Zdrowe przyspieszenie

Streszczenie: Troska o zdrowie pracowników staje się kluczowym elementem strategii HR, wymagającym holistycznego podejścia. Firmy, które wcześniej oferowały jedynie prywatną opiekę medyczną, dostrzegają potrzebę wdrażania kompleksowych działań wpływających na atrakcyjność miejsca pracy, zwiększających zaangażowanie i redukujących absencję chorobową. Działy personalne poszukują nowych metod i narzędzi, inwestując w zdrowie pracowników, aby efektywnie realizować cele biznesowe. Badanie "Zdrowa Firma 2016" przeprowadzone przez ICAN Research analizuje, jak organizacje podchodzą do dbania o zdrowie pracowników oraz jakie korzyści odnoszą ze stosowania świadczeń pozapłacowych. MIT Sloan Management Review Polska

Pokaż więcej

Troska o zdrowie pracowników jest dziś dynamicznie rozwijającym się trendem, który wymaga holistycznego ujęcia w strategii HR. Firmy, które fundowały pracownikom prywatną opiekę medyczną, wiedzą, że dziś to już nie wystarcza. Potrzebne są kompleksowe działania, które wpływają pozytywnie na atrakcyjność miejsca pracy, poprawiają wskaźniki zaangażowania i ograniczają absencje chorobowe.

Działy personalne nieustannie poszukują nowych metod i narzędzi służących pozyskiwaniu talentów i budowaniu atrakcyjnego miejsca pracy, aby efektywnie partycypować w realizacji założonych celów biznesowych. Z tego powodu angażują się w obszary pozapłacowe, między innymi inwestując w zdrowie pracowników. ICAN Research już po raz drugi sprawdził, w jakim kierunku rozwija się ten coraz bardziej popularny trend. W tym celu przeprowadził wśród pracodawców i pracowników badanie Zdrowa Firma 2016. Respondenci odpowiadali między innymi na pytania, jak organizacje podchodzą do dbania o zdrowie pracowników i opieki medycznej oraz jakie odnoszą korzyści ze stosowania świadczeń pozapłacowych.

Wyniki wskazują, że w ciągu ostatnich trzech lat zmieniło się podejście dużych firm i korporacji do dbania o zdrowie zatrudnionych ludzi. Troska o ich kondycję nie jest już postrzegana jako obowiązek, ale jako szansa. Zdrowy pracownik jest bowiem bardziej zadowolony, mniej choruje i pracuje efektywniej. Nic zatem dziwnego, że zdrowie stało się jednym z najważniejszych elementów strategii HR. Poza tym takie działania pozytywnie wpływają na wizerunek firmy. Oferta zdrowotna musi być kompleksowa – świadczenie wyłącznie opieki medycznej (postrzeganej już jako standard) dziś nie wystarczy.

Troska o zdrowie pracowników staje się szansą i wyzwaniem dla pracodawców. Widzą oni potencjał w dbaniu o pracownika, a wsparcie zaczyna sięgać obszarów pasji i zainteresowań zatrudnionych.

Aby wyróżnić się wśród pracodawców, dyrektorzy personalni sięgają zatem po nowe pomysły i poszerzają definicję opieki zdrowotnej o trzy dodatkowe elementy: promowanie aktywności ruchowej, dobrego samopoczucia (well‑being) i równowagi pomiędzy życiem prywatnym a zawodowym (work‑life balance). Jednak oczekiwania pracowników stale rosną. Okazuje się, że w polskich firmach brakuje analitycznego podejścia do poszukiwania najlepszej propozycji dla kierowników i pracowników. Umiejętne poszerzenie zakresu oferty wymaga zatem zmiany sposobu współpracy z dostawcami usług medycznych. Ich klienci oczekują większego zaangażowania i kompleksowego zestawu różnych propozycji opartych na badaniach, analizach i najnowszych trendach. „Zdrowie zatrudnionych ma kluczowy wpływ na efektywność biznesu. Jeśli pracownicy nie są zdrowi i często korzystają ze zwolnień lekarskich, sprawność firmy maleje. Dbanie o pracownika wymaga jednak holistycznego podejścia – przedsiębiorstwa muszą wypracować własny program świadczeń, dopasowany do potrzeb swojego personelu”– tłumaczy Marek Mazur, Senior HR Manager w GlaxoSmithKline Pharmaceuticals.

