Streszczenie: W ArcelorMittal Poland, troska o zdrowie pracowników wychodzi poza wymagania prawne, stając się istotnym elementem atrakcyjności miejsca pracy. Firma, zatrudniająca około 15 tysięcy osób, realizuje szeroką promocję zdrowia poprzez działania takie jak wczesna diagnoza, akcje przeciwdziałające problemom zdrowotnym, oraz edukację na temat zdrowego trybu życia. W ramach Programu Promocji Zdrowia, corocznie zbierane są dane o stanie zdrowia pracowników, co pozwala na planowanie skutecznych działań profilaktycznych. Firma organizuje także Dzień Bezpieczeństwa oraz Tydzień Zdrowia, promując odpowiedzialność za bezpieczeństwo i zdrowie wśród pracowników.
W obecnych warunkach rynkowych rola pracodawcy zmienia się ze względu na oczekiwania osób podejmujących zatrudnienie. Te oczekiwania obejmują między innymi troskę o zdrowie pracowników.
Partnerem materiału jest ArcelorMittal.
Spełnianie przez pracodawcę podstawowych wymagań wynikających z kodeksu pracy czy ustawy o służbie medycyny pracy i przepisów wydanych na ich podstawie już nie wystarcza dla podkreślenia atrakcyjności miejsca zatrudnienia. Dlatego trzeba podejmować inne działania i inicjatywy, które będą tworzyły wartość dodatkową dla pracowników i pracodawcy.
ArcelorMittal Poland jest producentem stali zatrudniającym łącznie ze spółkami zależnymi około 15 tysięcy pracowników. Tylu zatrudnionych wymusza na pracodawcy utrzymywanie osobnego stanowiska w strukturach działu BHP, które merytorycznie obejmuje zagadnienia związane z szeroko pojętą medycyną pracy i promocją zdrowego trybu życia.
Trudne warunki pracy, wymuszone charakterem procesu produkcji stali, zobowiązują też pracodawcę do podejmowania często niestandardowych, to znaczy niewynikających z przepisów prawa pracy, rozwiązań. Są to działania ukierunkowane na wczesną diagnozę, dynamiczne reagowanie na pojawiające się grupy dolegliwości oraz ciągłe zwiększanie świadomości pracowników odnośnie zdrowego odżywiania i potrzeby aktywności fizycznej.
Medycyna pracy i działania pochodne
W procesie okresowego tworzenia Programu Promocji Zdrowia dla koncernu w Polsce pomocne są sprawozdania o stanie zdrowia załogi przygotowywane raz w roku przez ośrodki medycyny pracy. Zawierają one szczegółowe zestawienie najczęściej występujących wśród pracowników schorzeń i dolegliwości ujawnionych podczas badań profilaktycznych. Dzięki tym informacjom wiadomo, jaki procent załogi cierpi na przykład z powodu nadwagi, nadciśnienia, cukrzycy, zespołu bólowego kręgosłupa, nikotynizmu oraz stresu. Mając taką wiedzę, pracodawca może planować i podejmować skuteczne działania profilaktyczne, akcje przeciwdziałające konkretnym zaburzeniom lub konkretne formy pomocy.
W ramach usług świadczonych przez placówki medycyny pracy wykonywane są też badania dodatkowe, niewynikające z przepisów, a będące formą bonusu. W pakiecie mieszczą się między innymi: badania mammograficzne dla kobiet po 40. roku życia, badania USG piersi dla kobiet do 40. roku życia, badania cytologiczne i ginekologiczne, badania poziomu cholesterolu, próby wątrobowe monitorujące pracę wątroby, PSA dla mężczyzn po 45. roku życia i inne.
Dzień Bezpieczeństwa i Tydzień Zdrowia
Niebagatelne znaczenie w profilaktyce i promocji zdrowia mają dwie corocznie organizowane imprezy: Dzień Bezpieczeństwa i Tydzień Zdrowia.
Tematyka obchodów Dnia Bezpieczeństwa dotyczy głównie promocji odpowiedzialnego zachowania i współodpowiedzialności za wzajemne bezpieczeństwo na stanowisku pracy, dlatego firma koncentruje się głównie na praktycznych szkoleniach pracowników, zwiększających kwalifikacje zawodowe, oraz na pokazach oddziałujących na wyobraźnię zatrudnionych. Symulacje pożarów, wypadków komunikacyjnych i kolejowych są połączone ze szkoleniami z udzielania pierwszej pomocy i cieszą się wśród załogi niezmiennie dużym powodzeniem.
