Dołącz do grona liderów, którzy chcą więcej
ZARZĄDZANIE

Nie daj się złapać w pułapkę środka

14 października 2025 4 min czytania
Zdjęcie Paul Michelman - Paul Michelman (@pmichelman) jest redaktorem naczelnym „MIT Sloan Management Review”.
Paul Michelman

W naszym zdigitalizowanym świecie wszystko potrafi zmieniać się tak szybko, że czasem wydaje się, jakby nie było żadnego bezpiecznego miejsca ani dla ciebie, ani dla twojej organizacji. Jak przewidzieć, dokąd najlepiej zmierzać dalej, czy to w kontekście strategii firmy, czy własnej kariery, gdy wichry zmian nadciągają z każdej strony? Nie da się z całą pewnością określić właściwego ruchu. A nawet jeśli podejmiesz dobrą decyzję, zegar już tyka, wkrótce pojawi się nowe zagrożenie: groźba przestarzałości.

Jak pisałem wcześniej, wszyscy musimy zaakceptować, że zmiana jest procesem ciągłym. Powinniśmy nauczyć się ją przyjmować, a nie z nią walczyć. Tak samo musimy pogodzić się z tym, że nie ma bezpiecznych przystani, ani dla nas, ani dla naszych firm. Musimy po prostu być gotowi do nieustannego ruchu.

Cokolwiek jednak zrobisz dalej, dokądkolwiek zmierzasz, nie kieruj się ku środkowi! Ani do środka relacji, ani do środka organizacji. To zły moment, by być pośrednikiem, przynajmniej w tradycyjnym znaczeniu tego słowa.

W miarę jak producenci dążą do skrócenia dystansu do osób, które kupują i używają ich produktów, a kolejne warstwy tradycyjnej hierarchii zarządzania znikają, prawdziwa wartość coraz częściej znajduje się na krańcach łańcuchów wartości i organizacji, nie w ich centrum.

Był czas, gdy pośrednicy byli niezbędnym ogniwem. Ułatwiali oni transakcje między producentami a konsumentami, przekładali strategiczne decyzje korporacyjne na działania operacyjne, nadzorowali, koordynowali oraz wypełniali luki między odseparowanymi podmiotami, które potrzebowały siebie nawzajem, by przetrwać.

Ale pośrednicy, jeden po drugim, są zastępowani, a jeśli nie całkowicie eliminowani, to przynajmniej spychani na margines przez technologię.

Platformy cyfrowe umożliwiają bezpośrednie połączenia między stronami rynków, które wcześniej wymagały pośrednictwa, w handlu detalicznym, transporcie osobistym, rozrywce, rozwoju produktów, a nawet randkowaniu oraz wielu innych dziedzinach.

W organizacjach zaawansowane technologie komunikacyjne, takie jak firmowe komunikatory i nadchodzące technologie rozpoznawania twarzy i odczytywania emocji, w połączeniu z rozproszonymi modelami przywództwa, stopniowo, ale nieubłaganie podważają sens tradycyjnych funkcji średniego szczebla zarządzania.

Nowe technologie przemysłowe, takie jak druk 3D (additive manufacturing), eliminują ogniwa w klasycznych łańcuchach dostaw. Na przykład firma, która może sama wydrukować potrzebny element, nie musi już kupować go od dystrybutora.

Dopiero zaczynamy odkrywać potencjał Internetu Rzeczy (IoT). IoT obiecuje pogłębić relacje między producentami a użytkownikami końcowymi ich produktów, co stanowi kolejne zagrożenie dla tradycyjnych pośredników.

A gdybym pracował w branży usług finansowych, przyglądałbym się technologii blockchain z dużym niepokojem. Po co komu „zaufany pośrednik”, skoro zaufanie może zostać potwierdzone technologicznie?

Przez większą część epoki przemysłowej wartość pośredników była traktowana jako coś oczywistego. Modele organizacyjne budowano w oparciu o założenie, że ich obecność jest niezbędna. Jednak im częściej będziemy spotykać się z dowodami na ich zbędność, tym bardziej zaczniemy postrzegać ich nie jako twórców wartości, lecz jako pasożytujące jednostki.

Większość pośredników nie zniknie z dnia na dzień. Trudno wyobrazić sobie organizację, która byłaby w stanie znieść całkowite usunięcie całej warstwy menedżerskiej jednym ruchem. Ale w dłuższej perspektywie gatunek „pośrednika pospolitego” może trafić na listę zagrożonych.

Ci pośrednicy, którzy przetrwają, będą tymi, którzy się przystosują wnosząc unikalną wartość. Chodzi o coś, co wzbogaca transakcję lub relację w sposób, który (przynajmniej przez jakiś czas) pozostaje niezastąpiony. Będą stanowić pomost lub pełnić funkcję tłumacza między dwiema stronami, które inaczej nie byłyby w stanie się zrozumieć ani w pełni docenić. Pośrednicy coraz częściej będą specjalistami oferującymi spersonalizowane usługi zbyt kosztowne lub zbyt niszowe, by odbiorcy chcieli je rozwijać samodzielnie.

Ale dla reszty – dla tych graczy środka, którzy istnieją z przyzwyczajenia, a nie z niezbędności – przyszłość nie będzie łaskawa.

