Reklama
OFERTA SPECJALNA na NAJWYŻSZY pakiet subskrypcji! Wersję Platinum - OFERTA LIMITOWANA
INNOWACJE
Polska flaga

Czerwona małpka, czyli innowacyjność wyzwolona

24 września 2019 7 min czytania
Zdjęcie Rafał Pikuła - Redaktor MIT Sloan Management Review Polska. 
Rafał Pikuła
Czerwona małpka, czyli innowacyjność wyzwolona

Streszczenie: Koncepcja "czerwonej małpki" autorstwa Jefa Staesa przedstawia firmę jako dżunglę, w której "spokojne małpki" – pracownicy obawiający się zmian – oraz "drapieżnicy" tłumiący innowacyjne pomysły, dominują. Pojawienie się "czerwonej małpki", czyli pracownika z przełomowym pomysłem, wywołuje niepokój i walkę o przetrwanie tego pomysłu. Bez wsparcia, takie inicjatywy mogą zostać stłumione przez opór wewnątrz organizacji. Staes podkreśla, że innowacyjność jest anarchiczna i często napotyka opór, a brak wsparcia dla innowatorów może prowadzić do ich odejścia z firmy. Aby promować kulturę zmiany i innowacyjności, Staes proponuje siedem reguł: Mitsmr+3Mitsmr+3Mitsmr+3 Chroń czerwoną małpkę – wspieraj nowe pomysły. Mitsmr Współpracuj z nią – udzielaj wsparcia i porad. Mitsmr Bądź szybki – działaj natychmiast, aby pomysł nie upadł. Mitsmr Bądź zwinny – stosuj elastyczne metody wdrażania zmian. Mitsmr Pozwól sobie na błędy – akceptuj pomyłki jako część procesu. Mitsmr Ryzykuj – nowe inicjatywy wiążą się z ryzykiem. Mitsmr Zarządzaj zmianą – kontroluj proces wdrażania innowacji. Mitsmr+1Mitsmr+1 Staes zaznacza, że w świecie przepełnionym informacjami organizacje muszą drastycznie zwiększyć swoją zdolność do nauki i wprowadzania innowacji, co nazywa "Switch 3D". Mitsmr

Pokaż więcej

Firma to dżungla, a „pomysły” walczą ze sobą na śmierć i życie. Tak o korporacyjnej rzeczywistości mówi Jef Staes, autor koncepcji Red Monkey Innovation.

Jef Staes jest zażywnym pięćdziesięciolatkiem, mówcą i trenerem biznesowym z ponad 25‑letnią praktyką. Podczas swoich wystąpień najczęściej ubrany jest w czerwoną koszulę. Trudno go jednak podejrzewać o komunistyczne sympatie. Dla Staesa czerwień jest kolorem zmiany i innowacji, ale takiej innowacji, która wprowadza ferment. Czasem Zmiana musi boleć.

Podczas swoich wystąpień otwarcie przekonuje do otwartości na zmiany. Wierzy, że przyszłość firm to ciągłe innowacje. A te muszą budzić niepokój.

Innowacja pod czerwoną banderą.

Idea czerwonej małpki zakłada, że każda firma jest jak dżungla, w której „żyją spokojne małpki” – pracownicy bojący się zmian – a także „drapieżnicy”, zabijający każdy innowacyjny pomysł w zarodku. Co jakiś czas pojawia się także czerwona małpka – czyli pracownik/pomysł, który może zmienić oblicze firmy. I wtedy zaczyna się walka o przetrwanie, bo przecież nowy pomysł budzi niepokój. Czerwona małpka nie poradzi sobie w dzikiej korporacyjnej dżungli bez wsparcia, ale potrzebuje obrońcy.

Zmiana jest stanem naturalnym

Plastyczna metafora Jefa Staesa zakłada, że w każdej firmie muszą wybuchać konflikty. Szczególnie jeżeli firma ma potencjał, możliwości i utalentowanych pracowników. Według eksperta, cyfrowa innowacyjność z natury jest anarchiczna i dlatego tak często napotyka opór.

