Streszczenie: Wyzwania, które stoją przed kobietami na drodze do zajmowania wysokich stanowisk menedżerskich, mają charakter wewnętrzny i zewnętrzny. Wewnętrzne obejmują niepewność co do własnych umiejętności i obawy przed zmianą życia zawodowego, zwłaszcza związane z równowagą między karierą a obowiązkami domowymi. Z kolei zewnętrzną barierą jest nadal dominacja mężczyzn w zarządach firm. Nowe pokolenie kobiet, wychowane w bardziej elastycznym środowisku, jest jednak w stanie przełamać te trudności. Zmiany w strukturach organizacyjnych, promowanie elastyczności i współpracy, oraz wzrost znaczenia kobiecego stylu zarządzania sprawiają, że dawniej trudne bariery stają się coraz mniej istotne.
Drogę na szczyt firmowej hierarchii utrudniają kobietom bariery wewnętrzne i zewnętrzne. To wyzwanie zarówno dla samych kobiet, jak i dla mężczyzn – uważa Magdalena Hajduk, prezes firmy Naturativ.
Z jakimi wyzwaniami muszą się mierzyć kobiety w dzisiejszej rzeczywistości biznesowej?
Jak wykazało badanie przeprowadzone w tym roku przez Kantar Millward Brown dla Fundacji Liderek Biznesu, bariery utrudniające kobietom zajmowanie kluczowych stanowisk w firmach można podzielić na wewnętrzne oraz zewnętrzne. Wśród tych pierwszych możemy mówić o niepewności kobiet co do własnych umiejętności, braku wewnętrznego przekonania, że jesteśmy bardzo dobre i że warto skoczyć na głęboką wodę. Przekłada się to na mniejsze dążenie do awansu, a w skrajnych przypadkach – nawet odmawianie przyjęcia nowej funkcji. Warto wspomnieć także o samowykluczaniu kobiet ze stanowisk zarządczych, czyli rezygnacji jeszcze przed pojawieniem się na starcie. Dochodzi do tego obawa o to, jak nasze wysokie stanowisko i związane z nim nowe obowiązki odbiją się na życiu rodzinnym. Do tego mężczyźni w zarządach stanowią wciąż punkt odniesienia stanowiący barierę zewnętrzną, którą trudno kobietom pokonać.
Jak wobec tego przełamywać bariery, które pani wymieniła?
Bariery korodują i proces ten będzie postępował, ponieważ na rynku mamy nowe pokolenie kobiet, które wychowało się w innej rzeczywistości, któremu zaszczepiono przekonania. W mojej opinii lepiej poradzi sobie ono ze wszystkimi dotychczasowymi barierami, kiedy zacznie przejmować kluczowe stanowiska zarządcze. Już dziś widzimy, że biznes ceni i otwiera się na elastyczność, pracę zespołową, tworzenie płaskich struktur organizacyjnych, kobiecy styl zarządzania. Jedną z istotnych barier był też do niedawna brak kobiecej solidarności, który przy zmianie status quo w strukturach firm wraz z nadejściem nowego pokolenia kobiet ma szansę stać się zjawiskiem marginalnym. Warto pamiętać o dających do myślenia słowach Madeleine Albright: „W piekle jest specjalne miejsce dla kobiet, które nie pomagały innym kobietom”.
Ten tekst jest komentarzem ekspertki. Przeczytaj tekst główny »
Najwyższy czas wykorzystać kobiece talenty
Czy jednak usuwanie przeszkód utrudniających awans to tylko rola samych kobiet? W jaki sposób mężczyźni mogą pomóc w pokonywaniu barier blokujących kobietom awans?
W organizacjach, w których kobiety nie pojawiają się w zarządzie i w ogóle na wyższych szczeblach firmowej hierarchii, mężczyźni często mają problem z poszerzeniem swojego grona o reprezentantów przeciwnej płci. Moje spostrzeżenie potwierdzają wyniki badań zaprezentowane we wspomnianym raporcie Kantar Millward Brown i Fundacji Liderek Biznesu. Wynika z niego, że mężczyźni sami przyznają, że po wejściu kobiet do struktur zarządczych musieliby zmienić swój nierzadko twardy język i zwracać uwagę na niuanse komunikacji. W ich opinii kobietę łatwiej jest też urazić przez lapidarne komunikaty. W trakcie tego badania wielokrotnie mężczyźni podkreślali, że kobiety są delikatne. Mężczyźni uważają także, że kobiety są mniej stanowcze, mniej bezwzględne i zdystansowane. Są to cechy – według nich – potrzebne na najwyższych stanowiskach w organizacji. Tymczasem Philippe Starck, określany mianem najbardziej innowacyjnego designera wszech czasów, twierdzi: „Macho jest może nawet interesujący, jeśli zamierzasz walczyć z dinozaurami. Ale dziś nie ma dinozaurów i aby przeżyć, potrzebujesz inteligencji, a nie siły. A współczesna inteligencja to intuicja, czyli cecha kobiet”.
W jaki sposób kobiecy styl zarządzania przekłada się na funkcjonowanie państwa firmy?
Kobiety stawiają na współpracę i rozwój całego zespołu, chętnie dzielą się wiedzą i wspierają innych członków. Dzięki temu wytwarza się synergia, która podkręca efektywność, pomysłowość, jakość pracy i finalnie buduje pozycję firmy. Kobiety rozważnie podejmują decyzje, starają się ocenić ich krótko- i długoterminowe skutki. Ważne jest, że te decyzje, mimo że wyważone, nie są rozciągnięte w czasie. Dla mnie istotna jest też mniejsza konfliktowość kobiet. W sytuacji kryzysowej w naszej organizacji, z którą zmierzyliśmy się rok temu, było to szczególnie ważne. W moim zespole, który jest głównie kobiecy, zaobserwowałam też bardzo dużą odporność na kryzysy.
