Dołącz do grona liderów, którzy chcą więcej
Kompetencje przywódcze
Polska flaga

Recenzja: Antykruchość. O rzeczach, którym służą wstrząsy

8 listopada 2017 3 min czytania
Zdjęcie Witold B. Jankowski - Dr Witold Jankowski, prezes ICAN Institute. Wykładowca i praktyk biznesowy, jeden z najbardziej doświadczonych konsultantów strategicznych w Europie. Jest założycielem i prezesem ICAN Institute oraz współtwórcą magazynów „MIT Sloan Management Review Polska” oraz „ICAN Management Review”.
Witold Jankowski
Recenzja: Antykruchość. O rzeczach, którym służą wstrząsy

Streszczenie: Koncepcja antykruchości, przedstawiona przez Nassima Taleba, sugeruje, że niektóre systemy i organizacje rozwijają się w wyniku zmienności, przypadkowości i stresu. Taleb wprowadza pojęcie "antykruchości" jako przeciwieństwa kruchości, które nie jest jedynie odpornością, ale zdolnością do rozwoju pod wpływem wstrząsów. Przykładem może być proces budowania masy mięśniowej – stres powodowany wysiłkiem fizycznym prowadzi do wzmocnienia. Podobnie organizacje, które regularnie stawiają sobie wyzwania i testują nowe rozwiązania, stają się silniejsze i bardziej elastyczne w dynamicznym środowisku biznesowym. Taleb podkreśla, że aby organizacja była antykrucha, musi tolerować małe błędy, które pojawiają się w procesie eksperymentowania. Kluczowym elementem jest także zmiana mentalności – organizacje muszą być gotowe na testowanie, innowacje i adaptację.

Pokaż więcej

Większość dzisiejszych decyzji biznesowych podejmowanych jest bez dostępu do kompletnych informacji i w obliczu niepewności. Jak skutecznie działać w takich warunkach? Przydatna okazuje się tu koncepcja antykruchości. To ona motywuje do rozwoju, udoskonalania i testowania nowych rozwiązań.

Recenzja: Antykruchość. O rzeczach, którym służą wstrząsy

Recenzja: Antykruchość. O rzeczach, którym służą wstrząsy

Wybitny intelektualista i biznesowy praktyk, Nassim Nicholas Taleb, w swojej książce „Antykruchość. O rzeczach, którym służą wstrząsy” przekonuje słusznie, że „niektórym rzeczom służą wstrząsy: rozwijają się i rozkwitają pod wpływem zmienności, przypadkowości, nieładu i stresu”. Zauważa jednocześnie, że w języku brakuje słowa opisującego dokładnie przeciwieństwo kruchości – np. słowa „stabilność”, „odporność” według niego opisują zaledwie niski poziom kruchości, ale wciąż mówią o kruchości. Taleb zdecydował się więc na użycie słowa antykruchość (antifragility).

Koncepcja antykruchości najlepiej daje się wyjaśnić na przykładzie. Jeżeli chcemy zbudować masę mięśniową musimy ćwiczyć np. na siłowni. W ten sposób poddajemy nasze mięśnie wysiłkowi, stresowi. Ale z tego stresu tworzy się siła i pięknie wyrzeźbione ciało.

Dowiedz się jak stworzyć elastyczną organizację! »

Podobnie jest, przekonuje Taleb, z naszymi organizacjami. Kiedy firma unika stresu, myśli przede wszystkim o zapewnieniu sobie bezpieczeństwa, jej nieużywane „mięśnie” stają się coraz słabsze. W rezultacie, jak pokazuje wiele historycznych przykładów, firmy nie radzą sobie w zmiennym, dynamicznym środowisku. Dlatego, pisze Taleb, organizacja musi wciąż szukać okazji, aby poddawać się „pozytywnemu” stresowi, dawkując go w odpowiednich ilościach.

Jak jednak odróżnić „pozytywny” stres od „negatywnego”?

