Dołącz do grona liderów, którzy chcą więcej
Kompetencje przywódcze

Poznaj wrogów dobrych decyzji i zerwij z nimi jak najszybciej

16 lutego 2020 4 min czytania
Zdjęcie Witold B. Jankowski - Dr Witold Jankowski, prezes ICAN Institute. Wykładowca i praktyk biznesowy, jeden z najbardziej doświadczonych konsultantów strategicznych w Europie. Jest założycielem i prezesem ICAN Institute oraz współtwórcą magazynów „MIT Sloan Management Review Polska” oraz „ICAN Management Review”.
Witold Jankowski
Poznaj wrogów dobrych decyzji i zerwij z nimi jak najszybciej

Streszczenie: Często błędy w podejmowaniu decyzji są wynikiem niewłaściwych nawyków, które można eliminować, aby podejmować lepsze wybory. Badania wskazują na dziewięć kluczowych zachowań, które prowadzą do złych decyzji, a które warto jak najszybciej porzucić. Pierwszym z wrogów jest lenistwo, przejawiające się w poleganiu na starych danych i doświadczeniach, bez weryfikowania założeń. Drugim jest nieuwzględnianie nieoczekiwanych zdarzeń – brak analizy potencjalnych problemów prowadzi do błędnych prognoz. Trzecim wrogiem jest niezdecydowanie, które opóźnia decyzje i sprawia, że okazje umykają. Kolejny problem to bycie zakładnikiem przeszłości, czyli trwanie przy metodach, które sprawdziły się wcześniej, nawet jeśli mogą być mniej efektywne w danej chwili. Ważne jest również odniesienie każdej decyzji do strategii firmy, by była ona spójna z długoterminowymi celami organizacji.

Pokaż więcej

Nie znam osoby, która nie popełniłaby błędu. Błędy nie są złe, o ile wyciągniemy z nich wnioski i o ile naprawimy je jak najszybciej. Możemy też ograniczyć ich liczebność, eliminując 9 nawyków złych decydentów. Z jakimi przyzwyczajeniami najlepiej zerwać od razu?

Wyciąganie wniosków z błędnych decyzji to jedna z kluczowych cech skutecznego menedżera. Świetnie, jeśli błędy te są na tyle małego kalibru, że nie doprowadzają do potężnych konsekwencji. Zdarza się jednak, że liderzy w dobrej wierze podejmują decyzje, których wyniki są dotkliwe zarówno dla nich, jak i dla ich firm. Dlaczego tak się dzieje? Jak takich sytuacji uniknąć?

Intuicyjnie uważa się, że złe decyzje są pokłosiem pracy pod presją czasu albo deficytu istotnych informacji. Jakiś czas temu tę kwestię jednak zbadano. Wiemy już dokładnie, co jest powodem złych wyborów. Na podstawie oceny 360 stopni 50 tysięcy liderów porównano tych, którzy podejmowali złe decyzje, z autorami dobrych decyzji. Co z tego wynikło?

Wytypowano dziewięć przykładów zachowań, których absolutnie nie powinniśmy naśladować, jeśli chcemy dokonywać trafnych wyborów. Oto nawyki, które przyczyniają się do błędnych decyzji:

Wróg nr 1 – lenistwo

Jeśli ktoś opiera się na wcześniejszych doświadczeniach, nie sprawdza informacji, nie weryfikuje założeń, kreśli prognozy wyników, posługując się starymi danymi, to… jest leniem. A jeśli jest leniem, najprawdopodobniej podejmie gorsze decyzje.

Wróg nr 2 – nieuwzględnianie nieoczekiwanych zdarzeń

Większość ludzi zakłada, że do najgorszego nie dojdzie, a niestety dochodzi dość często. Jeżeli nie zastanowimy się nad tym, co może pójść źle, gorzej poradzimy sobie z przewidywaniem problemów. Liderzy często są zbyt zadowoleni ze swoich decyzji, by je analizować i przewidywać komplikacje. To duży błąd!

Wróg nr 3 – niezdecydowanie

Ociąganie się z podjęciem decyzji bywa nawet gorsze od podjęcia złej decyzji. W dobie przesytu informacji, łatwo wpaść w sidła nadmiernego analizowania, zwłaszcza jeśli uważamy, że błąd może zrujnować naszą karierę. Brak zdecydowania i strach wstrzymują decyzje. W końcu szansa, która mogła być przełomem dla firmy, jest już nieaktualna.

Wróg nr 4 – bycie zakładnikiem przeszłości

To znany schemat: jeśli przyzwyczailiśmy się do starych metod, które sprawdziły się w przeszłości, raczej nie poszukujemy nowych, które mogłyby przynieść lepszy skutek. Wolimy zło, które znamy. Niestety to kiepska praktyka, która sprawia, że decyzje przestają być optymalne.

