Reklama
Dołącz do grona liderów, którzy chcą więcej
Premium
Modele biznesowe
Magazyn (Nr 26, październik - listopad 2024)

Dopasuj strategię gospodarki cyrkularnej do swojego modelu biznesowego

1 października 2024 25 min czytania
Samsurin Welch
Khaled Soufani
Dopasuj strategię gospodarki cyrkularnej do swojego modelu biznesowego

Streszczenie: Gospodarka cyrkularna koncentruje się na optymalizacji wykorzystania zasobów poprzez zmniejszenie zużycia materiałów, wydłużenie cyklu życia produktów, ich ponowne użycie oraz alternatywne zastosowania. Firmy wdrażające te strategie mogą nie tylko zredukować emisję dwutlenku węgla i obciążenie ekosystemów, ale także poprawić wyniki finansowe, zwiększyć efektywność zarządzania zasobami oraz wzmocnić odporność na wahania rynkowe. Mimo tych korzyści, implementacja modeli cyrkularnych jest wciąż wyzwaniem ze względu na trudności w dostosowaniu ich do istniejących strategii i możliwości organizacji. W artykule przedstawiono cztery podejścia do osiągnięcia cyrkularności: używaj mniej, używaj dłużej, używaj ponownie, używaj inaczej. Każde z tych podejść może być dostosowane do specyfiki działalności firmy, co pozwala na skuteczne wdrożenie zasad gospodarki cyrkularnej w różnych modelach biznesowych. MIT Sloan Management Review Polska

Pokaż więcej

Produkty i usługi, które maksymalizują wykorzystanie i ponowne użycie materiałów oraz innych zasobów, mogą stanowić szansę zarówno na rozwój biznesowy, jak i działania na rzecz zrównoważonego rozwoju.

Firmy, które dążą do osiągnięcia ambitnych celów zrównoważonego rozwoju w zakresie ograniczenia zużycia paliw kopalnych i redukcji odpadów, muszą wyjść poza samo przejście na energię odnawialną. Mniej więcej połowa globalnych emisji pochodzi z produkcji i konsumpcji dóbr takich jak żywność, opakowania, materiały budowlane i tekstylia. Aby przyspieszyć dekarbonizację, będzie trzeba gruntownie przemyśleć materiały i usługi pozyskiwane od dostawców, drogi dystrybucji oraz sposoby, w jakie klienci korzystają z produktów. Ważne będzie także zwrócenie uwagi na to, co się dzieje z produktami po zakończeniu ich cyklu życia.

Właśnie w tym kontekście modele gospodarki cyrkularnej zyskują na znaczeniu. Ich głównym celem jest optymalizacja wykorzystania zasobów materiałowych w organizacjach, co nie tylko pomaga zredukować emisję dwutlenku węgla, ale też pomaga zmniejszyć obciążenie lokalnych ekosystemów. Firmom cyrkularność oferuje szansę na zwiększenie konkurencyjności poprzez poprawę wyników finansowych, efektywniejsze zarządzanie zasobami oraz wzmocnienie odporności na wahania rynkowe dzięki zamkniętym łańcuchom dostaw. Ponadto atrakcyjne efekty zarządzania cyrkularnego, takie jak odnowione meble czy nowe produkty wykonane z materiałów pochodzących z recyklingu, przyciągają klientów, którzy również dążą do realizacji własnych celów zrównoważonego rozwoju.

Pomimo licznych zalet tego typu funkcjonowania firmy działające według modelu gospodarki cyrkularnej wciąż stanowią rzadkość. Głównym powodem jest trudność w identyfikacji i wdrożeniu odpowiednich rozwiązań, które będą zgodne zarówno z ogólną strategią, jak i możliwościami organizacji. W tym artykule, bazując na naszych badaniach nad organizacjami wdrażającymi te modele, przedstawiamy cztery różne ścieżki prowadzące do cyrkularności oraz kluczowe elementy skutecznego wdrożenia tych modeli.

Praktyczne zasady leżące u podstaw cyrkularnych modeli biznesowych można sprowadzić do prostych celów: używaj mniej, używaj dłużej, używaj ponownie, używaj inaczej (zobacz tabelę Cztery podejścia do cyrkularności). Większość modeli cyrkularnych koncentruje się na jednym z tych kierunków, często łącząc go z innymi.

Zostało 92% materiału do przeczytania

Materiał dostępny tylko dla subskrybentów

Dołącz do subskrybentów MIT Sloan Management Review Polska Premium!

Kup subskrypcję
O autorach
Tematy

Może Cię zainteresować

Olimpijskie lekcje sukcesu: 8 porad dla liderów i menedżerów

Olimpijskie złoto rzadko jest historią „jednego genialnego biegu”. To raczej dowód, że pod presją wygrywa proces organizacyjny: rytm treningu, jakość wsparcia, odporność na błąd i zdolność do szybkich korekt, zanim emocje zamienią się w wymówki. Poznaj osiemlekcji z igrzysk i przełóż je na język zarządzania: jak budować przewagę, którą da się powtarzać — nawet gdy warunki się zmieniają, a stawka rośnie.

Chiński Nowy Rok 2026: testowanie odporności w logistyce

Chiński Nowy Rok (CNY), przypadający 17 lutego 2026 roku, jest kluczowym punktem odniesienia dla globalnych łańcuchów dostaw. Skala wpływu Chin sprawia, że skutki kilkunastodniowej świątecznej przerwy w produkcji są odczuwalne na wszystkich kontynentach, w tym w Polsce. Dla rynków Europy Środkowo-Wschodniej, silnie zależnych od importu z Azji, okres ten wymaga precyzyjnego planowania zapasów i operacji.