Zobacz także: Trzy sygnały zapowiadające przełom w twojej branży

O autorach
Tematy

Może Cię zainteresować

Zasady przywództwa: Jak procentuje inspiracja

Zarządzanie organizacją, w której zespół inspiruje wywierany wpływ, przynosi znacznie lepsze rezultaty niż poleganie wyłącznie na motywacji finansowej. Poznaj doświadczenia liderów z Haas School of Business oraz Trinity Business School, którzy z sukcesem wdrożyli ogólnofirmowe zasady przywództwa. Dowiedz się, jak inkluzywny proces kształtowania tych wartości buduje zwinność organizacyjną i stanowi fundament pod transformację biznesu.

AI Act: Dlaczego polskie innowacje uciekają z Europy (i jak to zatrzymać)

Adopcja AI w Polsce rośnie szybciej niż w wielu dojrzałych gospodarkach. Problem w tym, że wraz z nią rośnie koszt regulacji, niedobór kompetencji „tam, gdzie trzeba” i ryzyko ucieczki najbardziej obiecujących firm za granicę.

Czego odpowiedzialna sztuczna inteligencja wymaga od ludzkich ekspertów

Rozwój odpowiedzialnej sztucznej inteligencji (RAI) rodzi fundamentalne pytanie: czy zaawansowane algorytmy mogą ostatecznie wyeliminować potrzebę ludzkiego nadzoru? Międzynarodowy panel ekspertów MIT Sloan Management Review oraz BCG jednoznacznie dowodzi, że jest wręcz przeciwnie. Odkryj, dlaczego ludzki osąd pozostaje fundamentem zrównoważonego wdrażania innowacji oraz jak organizacje powinny inwestować w kompetencje swoich zespołów, aby w dobie powszechnej automatyzacji nie utracić instytucjonalnej kontroli nad własną przyszłością i bezpieczeństwem biznesu.

Sztuczna inteligencja w polskich firmach: Jak agenci i roboty zmieniają biznes?

Sztuczna inteligencja i automatyzacja redefiniują polski rynek pracy. Według najnowszego raportu McKinsey, do 2030 roku synergia ludzi, cyfrowych agentów i robotów może wygenerować dla naszej gospodarki nawet 105 miliardów dolarów dodatkowej wartości. Dowiedz się, jak skutecznie zintegrować nowe technologie z kapitałem ludzkim, aby zbudować trwałą przewagę konkurencyjną w dobie cyfrowej transformacji.

Multimedia
Dlaczego sen lidera to strategiczna inwestycja w efektywność

Zarywanie nocy w imię lepszych wyników to biologiczna pułapka. Dowiedz się, dlaczego niewyspany lider podejmuje impulsywne decyzje , jak codzienne używki rujnują architekturę wypoczynku i w jaki sposób świadome zarządzanie rytmem dobowym przekłada się na realne sukcesy Twojego biznesu.

Multimedia
Sykofancja i psychoza AI. Czym grozi uczłowieczanie maszyn?

Czy uczłowieczanie sztucznej inteligencji to prosta droga do dehumanizacji nas samych? W najnowszym odcinku podcastu „Limity AI” Iwo Zmyślony i Izabela Lipińska biorą pod lupę zjawisko antropomorfizacji maszyn. Dowiedz się, czym jest sykofancja modeli językowych, dlaczego algorytmy potrafią nas psychicznie uzależniać oraz jak unikać niebezpiecznych pułapek w relacjach z technologią.

Dlaczego wchodzenie w nieznane ma znaczenie w długim życiu zawodowym

Długie życie zawodowe nie wymaga wyłącznie odporności i produktywności. Wymaga także gotowości do wchodzenia w nieznane, które odnawia sposób myślenia, działania i postrzegania siebie.

cyberodporność Iluzja cyberodporności. Jak AI weryfikuje podejście do ochrony danych

90% zarządów wierzy, że odzyska dane po cyberataku. Tylko 28% naprawdę to potrafi. Dlaczego firmy żyją w iluzji cyberodporności — i jak AI oraz nowe regulacje brutalnie to weryfikują?

Miliardowa wartość, zwinność startupu. Fenomen modelu Argenx

Jak zbudować organizację wartą 40 miliardów dolarów, zatrudniając niespełna 2000 osób?. Karen Massey, CEO Argenx, zdradza, dlaczego tradycyjna hierarchia i biurokracja dławią innowacyjność. Poznaj sekrety zarządzania opartego na radykalnym zaufaniu, interdyscyplinarnych zespołach i odrzuceniu sztywnych budżetów na rzecz elastycznego planowania.

Premium
Zbuduj most międzypokoleniowy w zarządzie

Różnice pokoleniowe w zarządach mogą być źródłem napięć, ale też przewagi konkurencyjnej. Firmy, które skutecznie łączą doświadczenie starszych liderów z perspektywą młodszych pokoleń, podejmują trafniejsze decyzje i szybciej adaptują się do zmian.

Materiał dostępny tylko dla subskrybentów

Jeszcze nie masz subskrypcji? Dołącz do grona subskrybentów i korzystaj bez ograniczeń!

Subskrybuj

Otrzymuj najważniejsze artykuły biznesowe — zapisz się do newslettera!