Historia biznesu zna wiele przypadków innowatorów, którzy nie znaleźli zrozumienia dla swojej koncepcji w firmie, więc rzucili etat i rozwijali się poza strukturą. Zanim była innowacja, wcześniej była zmiana.

W dobie walki o specjalistów, gdy talent jest na wagę złota, a firmy pragną innowacji jak kania dżdżu, pozwalanie na odejście pracownika z pomysłem może być kosztownym błędem.

Nowy pomysł musi zmierzyć się z „drapieżnikami” z niemal każdego działu:

  • Dyrektor powie, że nie ma pieniędzy, zanim pojawi się wycena;

  • Zespół IT stwierdzi, że pomysł wymaga wielu testów, co wiążę się z nakładami czasu i pieniędzy;

  • Zespół sprzedaży odrzuci wszelkie zmiany, bo przecież utarte schematy działają;

  • Zespół obsługi klienta będzie narzekał, że znów trzeba będzie się uczyć czegoś nowego…

…i tak dalej, aż czerwona małpka zostanie „zagryziona”, ku uciesze stada zwyczajnych małpek. Chyba że uda się ją obronić. Jef Staes proponuje siedem reguł, jak usprawnić kulturę zmiany i innowacyjność w firmie.

Rewolucja z hodowli, czyli innowacja pod kontrolą

Kolor czerwony to także bunt. W swoich przemówieniach Staes zawsze podkreślał, że trzeba kwestionować paradygmaty i podważać status quo. Potrzebę buntu autor koncepcji Red Monkey Innovation tłumaczy specyfiką współczesnej komunikacji.

W rezultacie zachowanie czerwonej małpki przy życiu to klasyczna inwestycja w pracownika. Oczywiście operacja ochronna z początku może budzić zamęt, ale „usuwanie” pracowników, którzy kwestionują obowiązujące schematy, to równia pochyła. Biznes bez buntowników się nie rozwija. Bunt (zmiana) musi być jednak pod kontrolą.

Jak stworzyć kulturę zmiany?

  • Chroń czerwoną małpkę! Jeżeli jesteś kierownikiem zespołu, bądź liderem projektu i zauważasz, że w twoim otoczeniu pojawia się pomysł, wspieraj go.

  • Współpracuj z nią. Nawet najlepszy pomysł potrzebuje wsparcia, porady. Dobre pomysły mogą pojawiać się spontanicznie, ale ich przedstawienie na forum wymaga odpowiedniego opracowania.

  • Bądź szybki. Czas działa na niekorzyść innowacji. Jeżeli dany pomysł nie zostanie podniesiony od razu, to umrze śmiercią naturalną.

  • Bądź zwinny. Zmiana wymaga nowego podejścia. Zwinne metodyki pozwolą łatwiej przeprowadzić wdrożenie pomysłu.

  • Pozwól sobie na błędy. Zmiana wymaga prób. Na pewno będą pojawiać się błędy i drobne porażki, ale korekta nie oznacza klęski.

  • Ryzykuj. Bardzo często zmiana wymaga podjęcia ryzyka. Każdy nowy pomysł, nowa działalność czy nowe przedsięwzięcie związane są nierozerwalnie z ryzykiem.

  • Zarządzaj zmianą. Nie możesz pozwolić, by zmiana była poza kontrolą.

Potrzebna radykalna zmiana

„Świat jest zalany informacjami. Organizacje, firmy, szkoły i regiony muszą dostosować się do tej nowej rzeczywistości. Przede wszystkim muszą zwiększyć swoją moc, aby uczyć się i wprowadzać innowacje w sposób dramatyczny. Przejście z płaskiego, ubogiego w informacje świata 2D do przełomowego, bogatego w informacje świata 3D nazywamy Switch 3D” – pisał w swojej książce My Organisation is a Jungle Staes.

Dzisiejsze firmy mają jednak problemy z tworzeniem odpowiedniego środowiska do nauki i pracy, które umożliwia i pobudza innowacyjność, wykorzystując pasję i talenty ludzi.

„Musimy śmiało wybierać destrukcyjne innowacje biznesowe napędzane rewolucyjnymi innowacjami kulturowymi. Ta sesja jest apelem o radykalną zmianę w organizacji pracy i edukacji” – apelował Staes.

