W dzisiejszym środowisku pracy tradycyjne benefity, takie jak karnety sportowe czy prywatne ubezpieczenie medyczne nie wystarczą, by kompleksowo zadbać o dobrostan pracowników. Dlatego też organizacje zaczęły coraz bardziej koncentrować się na projektowaniu przyjaznego środowiska pracy i pozytywnych doświadczeń, aby wielopłaszczyznowo wspierać swoich pracowników w osiąganiu dobrostanu nie tylko psychicznego, ale również fizycznego i emocjonalnego.
DROWIE PSYCHICZNE i dobrostan pracowników stały się priorytetem dla wielu organizacji, na co wskazuje tegoroczne badanie Deloitte Human Capital Trends 2023. Kondycja psychiczna pracownika przestała być tematem tabu za sprawą alarmujących danych, które pokazują, że ponad 40% zatrudnionych pracowników na całym świecie doświadcza codziennego stresu w miejscu pracy, jak wynika z najnowszego raportu Gallupa Global Emotions Report z 2023. Ponadto ostanie badanie Nationale‑Nederlanden Dobrostan psychiczny w pracy pokazuje, że 2/3 polskich pracowników doświadcza symptomów wypalenia zawodowego. Pogarszająca się kondycja psychiczna pracowników oraz spadek motywacji sprawiły, że 70% z nich oczekuje od pracodawcy wsparcia w kryzysie. Firmy natomiast starają się sprostać temu wyzwaniu, oferując programy wsparcia psychologicznego i dostęp do specjalistów, prowadząc kampanie promujące dobrostan psychiczny, a także dbając o pozytywne doświadczenia w miejscu pracy.
Nowe znaczenie dobrostanu
W ostatnich latach dokonała się transformacja podejścia pracodawców do dobrostanu pracowników. Zrozumieli, że dobrostan nie ogranicza się już wyłącznie do fizycznego samopoczucia, ale obejmuje również aspekty psychiczne i emocjonalne. Planowanie działań wymaga bardziej złożonego podejścia, które uwzględni równowagę między życiem zawodowym a prywatnym, rozwój zawodowy, wsparcie społeczne, a także zadowolenie z wykonywanych zadań.
Celem organizacji stało tworzenie przyjaznego środowiska pracy, które będzie miało pozytywny wpływ na wzrost satysfakcji pracowników oraz ich ogólny dobrostan. Jednym z ciekawych podejść, które można zastosować w projektowaniu pozytywnych doświadczeń pracownika, jest Model Psychicznego Dobrostanu Carol Ryff, amerykańskiej psycholożki specjalizującej się w dziedzinie dobrostanu i odporności psychicznej. Ten model skupia się na sześciu głównych obszarach dobrostanu psychicznego, o które trzeba zadbać, by poprawić jakość życia zawodowego:
Poczucie autonomii: Pracownicy cenią sobie możliwość podejmowania decyzji i kontrolowania swojego życia zawodowego. Dlatego warto stworzyć środowisko pracy, które daje im pewność, że ich głos jest słyszany, a autonomia jest szanowana. Warto zaoferować możliwość pracy zdalnej, elastycznych godzin czy też możliwość wyboru projektów.
Umiejętność zarządzania codziennymi sprawami: Pracownicy potrzebują doskonalenia umiejętności radzenia sobie z codziennymi wyzwaniami i stresującymi sytuacjami. Pracodawcy mogą zapewnić wsparcie w postaci szkoleń z zarządzania stresem, dostępu do specjalistów ds. zdrowia psychicznego czy nawet oferując strefy wypoczynku w miejscu pracy.
Pozytywne relacje z innymi: Relacje międzyludzkie odgrywają kluczową rolę w dobrostanie psychicznym. Organizacje mogą zachęcać do nawiązywania kontaktów, organizując spotkania integracyjne, warsztaty rozwoju osobistego oraz zapewniając wsparcie psychologiczne w trudnych chwilach.
Poczucie celu i sensu życia: Ważne jest, aby pracownicy widzieli sens i cel swojej pracy. Pracodawcy powinni zatem jasno komunikować misję firmy, budować kulturę organizacyjną opartą na wartościach oraz umożliwić pracownikom uczestnictwo w projektach i działaniach, które dają im poczucie, że mają swój wkład w tworzenie czegoś większego.
Rozwój osobisty: Pracownicy chcą się rozwijać i doskonalić swoje umiejętności. Organizacje mogą wspierać ten rozwój, oferując szkolenia, programy rozwojowe, mentoring oraz dostęp do zasobów edukacyjnych.
Samoakceptacja: Akceptacja samego siebie i zdrowa samoocena są istotne dla dobrostanu. Pracodawcy mogą wspierać w budowaniu pozytywnego obrazu jednostek w miejscu pracy, a także zapewniać wsparcie psychologiczne w sytuacjach, gdy pracownicy potrzebują pomocy w radzeniu sobie z problemami osobistymi.
