Reklama
Kształtuj przywództwo w oparciu o wiedzę MIT SMRP. Subskrybuj magazyn.
Kompetencje przywódcze
Polska flaga

Nie bój się zadawać pytań – nawet tych z pozoru głupich i niedyskretnych

16 lutego 2021 4 min czytania
Zdjęcie Jacek Tomczyk - Redaktor "ICAN Management Review" i "MIT Sloan Management Review Polska"
Jacek Tomczyk
Nie bój się zadawać pytań – nawet tych z pozoru głupich i niedyskretnych

Streszczenie: W miejscu pracy obowiązują zasady savoir-vivre oraz przepisy Kodeksu Pracy dotyczące poszanowania prywatności współpracowników. Jednak badania przeprowadzone przez naukowców z George Mason University, University of Utah i University of Pennsylvania wykazały, że obawy przed zadawaniem pytań na drażliwe tematy, takie jak zarobki, życie osobiste czy poglądy polityczne, są często przesadzone. Eksperymenty pokazały, że zadawanie takich pytań nie wpływa negatywnie na postrzeganie pytającego przez rozmówcę, zarówno w przypadku nieznajomych, jak i bliskich przyjaciół. Co więcej, bezpośrednie zadawanie trudnych pytań może być bardziej efektywne niż próby zdobycia informacji w inny sposób. Wyniki te mają istotne znaczenie w kontekście potencjalnych strat finansowych, jakie mogą wynikać z unikania zadawania ważnych, choć trudnych pytań, co może prowadzić do braku dostępu do kluczowych informacji. Dlatego warto promować kulturę organizacyjną opartą na swobodnej wymianie informacji, co sprzyja rozwojowi osobistemu i sukcesowi zawodowemu. mitsmr.pl+5mitsmr.pl+5mitsmr.pl+5mitsmr.pl

Pokaż więcej

W miejscu pracy obowiązuje nas pewien savoir vivre, a także zapisane w Kodeksie Pracy zasady dotyczące uszanowania prywatności współpracowników. Okazuje się jednak, że pytania dotyczące drażliwych, osobistych tematów nie przeszkadzają innym w takim stopniu, jak mogłoby się nam wydawać.

Naukowcy z George Mason University, University of Utah oraz University of Pennsylvania przeprowadzili serię eksperymentów dotyczących tego, jak w rozmowach z innymi osobami, uczestnicy badania radzili sobie z zadawaniem pytań dotyczących m.in. zarobków, życia osobistego i poglądów politycznych. Wnioski okazały się zaskakujące – obawy przed urażeniem drugiej osoby bywają zwykle mocno przesadzone. Co więcej – badanie przyniosło podobne rezultaty zarówno w przypadku rozmów z nieznajomymi, jak i z bliskimi przyjaciółmi. Zadając niedyskretne pytanie, nie tracimy w oczach rozmówcy w takim stopniu, jak mogłoby się nam wydawać. Naukowcy podkreślają, że często nawet lepiej jest zadać trudne pytanie wprost – np. dotyczące zarobków kolegi z pracy – niż próbować w inny sposób dowiadywać się i snuć domysły na ten temat.

Wyniki eksperymentu okazały się szczególnie ważne w kontekście ewentualnych strat finansowych, jakie może ponieść pracownik lub firma, jeśli nie dojdzie do zadania ważnego, ale „trudnego” pytania – i w związku z tym dostęp do kluczowych informacji może okazać się niewystarczający. Było to widoczne w jednym z wariantów eksperymentu, w którym pytający byli dodatkowo nagradzani finansowo za zadawanie określonych, najbardziej osobistych i potencjalnie drażliwych pytań. Pytanych podzielono na dwie grupy: osoby z pierwszej wiedziały, że odpytujący mieli dowolność w wyborze tematów, natomiast drugiej grupie powiedziano, że pytania zostały wylosowane przez komputer (co nie było prawdą). Pomimo tego, że odpytujący zdawali sobie sprawę, z którą grupą mają do czynienia, to i tak zazwyczaj nie decydowali się na maksymalizowanie zysku poprzez wybór najbardziej opłacalnych, a jednocześnie najbardziej intymnych pytań. I to nawet w wypadku, kiedy wiedzieli, że odpowiedzialność będą mogli zrzucić na ślepy los.

Swobodna wymiana informacji kluczem do sukcesu i rozwoju osobistego

Oczywiście, nie zachęcamy nikogo do nagminnego łamania etykiety lub przekraczania granic dobrego smaku podczas firmowego smalltalku, w trakcie negocjacji biznesowych czy rozmowy kwalifikacyjnej. Jednak być może wyniki opisanych eksperymentów zachęcą część czytelników do bardziej szczerych, otwartych rozmów ze współpracownikami, przełożonymi lub podwładnymi. Na przykład podczas przygotowywania się do negocjacji na temat podwyżki cenną informacją może okazać się wiedza (o ile nie została ona zastrzeżona w umowie) na temat zarobków kolegi pracującego na podobnym stanowisku.

