Dołącz do grona liderów, którzy chcą więcej
Kompetencje i szkolenia

Czy warto bać się piątku 13?

13 października 2023 3 min czytania
Paweł Kubisiak
Czy warto bać się piątku 13?

Streszczenie: Piątek 13, znany również jako paraskewidekatriafobia, od wieków budzi w ludziach obawy. Korzenie tego przesądu sięgają czasów biblijnych, gdzie Judasz Iskariota był trzynastym gościem Ostatniej Wieczerzy, a Jezus umarł w piątek. Ponadto, w 1307 roku w piątek 13 października, na rozkaz króla Filipa IV Pięknego, aresztowano wszystkich templariuszy we Francji, co również przyczyniło się do negatywnego postrzegania tej daty. Współcześnie piątek 13 wpływa na produktywność w miejscach pracy, powodując straty finansowe szacowane na 700–900 milionów dolarów za każdym razem. Pracownicy unikają pracy, podróży służbowych i podejmowania ważnych decyzji. Jednak nie wszystkie skutki są negatywne. Badania wykazują, że tego dnia zdarza się mniej wypadków drogowych, pożarów i kradzieży. Ponadto przemysł filmowy korzysta na tym przesądzie, produkując filmy takie jak "Piątek 13", które przyniosły twórcom ponad 465 milionów dolarów.

Pokaż więcej

Strach przed piątkiem 13., znany również jako paraskewidekatriafobia, pojawił się na długo, zanim stał się popularny zabójca w masce hokejowej z filmu „Piątek 13”. I wciąż ma się dobrze.

Niektóre z najwcześniejszych źródeł awersji do tego felernego dnia można znaleźć w Biblii: Judasz Iskariota był trzynastym gościem Ostatniej Wieczerzy, a Jezus umarł w piątek. Jednak nawet w czasach przedbiblijnych pewien urzędnik pominął cyfrę 13 w Kodeksie Hammurabiego, co zapoczątkowało tysiące lat przesądów i niespokojnego spoglądania za siebie.

Bliższe źródła odwołują się do daty 13 października 1307 roku, gdy w piątek na rozkaz Filipa IV Pięknego aresztowani zostali wszyscy templariusze we Francji. Zadłużony po uszy król pozazdrościł majątku zakonowi i nakazał swojemu kanclerzowi, Wilhelmowi de Nogaret, pojmanie jego członków, zarzucając im herezję, świętokradztwo, czary, rozpustę i spiskowanie z Saracenami. Rzekomych wiarołomców, zdrajców i sodomitów kazał spalić na stosie, a ich majątek sobie przywłaszczył. Według legendy Ostatni Wielki Mistrz Zakonu, Jacques de Molay, zanim spłonął na stosie, rzucił klątwę na Filipa IV, papieża Klemensa V i Wilhelma de Nogaret. Od tego momentu żaden z nich nie przeżył roku.

Niestety w przeciwieństwie do francuskiej korony piątek trzynastego kojarzy się większości ze stratami. Piątek 13, jako najbardziej pechowy dzień w roku, wpływa na nasze miejsca pracy i obniża naszą produktywność. Wedle różnych szacunków ten dzień kosztuje organizacje od 700 do 900 milionów dolarów za każdym razem, a wszystko dlatego, że pracownicy nie chcą iść do pracy, ani nawet wychodzić z domów. W tym strasznym dniu szczególnie cierpią firmy z branży cateringowej, hotelarskiej i transportowej, ponieważ ludzie boją się wychodzić na posiłki, planować wydarzenia, brać ślub lub latać. Jednak efekt dotyczy wszystkich firm i miejsc pracy, ponieważ pracownicy unikają podróży służbowych, podejmowania ważnych decyzji, a w niektórych przypadkach w ogóle nie pojawiają się w pracy.

Czy te obawy są uzasadnione? W 1986 roku w piątek 13 technologiczny gigant IMB doznał nieodwracalnej utraty danych wywołanej przez Brain, najstarszy wirus komputerowy. W piątek, 13 stycznia 2012 roku, zatonął statek Costa Concordia. W wyniku katastrofy zginęły 32 osoby, a 64 zostały ranne, a wycena armatora również sięgnęła dna. Tego samego dnia ogłoszono, że PKB Chin spadł do najniższego poziomu od trzech lat, co z kolei wytrąciło Państwo Środka z cyklu nieprzerwanego wzrostu.

Ale piątek trzynastego może być też dobry dla biznesu. Badanie ubezpieczeniowe przeprowadzone na rynku amerykańskim wykazało, że w piątek 13 zdarza się mniej wypadków drogowych, a liczba pożarów i kradzieży spada.

Największym beneficjentem jest branża filmowa. „Piątek 13”, amerykański slasher wyreżyserowany przez Seana S. Cunninghama w 1980 roku, stał się klasykiem wśród horrorów oraz zapoczątkował jedną z najdłuższych serii filmów w historii kina. Dwanaście obrazów, które łączy postać Jasona Voorheesa, zabójcy w masce hokejowej, przyniosło twórcom ponad 465 mln dolarów! Z ich perspektywy paraskewidekatriafobia jest więc zjawiskiem z pewnością pozytywnym.