Dbając o dobrostan pracowników, organizacje mogą liczyć z ich strony na większe zaangażowanie, produktywność i lojalność wobec organizacji, a także na większą zdolność przyciągania i zatrzymywania pożądanych na rynku talentów.
Zaangażowanie 2.0
Wspieranie dobrostanu pracowników w sześciu obszarach wymienionych przez Carol Ryff prowadzi do zwiększonego zaangażowania. Niestety, nasilający się stres w życiu zawodowym i osobistym sprawia, że organizacje mierzą się z dramatycznym jego spadkiem wśród pracowników. Według raportu Instytutu Global Emotion Report 2023, na świecie tylko 23% pracowników odczuwa satysfakcję z pracy. Z kolei gdy weźmiemy pod uwagę polską specyfikę, okazuje się, że ponad 60% polskich pracowników zmaga się z obniżonych nastojem, smutkiem i zmęczeniem, jak podaje raport Zdrowie psychiczne na polskim rynku pracy 2023, przygotowany przez Grupę LUXMED i Poradnię Zdrowia Psychicznego Harmonia.
Dbanie o wzrost poziomu zaangażowania pracowników powinno stać się priorytetem dla firm, które dążą do sukcesu i trwałego rozwoju. Z tegorocznego badania Deloitte Global Human Capital Trends wynika, że przedsiębiorstwa, w których pracownicy są bardziej zaangażowani w opracowywanie i wdrażanie nowych rozwiązań, osiągają lepsze wyniki. Firmy, w których pracownicy uczestniczą w procesie twórczym, wskazują, że mają 1,8 raza większą możliwość silnego zaangażowania pracowników. Badanie firmy Gartner pokazuje natomiast, że liczba pracowników, których uznano za wysoce zaangażowanych, wzrosła z 40 do 60% w momencie, gdy ich organizacje i liderzy zajmowali się aktualnymi kwestiami społecznymi. Zaangażowanie pracownika buduje się poprzez nadawanie sensu pracy i tworzenie poczucia przynależności zarówno do zespołu, jak i do firmy. Istotne jest kreowanie właściwej kultury organizacyjnej, rozumianej jako środowisko, w którym pracownik świadomie podejmuje decyzje o związaniu się z firmą, chce się rozwijać i nabywać nowe kompetencje.
Stawianie na rozwój
Już w pod koniec 2022 roku w raporcie Szczęście w pracy Polaków, przygotowanym przez Jobhouse, widoczny był wyraźny wzrost znaczenia roli współpracowników, na których można liczyć (83%), możliwości rozwoju (81%) oraz przyjaznej atmosfery (80%). Oferując pracownikom możliwość rozwijania swoich umiejętności, zdobywania nowej wiedzy i rozwoju zawodowego, firmy mogą liczyć na długotrwałe zaangażowanie i sukces samej organizacji.
Jednym z przykładów firmy, która promuje ciekawe rozwiązania rozwojowe dla swoich pracowników, jest Google. Firma uruchomiła kilka innowacyjnych programów, które umożliwiają pracownikom rozwijanie swojej kariery wewnątrz organizacji. Stworzony przez Google’a Program Rotacji Pracowniczych daje możliwość pracownikom spróbowania swoich sił w różnych działach, gdzie mogą zdobywać nowe umiejętności i odkrywać, w jakim obszarze czują się najlepiej. Firma oferuje swoim pracownikom dostęp do kursów zawodowych, co ułatwia zmianę ścieżki kariery wewnątrz firmy. Google wprowadził również koncepcję „20% Time”, która oznacza, że pracownicy mają możliwość poświęcenia 20% swojego czasu pracy na projekty, które ich interesują, nawet jeśli nie są bezpośrednio związane z ich głównymi obowiązkami. To ma zachęcić do nabywania nowych kompetencji i rozwoju innowacyjnych pomysłów, a także większej elastyczności ścieżek kariery, co może pomóc we wzroście zaangażowania i satysfakcji zawodowej pracowników.
Relacje ze współpracownikami
Kluczową rolę w tworzeniu pozytywnego środowiska pracy odgrywają relacje międzyludzkie. Z badań Microsoft Work Trend Index, opublikowanych w 2022 roku, wynikało, że 56% pracowników zdalnych od czasu przejścia na ten model wykonywania obowiązków zawodowych ma mniej znajomych w pracy, a to może być przyczyną pogłębiającego się poczucia samotności. Natomiast 50% wykonujących pracę wyłącznie zdalnie już odczuwa większą samotność niż w modelu pracy stacjonarnej. Organizacje zachęcają pracowników do nawiązywania kontaktów czy współpracy i wzajemnego wsparcia. Kiedy pracownicy mają pozytywne relacje z pracodawcą i czują, że mogą się z nim otwarcie komunikować, rozwiązywać konflikty czy zgłaszać swoje potrzeby, poziom stresu maleje, a satysfakcji wzrasta. Pozytywne relacje międzyludzkie przekładają się również na mniejszą rotację, ponieważ pracownicy, kiedy czują się doceniani, bardziej cenią swoje stanowisko i chętniej pozostają w firmie. Budowanie pozytywnych relacji ze współpracownikami poprawia również komunikację w miejscu pracy, dzięki czemu skuteczniej rozwiązuje się konflikty i buduje bardziej zgrane zespoły.