Znaczenie zdrowia pracowników

Nasilający się trend troski o zdrowie pracowników staje się szansą i wyzwaniem dla pracodawców. Wyniki badania ICAN Research pokazują, że pracodawcy widzą potencjał w ciągłym dbaniu o pracownika, a wsparcie zaczyna sięgać do obszarów pasji i zainteresowań zatrudnionych.

Większość badanych (71%) twierdzi, że dba o swoje zdrowie, a dla ponad połowy ważne jest aktywne spędzanie czasu. Rosnące tempo życia, presja czasu i wiele obowiązków często w tym przeszkadzają. Pracownicy coraz częściej oczekują więc pomocy pracodawcy. O ile w 2013 roku tylko połowa ankietowanych (51%) twierdziła, że dbanie o zdrowie powinno być obowiązkiem pracodawcy, to w 2016 tak uważa zdecydowana większość (73%). Podobnie wzrosła atrakcyjność pracodawcy, dla którego zdrowie pracownika ma znaczenie, szczególnie w grupie menedżerów.

Pracodawcy są świadomi rozwijających się trendów. Większość uważa, że dbanie o zdrowie pracowników buduje atrakcyjność organizacji (83%) i powinno być jej obowiązkiem (72%). Większość też (72%) ocenia, że ich firmy dbają o zdrowie swoich pracowników – wskaźnik ten istotnie wzrósł w porównaniu z 2013 rokiem (56%). Jednak nadal zdecydowanie mniejszy jest odsetek kierowników (58%) i jeszcze mniejszy pozostałych pracowników (46%), którzy zgadzają się z tym stwierdzeniem.

Wzrosła rola opieki medycznej – obecnie 59% badanych uważa, że posiadanie takiego świadczenia jest już standardem. Postrzeganie świadczeń zdrowotnych w ten sposób wzrosło w ciągu trzech lat zarówno wśród dyrektorów personalnych, jak i zarządów. „Gdy pracodawca dba o zdrowie pracowników, pokazuje im, że są w centrum zainteresowań firmy. Odpowiedni program świadczeń nie tylko pozwala wyróżnić się na rynku, ale też budować lojalność zatrudnionych. Jest to ważne szczególnie dla przedstawicieli pokolenia Y, którzy bardzo dbają o zdrowie i oczekują od firmy odpowiedniego zaangażowania” – mówi Mateusz Perdek, Head of HR European GSC w firmie HSBC.

Korzyści z dbania o zdrowie

W ostatnich latach zmieniły się motywacje pracodawców stojące za zapewnieniem pracownikom opieki medycznej. W 2013 roku należało do nich głównie budowanie lojalności, a w 2016 – zwiększenie wydajności pracy (56%) i ograniczenie absencji chorobowej (52%). Raport wskazuje również na poprawę wskaźników zaangażowania pracowników oraz przyciągania nowych talentów do firmy. „Zmotywowany, zdrowy i usatysfakcjonowany pracownik wpływa pozytywnie nie tylko na wizerunek przedsiębiorstwa, ale także na jego efektywność. Co jednak najważniejsze, zaangażowani i zmotywowani ludzie nie odchodzą z firmy” – mówi Małgorzata Drochlińska, HR Country Manager w CH2M.

Bardzo ważne jest rozpoznanie potrzeb pracownika. Dzięki odpowiedniej analizie możliwe jest zaprojektowanie działań „szytych na miarę”.

Najważniejsze w budowaniu satysfakcji zatrudnionych, zdaniem badanych pracodawców, są: ubezpieczenia grupowe (27%), szkolenia (18%) i dofinansowanie wypoczynku (17%). W aspekcie troski o zdrowie kluczowe znaczenie odgrywają ubezpieczenia grupowe (20%) i opieka medyczna (19%). Perspektywa pracowników jest nieco odmienna – zdecydowana większość respondentów (pracownicy – 51%, kierownicy – 39%) wskazuje opiekę medyczną jako najważniejszą. Kluczowe korzyści obejmują szybki dostęp do opieki medycznej (bardzo ważne dla ponad 80%) i możliwość skorzystania z usług specjalistów.