O autorach
Tematy

Może Cię zainteresować

Księgowość jako źródło przewagi konkurencyjnej. Dlaczego firmy nie wykorzystują wiedzy, którą już posiadają?

Firmy nie przegrywają przez brak danych — przegrywają, bo ignorują wiedzę, którą już mają. W fakturach, kosztach i korektach od lat zapisuje się prawdziwa historia firmy. Czy księgowość może stać się Twoją przewagą konkurencyjną?

Cyfrowe rozczarowanie. Dlaczego w wielu firmach automatyzacja nie przynosi efektów? 

Wdrażasz nowe narzędzia, ale nie widzisz efektów? Problem rzadko leży w technologii. Automatyzacja niespójnych i nieuporządkowanych procesów sprawia jedynie, że błędy pojawiają się szybciej. Przeczytaj, dlaczego technologia nie naprawi firmy za Ciebie i jak mądrze przygotować się do wdrożenia rozwiązań AI, by przyniosły realne korzyści.

Ciemna strona AI: Treści dla dorosłych i ryzyko dla firm

Nowe badanie naukowe ujawnia, że szeroka dostępność treści dla dorosłych generowanych przez sztuczną inteligencję mogła doprowadzić do gwałtownego wzrostu przestępczości na tle seksualnym. Analiza szczegółowych danych o przestępczości, opublikowanych przez japońską Narodową Agencję Policji, wykazała, że w okresach szczytowego zaangażowania w materiały oznaczone jako wygenerowane przez AI i przeznaczone wyłącznie dla dorosłych, odnotowano statystycznie istotny wzrost liczby gwałtów. Może to wskazywać na nadciągające ryzyko wizerunkowe i prawne dla firm dostarczających narzędzia oraz platformy dla tego typu treści.

Premium
Gdy firma rośnie, a zysk znika

laczego szybko rozwijająca się firma nagle traci marże, chociaż przychody notują historyczne rekordy? Przekonaj się, na czym polega problem „ziemi niczyjej” w ewolucji biznesu i sprawdź, dlaczego wdrożenie sztucznej inteligencji w nieuporządkowanej architektonicznie organizacji jest prostym przepisem na skalowanie chaosu.

Premium
Skalowanie AI dzięki adaptacyjnemu ładowi zarządczemu

Zastosowanie sztucznej inteligencji na szeroką skalę diametralnie zwiększa ryzyka biznesowe i wizerunkowe. Poznaj koncepcję adaptacyjnego ładu zarządczego – innowacyjnego podejścia, które wbudowuje mechanizmy kontroli bezpośrednio w procesy i struktury operacyjne firmy, chroniąc przed niewidocznymi, kaskadowymi błędami modeli uczących się.

Premium
Twórz wartość z generatywnej AI w skali całej organizacji

Jak skutecznie wdrażać generatywną sztuczną inteligencję w całej organizacji, unikając organizacyjnych silosów? Zobacz, dlaczego tradycyjne struktury decyzyjne zawodzą przy GenAI i dowiedz się, w jaki sposób innowacyjny twór zwany „kręgosłupem AI” pozwala łączyć kompetencje biznesowe oraz technologiczne, przynosząc firmom wymierny zwrot z inwestycji.

Premium
Strategia w cieniu AI. Gdy sprawy pilne wypierają ważne

AI zmienia sposób, w jaki firmy tworzą kampanie, analizują dane i docierają do klientów. Jednak największym ryzykiem nie jest brak wdrożenia nowych technologii, lecz wykorzystanie ich w sposób, który zwiększa produktywność kosztem przewagi konkurencyjnej. Liderzy muszą odpowiedzieć na pytanie: jak skalować działania marketingowe, nie tracąc tego, co czyni markę wyjątkową?

Premium
Jak liderzy uwalniają innowacyjność na pierwszej linii

Najlepsze innowacje ratujące jakość i efektywność często rodzą się na operacyjnej pierwszej linii. Sprawdź, dlaczego to średni szczebel zarządzania jest kluczem do ich uwolnienia.

Premium
Jak GenAI może – a jak nie może – pomóc w zarządzaniu wiedzą o klientach

Generatywna sztuczna inteligencja rewelacyjnie analizuje informacje o konsumentach, ale nie naprawi kultury Twojej firmy. Gdzie kończą się możliwości technologii?

Premium
Co prezesi muszą wiedzieć o suwerennej AI

Globalna skala AI zderza się z lokalnymi regulacjami prawnymi. Dlaczego strategia „suwerennej sztucznej inteligencji” to pilne zadanie dla prezesów, a nie tylko dla działu IT?

Materiał dostępny tylko dla subskrybentów

Jeszcze nie masz subskrypcji? Dołącz do grona subskrybentów i korzystaj bez ograniczeń!

Subskrybuj

Otrzymuj najważniejsze artykuły biznesowe — zapisz się do newslettera!