpieczna komunikacja z klientami

Poza wymianą komunikatów między instytucjami finansowymi niezbędny jest bezpieczny, wygodny i szybki sposób dostarczania informacji konsumentom. Tym bardziej że zgodnie z polskim prawem przyjęta metoda komunikacji z klientami musi zapewniać niezmienność i nieusuwalność dokumentów, informować o ich wysłaniu oraz gwarantować dostęp do nich nawet po zakończeniu umowy. Odpowiedzią na tak określone wymagania jest oferowany przez KIR trwały nośnik.

We współpracy z IBM, Operatorem Chmury Krajowej oraz Hitachi Europe, KIR połączył technologię blockchain, chmurę obliczeniową oraz macierz WORM (write once, read many). Dzięki temu powstał trwały nośnik, oferowany już m.in. przez PKO Bank Polski, który pozwala na szybką i bezpieczną dystrybucję dokumentów online. Połączenie blockchainu i macierzy WORM sprawia, że możliwe jest wysyłanie zarówno treści publicznych (np. regulaminów usług), jak i prywatnych (np. umowy prowadzenia rachunku). Technologia blockchain umożliwia również weryfikację publikowanych dokumentów przez dowolną stronę trzecią. Z kolei udział OChK umożliwia wygodną i efektywną implementację tego rozwiązania przez użytkowników końcowych dzięki osadzeniu macierzy WORM w chmurze. Trwały nośnik skierowany jest do podmiotów działających w branżach ściśle regulowanych, takich jak np. bankowość, ale może on być także wykorzystywany wszędzie tam, gdzie firmom zależy na szybkiej i bezpiecznej wymianie informacji ze swoimi klientami.

***

Z możliwości załatwiania spraw online – zarówno tych prywatnych, jak i służbowych – korzysta coraz więcej Polaków. Z jednej strony jest to związane z obostrzeniami wynikającymi z pandemii COVID‑19, z drugiej chodzi o wygodę i szybkość, jaką zapewniają tego typu rozwiązania. Warto jednak pamiętać, że zwiększona aktywność w przestrzeni cyfrowej może oznaczać nasilenie cyberzagrożeń. Należy zatem przykładać szczególną wagę do kwestii bezpieczeństwa, zwłaszcza w kontekście dostępu do naszej tożsamości. •