Holistyczne podejście do potrzeb pracownika

Dynamicznie zmieniająca się rola programów zdrowotnych wymaga nowego podejścia do budowania portfela świadczeń. Zdaniem prawie wszystkich pracodawców (91%), troska o kondycję zatrudnionych jest ważnym elementem strategii HR; trzy lata temu zgadzała się z takim twierdzeniem mniej niż połowa ankietowanych (42%). Jak zatem zbudować atrakcyjną dla pracownika i efektywną biznesowo strategię dbania o jego zdrowie?

Punktem wyjścia jest rozpoznanie potrzeb zatrudnionych. Dzięki analizie możliwe jest zaprojektowanie działań „szytych na miarę”. W poszukiwaniu rozwiązań pomocne okazują się na przykład spotkania z pracownikami i dostawcami usług. Standardem jest przygotowywanie przez dostawców raportów dotyczących korzystania z usług specjalistów, co pozwala firmie precyzyjnie zidentyfikować potrzeby swoich ludzi. „Raporty dotyczące zdrowia pracowników pełnią istotną rolę. Gdy firma zamierza wdrożyć nowy projekt (np. program antynikotynowy), tego typu informacje razem z opiniami lekarzy mogą rzucić nowe światło na pomysł” – tłumaczy Anna Lewandowska‑Romanowska, dyrektor biura zarządzania relacjami społecznymi w PKN Orlen.

O badaniu

Obie edycje badania przeprowadzono według tych samych założeń metodologicznych. Pierwszy projekt odbył się w listopadzie 2013 r., drugi zakończył się w marcu 2016 r. W części jakościowej przeprowadzono 10 wywiadów eksperckich z dyrektorami personalnymi dużych firm i korporacji. W etapie ilościowym przeprowadzono 800 wywiadów, w tym 300 z pracodawcami (dyrektorzy/kierownicy HR) i 500 z pracownikami (menedżerami i innymi pracownikami).

Z czego więc powinna składać się idealna oferta? Fundamentem musi być opieka medyczna. Troska o zdrowie pracownika musi wyrażać się też w promocji aktywności, elementach budujących dobre samopoczucie (well‑being) oraz równowagę pomiędzy pracą i życiem prywatnym. Analiza opinii respondentów pozwoliła na zidentyfikowanie najlepszych praktyk w tych obszarach.

Opieka medyczna

Zdaniem szefów HR i przedstawicieli zarządów, najskuteczniejszym świadczeniem w programach zdrowotnych jest opieka medyczna (95% wskazań w obu grupach). Ponad połowa dużych firm i korporacji posiada już takie świadczenie w swoim pakiecie – częściej firmy produkcyjne, rzadziej handlowe. Badani twierdzą, że opieka zdrowotna jest w tej chwili absolutnym standardem. Podkreślają jednocześnie, że wyzwaniem dla organizacji jest zapewnienie, aby pakiet świadczeń dostępnych dla pracownika był jak najszerszy.

Pracownicze programy zdrowotne rozwijają się w dwóch kierunkach: pierwszy to poszerzenie dostępu do specjalistów (np. dostęp do usług stomatologicznych), drugi dotyczy objęcia opieką medyczną członków rodziny zatrudnionego. Elementem takiej oferty bywa opieka domowa dostępna na czas choroby dziecka czy rodzica. „Istotne jest, aby pracownicy czuli, że firma zapewnia im program ochrony zdrowia dopasowany do indywidualnych potrzeb. Dobrymi sposobami na budowanie satysfakcji i zaangażowania pracowników są na przykład szczepienia dla dzieci lub opieka medyczna dla dalszych członków rodziny. Nie zawsze standardowe rozwiązania okazują się najlepsze” – mówi Agnieszka Batkiewicz, Manager of Compensation & Benefits w ING Banku Śląskim.