Wróg nr 5 – brak odniesienia do strategii

Gdy strategia firmy nie jest jasna i klarowna, wiele opcji może się wydać interesujących. A tak naprawdę mogą zupełnie nie pasować do profilu, branży i celów rozwojowych firmy.

Wróg nr 6 – nadmierne uzależnienie

Brak decyzyjności i konieczność czekania na decyzje innych, by podjąć własne, to zmora wielu organizacji. Skuteczni decydenci potrafią działać niezależnie, gdy zmusza ich do tego sytuacja.

Wróg nr 7 – izolacja

Brakuje wam informatorów? Nie macie relacji, które umożliwiłyby skorzystanie z cudzej wiedzy, kiedy tego potrzebujecie? Taka izolacja może się zemścić. Wiele badań wykazało, że włączanie do procesu decyzyjnego osób z odpowiednią wiedzą czy doświadczeniem podnosi jakość decyzji.

Wróg nr 8 – brak technicznego rozeznania

Kiedy brakuje wiedzy, nie można przewidzieć skutków swoich wyborów. Aby móc jak najpełniej przewidzieć konsekwencje wielowymiarowych decyzji, poszukujmy osób, które pomogą nam spojrzeć na dany problem z wielu perspektyw.

Wróg nr 9 – brak komunikacji

Czasami dobre decyzje stają się złe, ponieważ nikt ich nie rozumie − albo nikt o nich nie wie. Nie można podejmować decyzji bez informowania osób, których ona dotyczy. Należy przy tym uwzględnić szczegóły, czyli „co, gdzie, kiedy i jak” trzeba zrobić.

Niestety do dobrych decyzji wiedzie wąska i kręta ścieżka. Przestrzeganie powyższych pułapek z cała pewnością pomoże wam podejmować lepsze decyzje.

O autorach
Tematy

Może Cię zainteresować

Cyfryzacja w firmie Pfizer: trudność nie tkwi w technologii

Odkryj, jak firma Pfizer przełamała niemal 20 lat technologicznej stagnacji, skutecznie wdrażając cyfrowe systemy MES i EBR w swoich fabrykach na całym świecie. Najnowsze studium przypadku pokazuje, że kluczem do udanej transformacji produkcji i otwarcia drzwi dla sztucznej inteligencji nie były same systemy informatyczne, ale gruntowna zmiana w relacjach, budowanie zaufania między zespołami oraz elastyczność w zarządzaniu procesami operacyjnymi.

Premium
Jak liderzy mogą przezwyciężać wewnętrzne ograniczenia

Wewnętrzne rozparcie pomiędzy empatią a dążeniem do wyników to nie tylko dylemat menedżerski – to głęboki konflikt różnych części naszej psychiki. Współczesna psychologia biznesu coraz częściej sięga po twarde dowody z obszaru psychoterapii, aby pomagać menedżerom w wychodzeniu z decyzyjnego impasu. Poznaj System Wewnętrznej Rodziny (IFS) – nowoczesny i oparty na dowodach model, który pozwala liderom spojrzeć na swój umysł jak na wielowymiarowy system. Dowiedz się, jak poprzez uświadomienie sobie wewnętrznych głosów i aktywację energii centralnej Jaźni (zasada „8 C”) zyskać wewnętrzny spokój, odwagę i klarowność niezbędne do zarządzania zespołem w kryzysowych sytuacjach.

Premium
Czy klienci znajdą dziś twoją markę? Strategie dla wyszukiwania opartego na AI

ChatGPT, Perplexity i funkcja AI Overview w wyszukiwarce na zawsze zmieniają sposób, w jaki klienci szukają informacji. Jeśli Twoja strategia online wciąż opiera się wyłącznie na tradycyjnym SEO, Twoja marka ryzykuje całkowite zniknięcie z cyfrowego radaru – i to niezależnie od wielkości dotychczasowych budżetów. Dowiedz się, czym jest Information Search Marketing (ISM) oraz na czym polega optymalizacja pod wyszukiwarki generatywne (GEO). Przeczytaj artykuł i poznaj 5 filarów, które pomogą Ci odzyskać widoczność oraz zbudować przewagę konkurencyjną w erze wyszukiwania bez kliknięć (zero-click search).