Zostań królem dżungli

W koncepcji Staesa bardzo ważna jest figura wspierającej osoby – tak jak wspominany powyżej „obrońca w dżungli”. W wielu organizacjach pojawia się specyficzny „defekt mocy” – niedopasowanie kompetencji i autorytetu w obrębie warstwy wykonawczej i zarządzania – który sprawia, że wprowadzanie innowacji jest bardzo konfrontacyjne i trudne.

„Innowacyjność to żadna wiedza tajemna. To połączenie kreatywności i dobrego zarządzania. Tworzenie innowacyjnych rozwiązań, osiąganie przewagi w cyfrowym świecie to kwestia zbudowania odpowiedniego środowiska i zarządza nim” – przekonuje Staes.

W jego koncepcji dżungla wcale nie musi być nieokiełznana, a czerwone małpki mogą być pod ochroną. Dobry lider zmiany, prawdziwy król dżungli, wie, jak to zrobić.

Filozofia innowacyjności: rezerwat, zamiast ZOO

Bycie liderem zmiany przynosi realne korzyści. Odważne zarządzanie zmianą pozwala utrzymać kreatywnego ducha w zespole i dodatkowo motywuje pracowników. Zespół ma świadomość, że zmiana nie przynosi chaosu, ale poprawę.

Idąc za metaforą przyrodniczą – to tworzenie z dżungli rezerwatu, ale nie ogrodu zoologicznego. Idea rezerwatu zakłada stworzenie przestrzeni, która jest naturalna, gdzie nie jest zaburzony naturalny cykl życia (pracy), ale która jest zarazem bezpieczna. To nie sterylny, zarządzany odgórnie ogród zoologiczny, gdzie innowacje są efekciarskimi sztuczkami ku uciesze widzów.

Innowacyjność to efekt pracy

Podsumowując, trzeba podkreślić, że król dżungli tworzy kulturę w ramach natury. O tym, że tworzenie innowacji musi pasować do kultury firmy, mogliście przeczytać już wielokrotnie. W efekcie innowacyjność to efekt pracy, a nie tylko błyskotliwej idei.

Zrozumienie, jak powstaje taka kultura, jest pierwszym krokiem zmiany. Spacer po korporacyjnej dżungli wcale nie musi być groźną wycieczką, choć nikt nie mówi, że będzie to też sielankowa przechadzka.

O autorach
Tematy

Może Cię zainteresować

AI nie działa w próżni. Dlaczego 95% wdrożeń kończy się porażką?I jak znaleźć się w tych 5%, którym się udało?

Sztuczna inteligencja nie jest dziś wyzwaniem technologicznym, lecz testem dojrzałości organizacyjnej. W rozmowie z Tomaszem Kostrząbem AI jawi się nie jako cel sam w sobie, ale jako narzędzie głębokiej transformacji procesów, ról i sposobu myślenia liderów. Tekst pokazuje, dlaczego większość wdrożeń AI kończy się porażką, gdzie firmy popełniają kluczowe błędy oraz jak połączyć technologię z ludźmi i biznesem, by osiągnąć realną wartość.

Od czego zacząć porządkowanie analityki internetowej?

Chaotyczna analityka internetowa prowadzi do błędnych decyzji i nieefektywnego wydatkowania budżetów marketingowych. Audyt danych, właściwa konfiguracja GA4, zarządzanie zgodami oraz centralizacja tagów w Google Tag Managerze to fundamenty, od których należy zacząć porządkowanie analityki, aby realnie wspierała cele biznesowe.

Pięć trendów w AI i Big Data na rok 2026

Rok 2026 w świecie AI zapowiada się jako czas wielkiej weryfikacji. Eksperci MIT SMR stawiają sprawę jasno: indywidualne korzystanie z Copilota to za mało. Przyszłość należy do firm, które potrafią skalować rozwiązania dzięki „fabrykom AI” i przygotowują się na nadejście autonomicznych agentów. Dowiedz się, dlaczego deflacja bańki AI może być dla Twojego biznesu szansą na oddech i lepszą strategię.

