Dołącz do grona liderów, którzy chcą więcej
ZARZĄDZANIE

Nie daj się złapać w pułapkę środka

14 października 2025 4 min czytania
Zdjęcie Paul Michelman - Paul Michelman (@pmichelman) jest redaktorem naczelnym „MIT Sloan Management Review”.
Paul Michelman

W naszym zdigitalizowanym świecie wszystko potrafi zmieniać się tak szybko, że czasem wydaje się, jakby nie było żadnego bezpiecznego miejsca ani dla ciebie, ani dla twojej organizacji. Jak przewidzieć, dokąd najlepiej zmierzać dalej, czy to w kontekście strategii firmy, czy własnej kariery, gdy wichry zmian nadciągają z każdej strony? Nie da się z całą pewnością określić właściwego ruchu. A nawet jeśli podejmiesz dobrą decyzję, zegar już tyka, wkrótce pojawi się nowe zagrożenie: groźba przestarzałości.

Jak pisałem wcześniej, wszyscy musimy zaakceptować, że zmiana jest procesem ciągłym. Powinniśmy nauczyć się ją przyjmować, a nie z nią walczyć. Tak samo musimy pogodzić się z tym, że nie ma bezpiecznych przystani, ani dla nas, ani dla naszych firm. Musimy po prostu być gotowi do nieustannego ruchu.

Cokolwiek jednak zrobisz dalej, dokądkolwiek zmierzasz, nie kieruj się ku środkowi! Ani do środka relacji, ani do środka organizacji. To zły moment, by być pośrednikiem, przynajmniej w tradycyjnym znaczeniu tego słowa.

W miarę jak producenci dążą do skrócenia dystansu do osób, które kupują i używają ich produktów, a kolejne warstwy tradycyjnej hierarchii zarządzania znikają, prawdziwa wartość coraz częściej znajduje się na krańcach łańcuchów wartości i organizacji, nie w ich centrum.

Był czas, gdy pośrednicy byli niezbędnym ogniwem. Ułatwiali oni transakcje między producentami a konsumentami, przekładali strategiczne decyzje korporacyjne na działania operacyjne, nadzorowali, koordynowali oraz wypełniali luki między odseparowanymi podmiotami, które potrzebowały siebie nawzajem, by przetrwać.

Ale pośrednicy, jeden po drugim, są zastępowani, a jeśli nie całkowicie eliminowani, to przynajmniej spychani na margines przez technologię.

Platformy cyfrowe umożliwiają bezpośrednie połączenia między stronami rynków, które wcześniej wymagały pośrednictwa, w handlu detalicznym, transporcie osobistym, rozrywce, rozwoju produktów, a nawet randkowaniu oraz wielu innych dziedzinach.

W organizacjach zaawansowane technologie komunikacyjne, takie jak firmowe komunikatory i nadchodzące technologie rozpoznawania twarzy i odczytywania emocji, w połączeniu z rozproszonymi modelami przywództwa, stopniowo, ale nieubłaganie podważają sens tradycyjnych funkcji średniego szczebla zarządzania.

Nowe technologie przemysłowe, takie jak druk 3D (additive manufacturing), eliminują ogniwa w klasycznych łańcuchach dostaw. Na przykład firma, która może sama wydrukować potrzebny element, nie musi już kupować go od dystrybutora.

Dopiero zaczynamy odkrywać potencjał Internetu Rzeczy (IoT). IoT obiecuje pogłębić relacje między producentami a użytkownikami końcowymi ich produktów, co stanowi kolejne zagrożenie dla tradycyjnych pośredników.

A gdybym pracował w branży usług finansowych, przyglądałbym się technologii blockchain z dużym niepokojem. Po co komu „zaufany pośrednik”, skoro zaufanie może zostać potwierdzone technologicznie?

Przez większą część epoki przemysłowej wartość pośredników była traktowana jako coś oczywistego. Modele organizacyjne budowano w oparciu o założenie, że ich obecność jest niezbędna. Jednak im częściej będziemy spotykać się z dowodami na ich zbędność, tym bardziej zaczniemy postrzegać ich nie jako twórców wartości, lecz jako pasożytujące jednostki.

Większość pośredników nie zniknie z dnia na dzień. Trudno wyobrazić sobie organizację, która byłaby w stanie znieść całkowite usunięcie całej warstwy menedżerskiej jednym ruchem. Ale w dłuższej perspektywie gatunek „pośrednika pospolitego” może trafić na listę zagrożonych.

Ci pośrednicy, którzy przetrwają, będą tymi, którzy się przystosują wnosząc unikalną wartość. Chodzi o coś, co wzbogaca transakcję lub relację w sposób, który (przynajmniej przez jakiś czas) pozostaje niezastąpiony. Będą stanowić pomost lub pełnić funkcję tłumacza między dwiema stronami, które inaczej nie byłyby w stanie się zrozumieć ani w pełni docenić. Pośrednicy coraz częściej będą specjalistami oferującymi spersonalizowane usługi zbyt kosztowne lub zbyt niszowe, by odbiorcy chcieli je rozwijać samodzielnie.