Wróćmy na chwilę do ćwiczeń fizycznych. Wyobraźmy sobie, że ktoś chce poprawi siłę swoich nóg. Chce to osiągnąć poprzez wbiegnięcie na ostatnie piętro wysokiego budynku i wyskoczenie z okna. Jest to, delikatnie mówiąc, średnio logiczna koncepcja, ponieważ stres jakiemu poddawane jest ciało jest zbyt duży i kończy się śmiercią skaczącego, a nie rozwojem jego umiejętności.

Dlatego wskazany jest, pisze w swojej książce Taleb, powtarzalny, ale możliwy do opanowania stres, który w konsekwencji prowadzi do wytworzenia nowej jakości. Podobnie z firmami – te osiągają sukces, które uczą się, angażują swoich pracowników, testują, są zwinne. To one stają się liderami wyścigu konkurencyjnego.

Warto więc pamiętać, że antykruchość to dużo więcej niż odporność. Jest to proces, który zakłada, że należy nieustanie testować oraz eksperymentować i aktywnie wychodzić zmienności świata i biznesu naprzeciw. Antykruchość to także wiele zmian na różnych szczeblach organizacji – takich, w których toleruje się małe błędy, które z pewnością się pojawią podczas eksperymentów. To dzięki nim na koniec dnia staniemy się silniejsi. Najlepsze organizacje starają się zbliżyć do ideału organizacji w pełni antykruchej. Jest to wyzwanie, zauważa Taleb, nie tylko organizacyjne, ale przede wszystkim mentalne.

Przedstawiłem Państwu zaledwie niewielki ułamek fascynującej koncepcji antykruchości. Moja recenzja książki „Antykruchość. O rzeczach, którym służą wstrząsy” z pewnością nie wyczerpuje tematu. Jeśli jesteście Państwo zainteresowani pogłębieniem wiedzy zapraszam na specjalną stronę hbrp.pl/antykruchosc na której znajdziecie więcej materiałów.

Na czym dokładnie polega antykruchość? Dlaczego może ochronić cię przed losem Nokii czy Kodaka? A przede wszystkim: jak stworzyć antykruchą firmę? Odpowiedzi dostarczy pakiet „Antykruchość w biznesie”.

O autorach
Tematy

Może Cię zainteresować

Czy model biznesowy Dubaju przetrwa konfrontację z irańskimi dronami?

Odwet Iranu na ataki amerykańskie i izraelskie brutalnie narusza fundamenty, na których Zjednoczone Emiraty Arabskie zbudowały swoją potęgę gospodarczą. Dla przedsiębiorców, inwestorów i turystów staje się jasne, że wstrząsy geopolityczne przestały omijać terytoria dotychczas uważane za strefy wolne od ryzyka. Konflikt zbrojny kruszy filary dubajskiego cudu gospodarczego i wymusza rewizję strategii inwestycyjnych w regionie.

Multimedia
Wyzwania HR 2026: AI vs juniorzy, powrót do biur i kryzys zaangażowania
Pracujemy wydajniej niż kiedykolwiek, jednak polskie firmy mierzą się z niebezpiecznym paradoksem: nasze zaangażowanie spada. Czy w obliczu rewolucji AI, która zaczyna „pożerać” juniorów, oraz planowanego przez prezesów powrotu do biur, liderzy zdołają odzyskać zaufanie swoich zespołów? Zapraszamy na rozmowę Pawła Kubisiaka z Dominiką Krysińską o tym, jak HR przechodzi transformację z działu „dopieszczania pracowników” w twardego partnera strategicznego zarządu.
Ronnie Chatterji z OpenAI: dlaczego na zyski z AI musimy jeszcze poczekać?

Ronnie Chatterji, główny ekonomista OpenAI i były doradca Białego Domu, rzuca nowe światło na mechanizmy, które  zmieniają globalną produktywność. W rozmowie z Samem Ransbothamem wyjaśnia, dlaczego obecne inwestycje w czipy to zaledwie wstęp do rewolucji, po której AI stanie się silnikiem napędzającym naukę i codzienny biznes. Poznaj perspektywę człowieka, który łączy świat wielkiej polityki z technologiczną awangardą Doliny Krzemowej.

