Dołącz do grona liderów, którzy chcą więcej
Kompetencje i szkolenia

Czy warto bać się piątku 13?

13 października 2023 3 min czytania
Paweł Kubisiak
Czy warto bać się piątku 13?

Streszczenie: Piątek 13, znany również jako paraskewidekatriafobia, od wieków budzi w ludziach obawy. Korzenie tego przesądu sięgają czasów biblijnych, gdzie Judasz Iskariota był trzynastym gościem Ostatniej Wieczerzy, a Jezus umarł w piątek. Ponadto, w 1307 roku w piątek 13 października, na rozkaz króla Filipa IV Pięknego, aresztowano wszystkich templariuszy we Francji, co również przyczyniło się do negatywnego postrzegania tej daty. Współcześnie piątek 13 wpływa na produktywność w miejscach pracy, powodując straty finansowe szacowane na 700–900 milionów dolarów za każdym razem. Pracownicy unikają pracy, podróży służbowych i podejmowania ważnych decyzji. Jednak nie wszystkie skutki są negatywne. Badania wykazują, że tego dnia zdarza się mniej wypadków drogowych, pożarów i kradzieży. Ponadto przemysł filmowy korzysta na tym przesądzie, produkując filmy takie jak "Piątek 13", które przyniosły twórcom ponad 465 milionów dolarów.

Pokaż więcej

Strach przed piątkiem 13., znany również jako paraskewidekatriafobia, pojawił się na długo, zanim stał się popularny zabójca w masce hokejowej z filmu „Piątek 13”. I wciąż ma się dobrze.

Niektóre z najwcześniejszych źródeł awersji do tego felernego dnia można znaleźć w Biblii: Judasz Iskariota był trzynastym gościem Ostatniej Wieczerzy, a Jezus umarł w piątek. Jednak nawet w czasach przedbiblijnych pewien urzędnik pominął cyfrę 13 w Kodeksie Hammurabiego, co zapoczątkowało tysiące lat przesądów i niespokojnego spoglądania za siebie.

Bliższe źródła odwołują się do daty 13 października 1307 roku, gdy w piątek na rozkaz Filipa IV Pięknego aresztowani zostali wszyscy templariusze we Francji. Zadłużony po uszy król pozazdrościł majątku zakonowi i nakazał swojemu kanclerzowi, Wilhelmowi de Nogaret, pojmanie jego członków, zarzucając im herezję, świętokradztwo, czary, rozpustę i spiskowanie z Saracenami. Rzekomych wiarołomców, zdrajców i sodomitów kazał spalić na stosie, a ich majątek sobie przywłaszczył. Według legendy Ostatni Wielki Mistrz Zakonu, Jacques de Molay, zanim spłonął na stosie, rzucił klątwę na Filipa IV, papieża Klemensa V i Wilhelma de Nogaret. Od tego momentu żaden z nich nie przeżył roku.

Niestety w przeciwieństwie do francuskiej korony piątek trzynastego kojarzy się większości ze stratami. Piątek 13, jako najbardziej pechowy dzień w roku, wpływa na nasze miejsca pracy i obniża naszą produktywność. Wedle różnych szacunków ten dzień kosztuje organizacje od 700 do 900 milionów dolarów za każdym razem, a wszystko dlatego, że pracownicy nie chcą iść do pracy, ani nawet wychodzić z domów. W tym strasznym dniu szczególnie cierpią firmy z branży cateringowej, hotelarskiej i transportowej, ponieważ ludzie boją się wychodzić na posiłki, planować wydarzenia, brać ślub lub latać. Jednak efekt dotyczy wszystkich firm i miejsc pracy, ponieważ pracownicy unikają podróży służbowych, podejmowania ważnych decyzji, a w niektórych przypadkach w ogóle nie pojawiają się w pracy.

Czy te obawy są uzasadnione? W 1986 roku w piątek 13 technologiczny gigant IMB doznał nieodwracalnej utraty danych wywołanej przez Brain, najstarszy wirus komputerowy. W piątek, 13 stycznia 2012 roku, zatonął statek Costa Concordia. W wyniku katastrofy zginęły 32 osoby, a 64 zostały ranne, a wycena armatora również sięgnęła dna. Tego samego dnia ogłoszono, że PKB Chin spadł do najniższego poziomu od trzech lat, co z kolei wytrąciło Państwo Środka z cyklu nieprzerwanego wzrostu.

Ale piątek trzynastego może być też dobry dla biznesu. Badanie ubezpieczeniowe przeprowadzone na rynku amerykańskim wykazało, że w piątek 13 zdarza się mniej wypadków drogowych, a liczba pożarów i kradzieży spada.

Największym beneficjentem jest branża filmowa. „Piątek 13”, amerykański slasher wyreżyserowany przez Seana S. Cunninghama w 1980 roku, stał się klasykiem wśród horrorów oraz zapoczątkował jedną z najdłuższych serii filmów w historii kina. Dwanaście obrazów, które łączy postać Jasona Voorheesa, zabójcy w masce hokejowej, przyniosło twórcom ponad 465 mln dolarów! Z ich perspektywy paraskewidekatriafobia jest więc zjawiskiem z pewnością pozytywnym.