Aktywność fizyczna

Promocja aktywności fizycznej przybiera różne formy. Standardem staje się organizowanie i wspieranie inicjatyw sportowych. Ważną rolę odgrywa dopasowanie pakietu do indywidualnych zainteresowań. Pracodawcy coraz częściej starają się zidentyfikować pasje zatrudnionych i odpowiednio dostosować propozycje. Bieganie, piłka nożna, siatkówka, koszykówka – to typowe dyscypliny, czasem pojawia się jednak także wspinaczka górska, squash czy badminton. Trendem staje się również organizowanie imprez sportowych o zasięgu lokalnym, a nawet ogólnopolskim.

Dobrze przemyślane programy pozwalają pracownikom nie tylko aktywnie spędzać czas, ale przy okazji zaspokajają ich potrzeby społeczne oraz budują kulturę współpracy i zdrowej rywalizacji. „Promocja zdrowego stylu życia jest niezwykle ważna, zwłaszcza w przypadku osób, które spędzają dużą część swojego czasu pracy w pozycji siedzącej. Dobrym rozwiązaniem są na przykład programy promujące prawidłową postawę ciała, aktywność fizyczną czy radzenie sobie ze stresem” – tłumaczy Marlena Sobierajska, dyrektor personalna w L’Oréal Polska.

Zdrowe przyspieszenie

Jak troska o zdrowie wpływa na efektywność biznesową

Wyniki badania pozwoliły zidentyfikować dwie grupy firm różniących się poziomem dbania o zdrowie pracownika. Co czwarta firma (24%) przykłada dużą wagę do tego obszaru, co ósma (14%) – małą. Analiza obu grup pozwoliła zmierzyć efektywność inwestycji w zdrowie zatrudnionych.

FIRMY DBAJĄCE O ZDROWIE PRACOWNIKÓW (24%)

• Posiadają więcej zadowolonych i bardzo zadowolonych pracowników – 56%

• Ich pracownicy rzadziej chorują – 1,16 raza w ciągu roku

• Posiadają więcej zaangażowanych pracowników – 61%

• Posiadają więcej pracowników, którzy sami zaczęli aktywnie dbać o swoje zdrowie – 64%

FIRMY NIEDBAJĄCE O ZDROWIE PRACOWNIKÓW (14%)

• Posiadają mniej zadowolonych i bardzo zadowolonych pracowników – 37%

• Ich pracownicy częściej chorują – 1,36 raza w ciągu roku

• Posiadają mniej zaangażowanych pracowników – 50%

• Posiadają mniej pracowników, którzy sami zaczęli aktywnie dbać o swoje zdrowie – 49%

Dobre samopoczucie

Budowanie dobrego samopoczucia (well‑being) pracowników jest jednym z najtrudniejszych obszarów do zdefiniowania. Zakłada zwiększenie zaangażowania i zadowolenia zatrudnionych z wykonywanej pracy. Na satysfakcję pracowników wpływa wiele elementów, takich jak: miejsce pracy, warunki, fizyczny komfort, poczucie bezpieczeństwa, atmosfera. Innym sposobem jest poszerzanie wiedzy i umiejętności zatrudnionych w zarządzaniu energią życiową. Świadome regenerowanie sił po dużym wysiłku umożliwia efektywną pracę kolejnego dnia. W tym celu organizowane są warsztaty i spotkania z psychologami. Częstą praktyką w ankietowanych firmach jest też promocja zdrowego odżywiania. W tym celu pracodawcy zapewniają w trakcie dnia pracy zdrowe przekąski i owoce oraz organizują warsztaty z zakresu zdrowej diety oraz na przykład wykłady dietetyka.

Równowaga

Zdaniem pracodawców, w ostatnich latach najbardziej wzrosła aktywność firm w zakresie promowania równowagi pomiędzy życiem prywatnym a zawodowym (2013 – 6%, 2016 – 37%).

Z tego powodu, jak twierdzą badani, pracodawcy organizują wspólne wyjścia oraz formy aktywności angażujące rodzinę zatrudnionego. Takie działania wpływają pozytywnie na lojalność nie tylko pracowników, ale też ich najbliższych. Poza tym coraz częściej przedsiębiorstwa wprowadzają elastyczne godziny pracy czy oferują możliwość wykonywania zadań zdalnie. Wdrażają również profilaktyczne programy zdrowotne. „Firmy stawiają na programy promujące dobre samopoczucie i równowagę pomiędzy życiem prywatnym a zawodowym. Przykładem są szkolenia z redukowania stresu, wspólne posiłki lub sporty zespołowe” – mówi Anna Nowosielska, dyrektor HR w Luxoft.

