Streszczenie: Przyśpieszona transformacja cyfrowa w wielu polskich firmach napotyka na opór ze strony pracowników, którzy często nie rozumieją celu wprowadzanych zmian i czują się nimi zagrożeni. Badania Valerii Boldosovej z Uniwersytetu Vaasa wskazują, że tradycyjne przedstawianie suchych danych nie przekonuje pracowników do akceptacji nowych technologii. Zamiast tego, zaleca się wykorzystanie storytellingu – autentycznych, emocjonalnych opowieści opartych na konkretnych danych, które ukazują wartość i korzyści płynące z wdrożenia nowych rozwiązań. Takie podejście buduje zaufanie i pomaga pracownikom lepiej zrozumieć, w jaki sposób zmiany mogą usprawnić ich pracę. Efektywne stosowanie storytellingu może prowadzić do znacznego wzrostu wykorzystania technologii analitycznych w firmie, co przekłada się na zwiększenie liczby transakcji i poziomu sprzedaży.
Przyśpieszona transformacja cyfrowa, wymuszona przez wydarzenia ostatnich kilkunastu miesięcy, dotyczy większości polskich firm. Często jednak łatwiej jest wprowadzić nowy program czy system komputerowy niż przekonać pracowników do akceptacji zmian. Rozwiązaniem może być storytelling.
Wykorzystywanie dużych baz danych i algorytmów tzw. sztucznej inteligencji, personalizacja klienta, automatyzacja, robotyzacja, silniki rekomendacji, boty, chmura, internet rzeczy, 5G… Nie ulega wątpliwości, że nowe technologie – między innymi dzięki pandemii – gwałtownie zmieniają obraz polskiego i światowego biznesu. Okazuje się jednak, że łatwiej jest wdrożyć nowe rozwiązanie technologiczne niż przekonać pracowników do wykorzystania tych zmian.
Technologia wdrożona, lecz niewykorzystana
Ciekawe spojrzenie na kwestię zachęcenia pracowników do przyjęcia i wykorzystania nowych rozwiązań technologicznych zaproponowała doktorantka Uniwersytetu Vaasa (Finlandia), Valeria Boldosova. Warto przy tym podkreślić, że tematyka jej pracy doktorskiej bazowała na prawdziwych wyzwaniach, z jakimi borykały się konkretne firmy wdrażające nowe technologie (fińskie oddziały międzynarodowych korporacji).
Co zaobserwowali menedżerowie tych firm? Największym wyzwaniem okazało się zachęcenie pracowników do wykorzystywania technologii analitycznych wykorzystujących duże bazy danych. Ich podwładni nie rozumieli, dlaczego doszło do zmian, w jakim celu zostały one wprowadzone, a przede wszystkim – w jaki sposób mogą one usprawnić ich pracę. Niektórzy czuli się wręcz zagrożeni i nie ufali nowym rozwiązaniom. W efekcie firmy nie wykorzystywały sporej części potencjału, jaki niosło ze sobą wdrożenie zaawansowanych technologii analitycznych. Wąskim gardłem na drodze do rozwoju biznesu okazywał się więc nie dług technologiczny, ale zwyczajni ludzie.
Przestań mówić o liczbach, zacznij opowiadać historie
Jak dowodzi doktorantka fińskiego uniwersytetu, pracownicy rzeczywiście mogą mieć problem z przyswajaniem i akceptowaniem suchych danych – nawet imponujących – które uzasadniają wdrożenie jakiejś technologii. Zamiast tego zaleca wykorzystanie storytellingu, czyli… opowiadanie historii.
Nie chodzi oczywiście o to, by menedżer zespołu czy lider organizacji zaczął rywalizować z braćmi Grimm lub Andersenem, snując wciągające, ale fikcyjne opowieści. Storytellig polega na czymś zupełnie innym (choć jest to temat na oddzielny artykuł), a jego najważniejszymi wartościami powinny być: autentyczność, zbudowanie zaufania i przekazanie emocji.
Język korzyści i przykładów
Jak to zrobić? Pozytywne historie opowiadane przez menedżerów powinny – mimo wszystko – opierać się na konkretnych danych, ale najmocniejszy akcent należy położyć na wydobycie wartości, jakie te dane ze sobą niosą. Same liczby szybko zostaną bowiem zapomniane, natomiast pozytywny przekaz, umieszczony w odpowiednim kontekście biznesowym, będzie zapamiętany. Co ważniejsze, opowiadane historie powinny umożliwić łatwiejsze zrozumienie korzyści, jakie niesie ze sobą wykorzystanie nowych rozwiązań technologicznych, zwłaszcza osobom „nietechnicznym”.
Mocno zachęcam menedżerów do wykorzystywania storytellingu podczas kierowania organizacją w trakcie wdrażania transformacji technologicznej. Dzięki skutecznemu opowiadaniu historii firmy mogą zaobserwować nawet 80‑procentowy wzrost wykorzystania technologii analitycznych wśród pracowników, a dzięki temu – zdecydowane zwiększenie liczby transakcji i poziomu sprzedaży.
Valeria Boldosova
Opowiadane historie powinny być również maksymalnie konkretne, bazujące na realizowaniu autentycznych potrzeb i problemów klientów firmy.
Autorka opracowania wspomina o dwóch dodatkowych korzyściach z tak zrealizowanego storytellingu. Pierwszą, dość oczywistą, jest rozszerzenie kompetencji własnych pracowników zamiast zatrudniania (bardzo kosztownych) specjalistów zajmujących się analityką danych. Druga korzyść to natomiast obniżenie poziomu obaw u klientów – za pośrednictwem sprzedawców – związanych z bezpieczeństwem i prywatnością danych.
Indeks górny Źródło: Inspiracją do napisania tego materiału była praca doktorska Valerii Bodosovej Facts tell, but stories sell: The power of storytelling in influencing human behaviour toward big data analytics and smart services opublikowana przez wydawnictwo Uniwersytetu Vaasa. Indeks górny koniecŹródło: Inspiracją do napisania tego materiału była praca doktorska Valerii Bodosovej Facts tell, but stories sell: The power of storytelling in influencing human behaviour toward big data analytics and smart services opublikowana przez wydawnictwo Uniwersytetu Vaasa.