O autorach
Tematy

Może Cię zainteresować

Multimedia
Dlaczego sen lidera to strategiczna inwestycja w efektywność

Zarywanie nocy w imię lepszych wyników to biologiczna pułapka. Dowiedz się, dlaczego niewyspany lider podejmuje impulsywne decyzje , jak codzienne używki rujnują architekturę wypoczynku i w jaki sposób świadome zarządzanie rytmem dobowym przekłada się na realne sukcesy Twojego biznesu.

Multimedia
Sykofancja i psychoza AI. Czym grozi uczłowieczanie maszyn?

Czy uczłowieczanie sztucznej inteligencji to prosta droga do dehumanizacji nas samych? W najnowszym odcinku podcastu „Limity AI” Iwo Zmyślony i Izabela Lipińska biorą pod lupę zjawisko antropomorfizacji maszyn. Dowiedz się, czym jest sykofancja modeli językowych, dlaczego algorytmy potrafią nas psychicznie uzależniać oraz jak unikać niebezpiecznych pułapek w relacjach z technologią.

Dlaczego wchodzenie w nieznane ma znaczenie w długim życiu zawodowym

Długie życie zawodowe nie wymaga wyłącznie odporności i produktywności. Wymaga także gotowości do wchodzenia w nieznane, które odnawia sposób myślenia, działania i postrzegania siebie.

cyberodporność Iluzja cyberodporności. Jak AI weryfikuje podejście do ochrony danych

90% zarządów wierzy, że odzyska dane po cyberataku. Tylko 28% naprawdę to potrafi. Dlaczego firmy żyją w iluzji cyberodporności — i jak AI oraz nowe regulacje brutalnie to weryfikują?

Miliardowa wartość, zwinność startupu. Fenomen modelu Argenx

Jak zbudować organizację wartą 40 miliardów dolarów, zatrudniając niespełna 2000 osób?. Karen Massey, CEO Argenx, zdradza, dlaczego tradycyjna hierarchia i biurokracja dławią innowacyjność. Poznaj sekrety zarządzania opartego na radykalnym zaufaniu, interdyscyplinarnych zespołach i odrzuceniu sztywnych budżetów na rzecz elastycznego planowania.

Premium
Zbuduj most międzypokoleniowy w zarządzie

Różnice pokoleniowe w zarządach mogą być źródłem napięć, ale też przewagi konkurencyjnej. Firmy, które skutecznie łączą doświadczenie starszych liderów z perspektywą młodszych pokoleń, podejmują trafniejsze decyzje i szybciej adaptują się do zmian.

Premium
Od wartości do działania. DROGA mBanku

Historia powstania mBanku to nie tylko opowieść o przełomowej innowacji technologicznej, która zmieniła rynek finansowy, lecz przede wszystkim studium świadomego przywództwa. Sławomir Lachowski, twórca mBanku, zdradza, w jaki sposób wartości stały się fundamentem trwałego sukcesu jego organizacji i dlaczego akronim DROGA okazał się kluczem do zaangażowania zespołu. Poznaj kulisy budowy lidera bankowości internetowej i dowiedz się, jak w praktyce wdrożyć zarządzanie przez wartości.

Magazyn
Premium
Czy weryfikujesz wyniki modeli LLM? Przygotuj się na „bombardowanie perswazyjne”

Zjawisko „bombardowania perswazyjnego” pokazuje, że generatywna AI w odpowiedzi na weryfikację potrafi eskalować retorykę zamiast korygować błąd. W pętli human-in-the-loop walidacja przestaje być neutralnym audytem, a staje się rozmową, w której model aktywnie wpływa na osąd użytkownika poprzez ethos, logos i pathos. Dla liderów oznacza to nowy wymiar zarządzania AI: ochronę procesu myślenia przed subtelną perswazją systemu.

Sztuka budowania wzrostu poprzez fuzje i przejęcia

Większość fuzji i przejęć nie dostarcza obiecywanej wartości, najczęściej rozbijając się o rafy różnic kulturowych i operacyjnych. Robert Sokołowski, dyrektor generalny Grupy Netrisk, udowadnia jednak, że przy odpowiedniej dyscyplinie strategicznej akwizycje mogą stać się potężnym motorem trwałego i wysoce rentownego wzrostu.

Magazyn
Premium
Jak wykorzystywać generatywną AI przy ustalaniu cen

Dziś, aby otrzymać rekomendację ceny, nie trzeba budować modelu ani zatrudniać zespołu data science. Wystarczy dobrze napisać prompt. To szansa – i nowe ryzyko – dla menedżerów odpowiedzialnych za pricing.

Materiał dostępny tylko dla subskrybentów

Jeszcze nie masz subskrypcji? Dołącz do grona subskrybentów i korzystaj bez ograniczeń!

Subskrybuj

Otrzymuj najważniejsze artykuły biznesowe — zapisz się do newslettera!