Tydzień Zdrowia to impreza korporacyjna (ArcelorMittal funkcjonuje w 60 krajach) obfitująca w wydarzenia ukierunkowane na diagnostykę pracowników oraz promowanie aktywności fizycznej i zdrowego odżywiania. Od pięciu lat sztandarowym wydarzeniem Tygodnia Zdrowia jest Marszobieg Charytatywny – wewnętrzna impreza o charakterze integracyjnym, zachęcająca jednocześnie pracowników do aktywności fizycznej. Po zakończeniu biegu pracownicy oddają na mecie kartoniki z pieczątkami informującymi o liczbie przebytych kilometrów, a organizatorzy sumują odległości i przeliczają je na kwotę, która następnie zostaje przekazana ze środków firmy na leczenie dzieci pracowników. Jedna pieczątka to 5 zł.
Szybkie tempo życia, zanieczyszczenie środowiska, natłok obowiązków, presja otoczenia i długotrwałe przemęczenie stanowią główne źródło powstawania dolegliwości człowieka XXI wieku.
Obchodom Tygodnia Zdrowia od lat towarzyszy również inauguracja półrocznego programu „Schudnij z Nami”. W każdej edycji biorą udział 3 grupy pracowników z różnych lokalizacji – w sumie 30 pracowników, których spośród nadesłanych zgłoszeń wybierają specjaliści ze współpracującej z ArcelorMittal Poland placówki, zajmującej się pomocą osobom z nadwagą. Głównym kryterium jest tutaj wskaźnik BMI. Osoby zaproszone do programu zobowiązują się uczestniczyć we wszystkich wyznaczonych konsultacjach, warsztatach i treningach. Dodatkowo otrzymują karty uprawniające do darmowego korzystania z oferty placówek rekreacyjnych 14 razy w miesiącu.
W Tygodniu Zdrowia proponujemy naszym pracownikom zestaw rozmaitych badań przesiewowych. Ich rodzaj jest uzależniony głównie od zaleceń ośrodków medycyny pracy oraz analiz raportów o stanie zdrowia załogi, ale sygnały z poszczególnych zakładów produkcyjnych są również rozpatrywane w planowaniu pakietu profilaktycznego. Przykładowy zasięg badań w jednej z corocznych edycji obejmował: badania słuchu, badania laboratoryjne kardiologiczne i gastrologiczne, badanie stanu kości, badania tarczycy, usg jamy brzusznej, konsultacje dermatologiczne i konsultacje fizjoterapeutyczne prowadzone bezpośrednio na stanowiskach pracy oraz badania nowotworowe. Pakiet badań nowotworowych dla kobiet obejmował CA 125, CA 15‑3, CEA i NSE, natomiast pakiet badań nowotworowych dla mężczyzn – CEA, wskaźnik PSA i NSE. Dla chętnych firma organizuje również szczepienia przeciwko grypie.
Współpraca z fundacjami
Wspomniane akcje celowane nie miałyby zapewne tak dużej skuteczności, gdyby nie stała współpraca z fundacjami działającymi na terenie ArcelorMittal Poland. Obecnie są to cztery tego typu organizacje: Fundacja Ochrony Zdrowia w Dąbrowie Górniczej, Hutnicza Fundacja Ochrony Zdrowia i Pomocy Społecznej w Krakowie, Fundacja DROGA i Fundacja Nasze Dzieci.
Fundacja Ochrony Zdrowia w Dąbrowie Górniczej prowadzi swoją działalność od 25 lat w trosce o zdrowie pracowników branży metalurgicznej oraz najbliższych członków ich rodzin. Zapewnia pomoc w ukierunkowaniu leczenia i niezbędnych badań, refundację leków, trudno dostępnych badań, zabiegów oraz sprzętu rehabilitacyjnego. Pomocą objęte są również lokalne placówki medyczne. W latach 2011–2015 wsparcie dla placówek medycznych, związane z zakupem specjalistycznego sprzętu, wyniosło łącznie ponad 3,6 miliona zł.
Nieco inny zakres działalności ma Fundacja DROGA. Od 6 lat realizuje między innymi Pracowniczy Program Wsparcia „Nie jesteś sam – zapytaj o drogę”. Obejmuje on dwa zakresy działań: bezpośrednią pomoc i wsparcie dla pracowników i ich rodzin oraz szkolenia i inne formy edukacyjne. Pracownik może uzyskać pomoc w przypadku konfliktów i złych relacji w pracy, wypalenia zawodowego, problemów psychicznych, depresji. Wsparcie jest anonimowe – nie są wymagane żadne formy skierowania lub rekomendacji, a fundacja prowadzi dokumentację jedynie o charakterze statystycznym. W czasach, kiedy szybkie tempo życia, zanieczyszczenie środowiska, natłok obowiązków, presja otoczenia i długotrwałe przemęczenie stanowią główne źródło powstawania dolegliwości człowieka XXI wieku, również, a może przede wszystkim, na pracodawcy spoczywa moralny obowiązek edukowania pracowników i promowania świadomych zachowań prozdrowotnych. Zdrowy tryb życia pracowników to zysk dla pracodawcy. I to nie tylko wizerunkowy.