Pobudza to również kreatywność i innowacyjność, ponieważ pracownicy są bardziej otwarci i skłonni do dzielenia się swoimi pomysłami i współpracy. To może prowadzić do powstawania nowych rozwiązań, produktów lub usług, co z kolei wpływa na konkurencyjność firmy na rynku i jej wyniki finansowe.
Nowoczesne warunki pracy
Odpowiednio zaplanowana i dostosowana przestrzeń biurowa do potrzeb pracowników może poprawić efektywność pracy. Pracownicy oczekują, że pracodawca zapewni im komfort przypominający ten z zacisza własnego domu. Z raportu dotyczącego dobrostanu pracowników, Employee Wellbeing Data Report, przygotowanego przez Mindspace, wynika, że aż 9 na 10 pracowników uważa udogodnienia i rozwiązania wspierające dobrostan za niezwykle istotne podczas wyboru miejsca pracy. Dlatego też coraz więcej organizacji wyposaża swoje biura w przytulne lobby, sale fitness i siłownie, kawiarnie czy miejsca relaksu, które są dostępne dla pracowników w czasie przerw. Ważna jest również ergonomia stanowisk pracy, odpowiednio dobrane krzesła, biurka, oświetlenie, które pomagają pracownikom unikać problemów zdrowotnych związanych z długotrwałym siedzeniem przy biurku. Otwarte biura i nadmierny hałas mogą obniżać zdolność koncentracji, przez co istnieje większe ryzyko popełniania błędów. Dlatego tworzenie stref pracy, w których pracownicy mogą skoncentrować się na swoich zadaniach, jest kluczowym elementem dobrze zaprojektowanej przestrzeni. Warto pomyśleć o zaaranżowaniu komfortowych pomieszczeń do spotkań czy pracy zespołowej, co zachęci do interakcji i wymiany pomysłów. Osoby przebywające w biurze powinny mieć stały dostęp do dziennego światła, które poprawia nastrój, zmniejsza stres i zwiększa kreatywność.
Oferując pracownikom możliwość rozwijania swoich umiejętności, zdobywania nowej wiedzy i rozwoju zawodowego, firmy mogą liczyć na długotrwałe zaangażowanie i sukces samej organizacji.
Work‑life integration
Coraz więcej zwolenników zyskuje koncepcja work‑life integration, która przez wiele lat pozostawała w cieniu popularnej work‑life balance. Ta perspektywa zakłada, że praca i życie osobiste nie muszą być oddzielone, ale mogą współistnieć w harmonii. W work‑life integration pracownicy mają swobodę wyboru, elastyczność i autonomię w zarządzaniu swoim czasem. Praca nie jest wpisana w sztywne ramy godzinowe, a dzięki elastyczności pracownicy mogą swobodnie dostosowywać swoje obowiązki zawodowe do swojego życia prywatnego. Elastyczność pracy pozwala również na budowanie pozytywnych relacji z rodziną i przyjaciółmi, co przekłada się na ogólny dobrostan psychiczny i ogólny sukces w pracy i życiu osobistym. Firmy, które wprowadzają to podejście, zauważają większą satysfakcję pracowników, poprawę efektywności i retencję talentów, jak wskazują badacze z Amity University w publikacji Work‑life integration, job contentment, employee engagement and its impact on organizational effectiveness z 2022 roku.
Podsumowanie
Nowy wymiar doświadczeń w miejscu pracy i troska pracodawców o dobrostan pracowników są efektem zmieniających się trendów i oczekiwań samych pracowników. Możliwość pracy hybrydowej, wsparcie zdrowia psychicznego, spersonalizowane benefity i rozwój zawodowy stają się nieodzownymi elementami nowoczesnego employee experience. Firmy, które wychodzą naprzeciw oczekiwaniom pracowników i zmieniających się trendów, mają szansę na budowanie bardziej zaangażowanych, produktywnych i szczęśliwych zespołów. Inwestycja w dobrostan pracowników to inwestycja w sukces całej organizacji, dlatego najwyższy czas, by dodać trochę gazu i wyprzedzić konkurencję w wyścigu o miano nowoczesnego lidera wspierającego dobrostan pracowników.