Inwestowanie w innowacje: jak robić więcej mniejszym kosztem

Choć większość liderów deklaruje, że innowacje to ich najsilniejsza broń, w obliczu rynkowych turbulencji aż 60% z nich decyduje się na zamrożenie lub obcięcie wydatków na ten cel. To pułapka krótkowzroczności, która oddaje pole konkurencji w momencie, gdy kształtuje się „nowa normalność”. Dowiedz się jak przeprowadzić bezlitosne porządki w portfelu projektów i przywrócić innowacjom ich realną moc.

Nie tylko młode talenty. Pamiętaj o nestorach

W świecie biznesu zdominowanym przez kult młodości i technologiczny pośpiech, firmy często cierpią na „organizacyjną amnezję”. Tymczasem najcenniejszy zasób Twojej firmy może właśnie planować przejście na emeryturę. A przecież dojrzały wiek to nie balast, lecz etap kariery o unikalnym potencjale strategicznym. Autorzy wprowadzają pojęcie „nestora” – osoby, która dzięki swojej mądrości, sieciom kontaktów i braku konieczności walki o awanse, staje się dla organizacji nieocenionym aktywem.

Agentowe narzędzia AI do kodowania: co powinni wiedzieć liderzy

Większość menedżerów utknęła w pętli „czatowania” z AI, traktując narzędzia takie jak ChatGPT jedynie jako sprawniejszą wyszukiwarkę. Tymczasem agentowe narzędzia AI, dotychczas kojarzone wyłącznie z pisaniem kodu, stają się nowym fundamentem pracy umysłowej. Pozwalają one budować trwałą „pamięć instytucjonalną” i automatyzować złożone procesy – od analizy konkurencji po due diligence – bez konieczności pisania choćby jednej linii kodu. Dowiedz się, dlaczego narzędzia takie jak Claude Code to nie tylko gratka dla deweloperów, ale kluczowy element przewagi strategicznej nowoczesnego lidera.

Algorytmy na wybiegu: Jak model „AI-first” zmienia rynek mody

Współczesny sektor mody i dóbr luksusowych przechodzi fundamentalną zmianę, w której sztuczna inteligencja przestaje być jedynie narzędziem pomocniczym, a staje się głównym architektem strategii operacyjnej. Wg BCG, firmy przyjmujące model „AI-first” muszą zmierzyć się z nową rzeczywistością, w której konsumenci porzucają tradycyjne wyszukiwarki na rzecz platform takich jak ChatGPT czy Perplexity, zmuszając marki do walki o widoczność w świecie zdominowanym przez algorytmy rekomendacyjne.

Co traktat ONZ o cyberprzestępczości może oznaczać dla Twojej firmy

Nowy traktat Organizacji Narodów Zjednoczonych ustanawia międzynarodowe ramy prowadzenia dochodzeń i ścigania przestępstw online, takich jak ataki ransomware czy oszustwa finansowe, które często mają charakter transgraniczny. Choć dokument ten wprost definiuje cyberprzestępczość oraz precyzuje zakres odpowiedzialności organów ścigania i przedsiębiorstw w takich przypadkach, obawy dotyczące prywatności i swobód obywatelskich wciąż nie zostały w pełni rozstrzygnięte. Firmy o zasięgu globalnym powinny już teraz rozpocząć przygotowania do nadchodzącego egzekwowania nowych przepisów.

empatia Czy empatia stanie się kluczową kompetencją przywódczą?

W erze rosnącej złożoności i niepewności, kluczową rolę w sukcesie organizacji odgrywa styl przywództwa oparty na empatii, partnerstwie i bezpieczeństwie psychologicznym. Tradycyjne modele hierarchiczne ustępują miejsca transformacyjnemu przywództwu, które aktywuje potencjał zespołów i sprzyja innowacjom.

AI w biznesie 5 trendów AI, które zdefiniują strategię liderów w 2026 roku

Sztuczna inteligencja do 2026 roku przekształci się z pojedynczych narzędzi w złożone, agentowe super-aplikacje, które zmienią sposób zarządzania, organizacji pracy i strategii konkurencyjnej. Transformacja ta ma wymiar globalny, z rosnącym znaczeniem lokalnej specjalizacji i integracji AI z infrastrukturą fizyczną oraz mediami generatywnymi. W efekcie powstaje multipolarna gospodarka oparta na inteligentnej infrastrukturze i zrozumieniu lokalnych potrzeb.

Enszityfikacja: Jak pogoń za marżą niszczy wartość „inteligentnych” produktów

Kiedyś jednym z symboli jakości była trwałość produktu fizycznego. Dziś, dzięki cyfryzacji, firmy dążą do sprawowania kontroli nad produktem długo po tym, jak opuścił on linię produkcyjną. To, co miało być rewolucją w komforcie i personalizacji, coraz częściej zmienia się w tzw. enszityfikację – proces, w którym innowacja ustępuje miejsca agresywnej monetyzacji, a klient z właściciela staje się jedynie subskrybentem własnych przedmiotów.

Materiał dostępny tylko dla subskrybentów

Jeszcze nie masz subskrypcji? Dołącz do grona subskrybentów i korzystaj bez ograniczeń!

Subskrybuj

Otrzymuj najważniejsze artykuły biznesowe — zapisz się do newslettera!