Premium
Poddaj się audytowi i wyciągnij więcej z GenAI

Najlepsze rezultaty z wykorzystania sztucznej inteligencji osiągają nie ci, którzy posiadają najbardziej zaawansowane kompetencje techniczne, lecz profesjonaliści wykazujący się największą dyscypliną procesową. Kluczem do przejścia od zwykłego generowania treści do tworzenia unikalnej wartości biznesowej jest metapoznanie – czyli świadome myślenie o własnym sposobie myślenia i instrukcjach dawanych maszynie. Poznaj zwalidowane badaniami MIT ramy oparte na pięciu celach: przygotowaniu, doskonaleniu, weryfikacji, nadawaniu własnego charakteru oraz systematyzacji. Dowiedz się, jak wdrożyć prosty audyt sesji z GenAI i zamienić jednorazowe interakcje w powtarzalne, strategiczne zasoby organizacji.

Premium
Najlepsi klienci do analizy podczas ekspansji na nowy rynek

Ekspansja na nowe rynki to dla każdej innowacyjnej firmy prawdziwa chwila prawdy. Wielu liderów zakłada, że kluczem do udanego skalowania jest wyłącznie doskonały produkt lub dopracowana strategia marketingowa. Tymczasem badania przeprowadzone na ponad tysiącu globalnych start-upów dowodzą, że o sukcesie decyduje znacznie wcześniejszy wybór: selekcja pierwszych użytkowników (early adopters). Czy bezpieczniej jest testować produkt na dobrze znanym, lokalnym podwórku, czy od razu rzucić się na głęboką wodę i czerpać wiedzę z rynków zagranicznych? Poznaj strategiczny dylemat między czytelnością a transferowalnością informacji zwrotnej i wykorzystaj 4-krokowy model decyzyjny, aby uniknąć kosztownego falstartu.

Premium
Jak pogodzić efektywność z odpornością operacyjną

Systemy nastawione wyłącznie na maksymalną efektywność – pozbawione buforów i rezerw – okazują się niezwykle kruche w obliczu najmniejszych zakłóceń. Tradycyjne podejście każe menedżerom wybierać między redukcją kosztów a bezpieczeństwem procesów. Analiza milionów operacji pokazuje jednak, że to fałszywy dylemat. Przeczytaj, jak za pomocą trzech strategicznych kroków – przedefiniowania wskaźników KPI, porzucenia zunifikowanych modeli na rzecz elastycznego alokowania zasobów oraz świadomego kształtowania oferty – zaprojektować system, w którym wysoka wydajność idzie w parze z niewzruszoną odpornością na kryzysy.

Jak ABB zamyka lukę kompetencyjną dzięki nowej architekturze rozwoju młodych talentów

Brak specjalistów nie musi być największym problemem firmy. ABB udowadnia, że inwestując w młode talenty na każdym etapie edukacji, można stworzyć stabilny dopływ kompetencji i innowacji. O tym, dlaczego mentoring jest ważniejszy od krótkich staży i jak budować talent pipeline na lata, opowiada Przemysław Zakrzewski.

AI oferuje Europie Środkowej wielką szansę. Kto pierwszy, ten lepszy

Sztuczna inteligencja może uwolnić od 280 do 700 mld euro wartości rocznie w Europie Środkowej – nawet 15 proc. obrotu netto regionu. Polska ma największy pojedynczy potencjał: ok. 105 mld euro do 2030 roku z samej automatyzacji. Najnowszy raport QuantumBlack, AI by McKinsey pokazuje, że największa wartość leży nie w biurze, lecz w operacjach – i że okno na działanie nie pozostanie otwarte długo.

Klient w erze algorytmów. Jak dzięki AI dotrzeć do klienta i go zrozumieć

Złota era klasycznego marketingu 4P odchodzi do lamusa. Dziś to algorytmy i duże modele językowe decydują o tym, czy klient w ogóle dowie się o istnieniu Twojej firmy. Jak nie zniknąć z radaru konsumenta, mądrze badać jego potrzeby i skutecznie przeprowadzić transformację cyfrową? Zapraszamy do lektury najnowszego numeru „MIT Sloan Management Review Polska”, będącego przewodnikiem po nowym, napędzanym przez AI krajobrazie biznesowym.

Premium
Badania rynkowe napędzane AI

Generatywna sztuczna inteligencja rewolucjonizuje branżę badań rynkowych, skracając czas pozyskiwania wniosków z wielomiesięcznych projektów do zaledwie kilku dni. Dzięki wykorzystaniu cyfrowych bliźniaków oraz wywiadów moderowanych przez duże modele językowe (LLM), organizacje mogą przeprowadzać pogłębione analizy jakościowe szybciej, taniej i na niespotykaną wcześniej skalę.

Materiał dostępny tylko dla subskrybentów

Jeszcze nie masz subskrypcji? Dołącz do grona subskrybentów i korzystaj bez ograniczeń!

Subskrybuj

Otrzymuj najważniejsze artykuły biznesowe — zapisz się do newslettera!