Agenci, Roboty i My: Jak AI zmienia oblicze pracy

Sztuczna inteligencja to już nie tylko technologiczna nowinka, ale najważniejszy temat w agendzie każdego nowoczesnego zarządu. Dowiedz się, dlaczego ponad połowa naszych codziennych zadań może wkrótce zostać zautomatyzowana, a mimo to ludzkie kompetencje, intuicja i empatia staną się bardziej pożądane niż kiedykolwiek wcześniej<span data-path-to-node=”2,11″>. Poznaj kluczowe wnioski z najnowszego raportu McKinsey Global Institute i sprawdź, jak skutecznie poprowadzić swoją organizację przez tę bezprecedensową transformację, budując innowacyjne partnerstwo między człowiekiem a algorytmemde=”2,15″>.

orkiestrator Orkiestrator – nowa rola menedżera w erze agentowej

W 2026 roku rola menedżera przestaje ograniczać się do zarządzania ludźmi. Lider staje się orkiestratorem pracy ludzi i autonomicznych systemów AI, projektując zdolność organizacji do skutecznej realizacji strategii. Przyszłość przywództwa to balans między technologiczną wydajnością a ludzkim sensem pracy.

Banda dupków: jak marki mogą skorzystać na wykorzystaniu obelg

W świecie marketingu, gdzie bezpieczne i wygładzone przekazy stają się tłem, niektóre marki decydują się na krok skrajnie ryzykowny: przejęcie pejoratywnych określeń i przekucie ich w fundament swojej tożsamości. Najnowsze badania dowodzą, że proces odzyskiwania obelg może być potężnym katalizatorem lojalności, o ile liderzy biznesu zrozumieją psychologiczne mechanizmy stojące za tym zjawiskiem.

Nowy MITSMR: Planowanie scenariuszowe. Jak zbudować firmę odporną na jutro

Niepewność nie jest dziś „czynnikiem ryzyka” — jest środowiskiem pracy. Dlatego w nowym MIT SMR odwracamy logikę klasycznego planowania: zamiast szlifować jeden perfekcyjny scenariusz, uczymy budować gotowość na wiele wersji jutra. Pokazujemy, jak planowanie scenariuszowe wzmacnia strategiczną odporność, co zrobić, by strategia nie utknęła w silosach oraz jak udoskonalić prognozowanie dzięki wykorzystaniu AI.

Różne pokolenia, różne potrzeby. Jak wiek zmienia oczekiwania płacowe?

Czy „atrakcyjne wynagrodzenie” znaczy to samo dla absolwenta i doświadczonego eksperta? Dane z najnowszych raportów Randstad pokazują, że oczekiwania płacowe wyraźnie zmieniają się wraz z wiekiem, sytuacją życiową i doświadczeniem zawodowym. Firmy, które chcą skutecznie przyciągać i zatrzymywać talenty w 2026 roku, muszą odejść od jednolitej polityki wynagrodzeń i postawić na precyzyjne dopasowanie oferty do różnych pokoleń.

Premium
Zacznij zarabiać na retroinnowacjach

W świecie zdominowanym przez sztuczną inteligencję i cyfrowy nadmiar rośnie popyt na produkty, które łączą przeszłość z teraźniejszością. Od „głupich telefonów” po nowoczesne gramofony – konsumenci coraz częściej wybierają rozwiązania prostsze, trwalsze i bardziej autentyczne. Retroinnowacja staje się realną strategią wzrostu dla firm, które potrafią twórczo odświeżyć starsze technologie i dopasować je do współczesnych oczekiwań.

Architektura odporności

W świecie, w którym kryzysy eskalują szybciej niż procesy decyzyjne, przewagę daje nie perfekcyjny plan, lecz gotowość na wiele wariantów przyszłości. Redaktor naczelny wskazuje, że architektura odporności wymaga odejścia od sztywnego prognozowania na rzecz scenariuszowego myślenia, strategicznego foresightu i konsekwentnego wzmacniania wewnętrznych fundamentów organizacji.

Materiał dostępny tylko dla subskrybentów

Jeszcze nie masz subskrypcji? Dołącz do grona subskrybentów i korzystaj bez ograniczeń!

Subskrybuj

Otrzymuj najważniejsze artykuły biznesowe — zapisz się do newslettera!