Puste przeprosiny w pracy, czyli więcej szkody niż pożytku

Większość menedżerów uważa, że szczere wyznanie winy zamyka temat błędu. Tymczasem w środowisku zawodowym puste deklaracje skruchy działają gorzej niż ich brak – budują kulturę nieufności i wypalają zespoły. Jeśli po Twoim „przepraszam” następuje „ale”, właśnie wysłałeś sygnał, że nie zamierzasz nic zmieniać.

Liderzy kontra algorytmy: najpopularniejsze teksty MITSMRP w 2025 roku

Od lekcji przetrwania Krzysztofa Folty w obliczu „czarnych łabędzi”, po dylematy etyczne w erze AI – oto teksty, które ukształtowały polskie przywództwo w minionym roku. Sprawdź zestawienie najchętniej czytanych artykułów premium MIT SMR i dowiedz się, jak polscy liderzy przekuwają niepewność w trwałą przewagę konkurencyjną. Wejdź w 2026 rok z wiedzą opartą na twardych danych i lokalnych sukcesach.

Multimedia
Zarządzanie w czasach AI: Nasze najpopularniejsze treści wideo w 2025 roku

Sztuczna inteligencja, kryzys kompetencji i walka o odporność organizacji – rok 2025 przyniósł liderom wyzwania, których nie da się rozwiązać starymi metodami. Wybraliśmy pięć materiałów wideo, które stały się manifestem nowoczesnego zarządzania na MIT Sloan Management Review Polska. Dowiedz się, jak wygrywać w erze niepewności, nie tracąc przy tym ludzkiego pierwiastka.

Spokój: niedoceniana kompetencja, potrzebna liderom od zaraz

„Wiem, że potrzebuję spokoju, ale moja praca mi na to nie pozwala”. Brzmi znajomo? Dla wielu liderów to zdanie stało się codzienną mantrą. Tymczasem wyniki badań są jednoznaczne: umiejętność robienia pauzy to dziś najrzadsza i najbardziej pożądana kompetencja menedżerska.

Trzy kroki w stronę sprawiedliwszego zarządzania talentami

Większość firm deklaruje walkę o różnorodność, ale wciąż wpada w pułapkę „wojny o talenty”, która promuje wąskie, często uprzedzone definicje sukcesu. Dlatego, zamiast ślepo gonić za parytetami, musimy naprawić same procesy decyzyjne. Dowiedz się, dlaczego tradycyjne modele kompetencji mogą nieświadomie szukać „stereotypowego żołnierza” i jak przejście od sprawiedliwości dystrybutywnej do proceduralnej może radykalnie odblokować potencjał Twojego zespołu.

Od kryzysu do współpracy: lekcje zarządzania od anestezjologów

W 1982 roku amerykańscy anestezjolodzy stanęli przed widmem upadku swojej profesji po druzgocącym reportażu telewizyjnym o błędach medycznych. Zamiast jednak „zamknąć się w oblężonej twierdzy”, wykonali ruch, który do dziś uznaje się za jeden z najbardziej radykalnych i skutecznych w historii zarządzania: zaprosili konkurentów do wspólnego stołu.

Multimedia
Zarządzanie i otyłość: Dlaczego zdrowie lidera to najważniejszy KPI w firmie?

Ciało lidera to źródło energii i wiarygodności, jednak intensywny tryb życia ma swoją ukrytą cenę. W najnowszym odcinku podcastu „Zdrowie Lidera”, Klaudia Knapik rozmawia z prof. Pawłem Bogdańskim o tym, dlaczego otyłość w świecie biznesu przestała być kwestią estetyki, a stała się strategicznym wyzwaniem medycznym. Dowiedz się, jak stres i kortyzol sabotują Twoje ciało i w jaki sposób nowoczesna nauka pozwala odzyskać kontrolę nad biologicznym kapitałem Twojej firmy

Materiał dostępny tylko dla subskrybentów

Jeszcze nie masz subskrypcji? Dołącz do grona subskrybentów i korzystaj bez ograniczeń!

Subskrybuj

Newsletter

Otrzymuj najważniejsze artykuły biznesowe — zapisz się do newslettera!