Ale dla reszty – dla tych graczy środka, którzy istnieją z przyzwyczajenia, a nie z niezbędności – przyszłość nie będzie łaskawa.

Zobacz także: Trzy sygnały zapowiadające przełom w twojej branży

O autorach
Tematy

Może Cię zainteresować

AI weszła do biznesu. Teraz zaczyna się trudniejsza część transformacji

57% polskich przedsiębiorstw wykorzystuje już sztuczną inteligencję produkcyjnie. Jednocześnie 43% firm wskazuje integrację AI z istniejącymi systemami jako największą barierę jej skalowania.

Księgowość jako źródło przewagi konkurencyjnej. Dlaczego firmy nie wykorzystują wiedzy, którą już posiadają?

Firmy nie przegrywają przez brak danych — przegrywają, bo ignorują wiedzę, którą już mają. W fakturach, kosztach i korektach od lat zapisuje się prawdziwa historia firmy. Czy księgowość może stać się Twoją przewagą konkurencyjną?

Cyfrowe rozczarowanie. Dlaczego w wielu firmach automatyzacja nie przynosi efektów? 

Wdrażasz nowe narzędzia, ale nie widzisz efektów? Problem rzadko leży w technologii. Automatyzacja niespójnych i nieuporządkowanych procesów sprawia jedynie, że błędy pojawiają się szybciej. Przeczytaj, dlaczego technologia nie naprawi firmy za Ciebie i jak mądrze przygotować się do wdrożenia rozwiązań AI, by przyniosły realne korzyści.

Ciemna strona AI: Treści dla dorosłych i ryzyko dla firm

Nowe badanie naukowe ujawnia, że szeroka dostępność treści dla dorosłych generowanych przez sztuczną inteligencję mogła doprowadzić do gwałtownego wzrostu przestępczości na tle seksualnym. Analiza szczegółowych danych o przestępczości, opublikowanych przez japońską Narodową Agencję Policji, wykazała, że w okresach szczytowego zaangażowania w materiały oznaczone jako wygenerowane przez AI i przeznaczone wyłącznie dla dorosłych, odnotowano statystycznie istotny wzrost liczby gwałtów. Może to wskazywać na nadciągające ryzyko wizerunkowe i prawne dla firm dostarczających narzędzia oraz platformy dla tego typu treści.

Premium
Gdy firma rośnie, a zysk znika

laczego szybko rozwijająca się firma nagle traci marże, chociaż przychody notują historyczne rekordy? Przekonaj się, na czym polega problem „ziemi niczyjej” w ewolucji biznesu i sprawdź, dlaczego wdrożenie sztucznej inteligencji w nieuporządkowanej architektonicznie organizacji jest prostym przepisem na skalowanie chaosu.

Premium
Skalowanie AI dzięki adaptacyjnemu ładowi zarządczemu

Zastosowanie sztucznej inteligencji na szeroką skalę diametralnie zwiększa ryzyka biznesowe i wizerunkowe. Poznaj koncepcję adaptacyjnego ładu zarządczego – innowacyjnego podejścia, które wbudowuje mechanizmy kontroli bezpośrednio w procesy i struktury operacyjne firmy, chroniąc przed niewidocznymi, kaskadowymi błędami modeli uczących się.

Premium
Twórz wartość z generatywnej AI w skali całej organizacji

Jak skutecznie wdrażać generatywną sztuczną inteligencję w całej organizacji, unikając organizacyjnych silosów? Zobacz, dlaczego tradycyjne struktury decyzyjne zawodzą przy GenAI i dowiedz się, w jaki sposób innowacyjny twór zwany „kręgosłupem AI” pozwala łączyć kompetencje biznesowe oraz technologiczne, przynosząc firmom wymierny zwrot z inwestycji.

Premium
Strategia w cieniu AI. Gdy sprawy pilne wypierają ważne

AI zmienia sposób, w jaki firmy tworzą kampanie, analizują dane i docierają do klientów. Jednak największym ryzykiem nie jest brak wdrożenia nowych technologii, lecz wykorzystanie ich w sposób, który zwiększa produktywność kosztem przewagi konkurencyjnej. Liderzy muszą odpowiedzieć na pytanie: jak skalować działania marketingowe, nie tracąc tego, co czyni markę wyjątkową?

Premium
Jak liderzy uwalniają innowacyjność na pierwszej linii

Najlepsze innowacje ratujące jakość i efektywność często rodzą się na operacyjnej pierwszej linii. Sprawdź, dlaczego to średni szczebel zarządzania jest kluczem do ich uwolnienia.

Premium
Jak GenAI może – a jak nie może – pomóc w zarządzaniu wiedzą o klientach

Generatywna sztuczna inteligencja rewelacyjnie analizuje informacje o konsumentach, ale nie naprawi kultury Twojej firmy. Gdzie kończą się możliwości technologii?

Materiał dostępny tylko dla subskrybentów

Jeszcze nie masz subskrypcji? Dołącz do grona subskrybentów i korzystaj bez ograniczeń!

Subskrybuj

Otrzymuj najważniejsze artykuły biznesowe — zapisz się do newslettera!