Zdrowe przyspieszenie

Zdrowie w działaniu

Jak zatem zaprojektować strategię działania w tak szerokim zakresie dbania o zdrowie? Przygotowanie profilaktycznych programów zdrowotnych jest jednym z rozwiązań. W ciągu ostatnich trzech lat w badanych firmach wdrożono wiele tego typu inicjatyw, a w kolejnych latach pracodawcy planują zwiększyć ich liczbę i bardziej systematyczne podchodzić do ich projektowania. Pomysły na takie programy powstają najczęściej dzięki współpracy działów HR, pracowników i dostawców usług medycznych. Przykładem może być tydzień bezpieczeństwa i zdrowia organizowany przez ORLEN, podczas którego promowane są różne formy dbania o zdrowie (zdrowe żywienie, spotkania z trenerami i lekarzami, badania, aktywność sportowa). Firmy podejmują również działania ad hoc, będące wynikiem zidentyfikowanych wśród pracowników potrzeb i bolączek związanych ze zdrowiem. „W naszej firmie programy profilaktyczne dotyczyły m.in. chorób nowotworowych i zapalenia wątroby. Dzięki temu udało nam się wykryć, że dwie osoby w organizacji powinny być pod opieką lekarza. Takie działania naprawdę mają sens” – mówi Paweł Miloszewski, dyrektor HR w Goodyear.

Zdrowe przyspieszenie

Badani podkreślali, że dużym wyzwaniem jest umiejętne zaangażowanie pracowników w organizowane akcje. Najlepsze praktyki pokazują, że w zachęcaniu do korzystania z oferty najważniejsze okazują się wielokanałowa komunikacja (plakaty, gazetka pracownicza, ulotki, e‑mailingi, newsletter, tablice ogłoszeniowe, radiowęzeł) i sposób organizacji wydarzeń (istotne okazuje się np. wprowadzenie do komunikacji elementów zabawy, gier i konkursów połączonych z nagrodami). W budowanie wiarygodności przekazu warto również angażować ekspertów, na przykład lekarzy i trenerów. Z raportu wynika, że firmy, które przykładają dużą wagę do komunikacji i projektują inicjatywy w sposób przyjazny dla pracowników, osiągają lepsze wskaźniki frekwencji.

Dobrze zaprojektowana oferta wymaga odpowiedniej analizy i wsparcia ze strony dostawcy, ale w dłuższej perspektywie przynosi wiele korzyści.

Kompleksowa troska o zdrowie zatrudnionych stawia nowe wyzwania przed szefami personalnymi. Dobrze zaprojektowana oferta wymaga odpowiedniej analizy i wsparcia ze strony dostawcy, ale w dłuższej perspektywie przynosi wiele korzyści, tym bardziej że koszty usług medycznych będą rosnąć, więc odpowiednie programy będą w cenie.

„W ramach grupy Bupa przeprowadziliśmy badanie w czterech krajach o różnej historii i doświadczeniach: Wielkiej Brytanii, Australii, Hiszpanii i Polsce. Chcieliśmy zbadać, co jest szczególnie ważne dla pracowników. Raport dowodzi, że co trzeci badany w Polsce uważa, że pracowałby wydajniej, gdyby był zdrowszy niż aktualnie, a brak działań prozdrowotnych w firmie jest negatywnie oceniany przez pracowników. Inwestycja w zdrowie pracownika przekłada się również na zwiększenie jego zaangażowania. Korzyści dla pracodawcy są namacalne: przede wszystkim jest to ograniczenie skali zwolnień lekarskich pracowników i zwiększenie wydajności pracy dzięki zminimalizowaniu zjawiska prezenteizmu”- mówi Anna Rulkiewicz, prezes Grupy Lux Med.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Nie lekceważ problemów zdrowotnych »