Jest to również wskazówka dla menedżerów, aby tworzyć kulturę organizacyjną, której jednym z elementów będzie swobodna wymiana informacji, służąca podnoszeniu kwalifikacji zawodowych wszystkich członków zespołu.

Indeks górny Źródło: Badanie składało się z pięciu eksperymentów przeprowadzonych przez naukowców: Einava Harta, Erica M. VanEppsa i Maurice’a E.Schweitzera na grupie 1427 osób. Wyniki zostały opisane w artykule The (better than expected) consequences of asking sensitive questions, opublikowanym w czasopiśmie naukowym Organizational Behavior and Human Decision Processes. Indeks górny koniec

PRZECZYTAJ TAKŻE (materiały otwarte oraz Premium) »

Jak zarządzać emocjami w pracy? 

Ewa Jarczewska-Gerc PL

Okazywanie emocji najczęściej uznawane jest za zachowanie nieprofesjonalne. Jest to jednak mylne przeświadczenie.

4 wskazówki: jak komunikować się z zespołem, którym zarządzasz? 

Jagna Ambroziak PL

Obejmując stanowisko menedżerskie, pierwszym z wielu wyzwań związanych z dopasowaniem się do pełnienia nowej roli jest nauczenie się, jak skutecznie komunikować się ze swoim zespołem.

Szczerość i zaufanie 

Vincent Duthel PL

Pracownicy są najcenniejszym zasobem firmy. Nawet w kryzysie nie wolno zawieść ich zaufania.

O autorach
Tematy

Może Cię zainteresować

Twoi ludzie nie czują się dobrze. Jak opanować kryzys dobrostanu?

Świat serwuje nam obecnie dawkę niepewności, której większość ludzi nie jest w stanie udźwignąć. Stan „rozchwiania” staje się powszechny, co stanowi ogromne wyzwanie dla kadry zarządzającej. Poznaj pięć strategii, które pomogą Ci zadbać o zespół – i o siebie samego – w czasach permanentnego kryzysu.

Jak wprowadzić w firmie sprawiedliwe zarządzanie talentami

Wiele organizacji wpada w pułapkę „zarządzania przez parytety”, zapominając, że liczby to jedynie wierzchołek góry lodowej. Skupienie na twardych wskaźnikach często przesłania realne bariery, które blokują rozwój najlepszych pracowników. Dowiedz się, jak przejść od  parytetów do procedur, które realnie uwalniają ukryty potencjał zespołu.

Trendy HR 2026: Definiowanie miejsca pracy na nowo

Masowa adopcja AI, spłaszczanie struktur i rewolucja w EVP to rzeczywistość, przed którą nie ma ucieczki. Podczas gdy większość pracowników marzy o pracy zdalnej, zarządy planują odważne redukcje stanowisk wspierane przez technologię. Dowiedz się, dlaczego tradycyjne drabinki kariery odchodzą do lamusa, jak spersonalizowana nauka staje się najsilniejszym magnesem na talenty i dlaczego to właśnie dyrektorzy HR przejmują dziś stery w projektowaniu strategii, która pozwoli firmom przetrwać nadchodzącą dekadę.

Wykorzystanie skarg klientów do innowacji Zamień skargi klientów w strategię innowacji

Tradycyjne postrzeganie skarg klientów jako zakłóceń do szybkiego załatwienia przestaje być skuteczne w nowoczesnym zarządzaniu doświadczeniem klienta. Szwajcarski Szpital Uniwersytecki w Vaud (CHUV) pokazuje, że systematyczne gromadzenie i analiza reklamacji może stać się strategicznym narzędziem innowacji i podnoszenia jakości usług. Dzięki współpracy z renomowaną szkołą hotelarską EHL, pracownicy służby zdrowia zdobywają kompetencje z zakresu projektowania usług i zarządzania relacjami z pacjentem, uzupełniając tradycyjne szkolenia kliniczne.

Artykuł przedstawia trzy konkretne kroki: traktowanie skarg jako wartościowych danych, angażowanie klientów we wspólne opracowywanie rozwiązań oraz adaptację najlepszych praktyk z branż usługowych. To holistyczne podejście pozwala nie tylko poprawić jakość opieki i doświadczenia pacjenta, ale także przeciwdziałać wypaleniu zawodowemu personelu i budować trwałą przewagę konkurencyjną.

przywództwo bez hierarchii w korporacji Jak Samsung Electronics Polska rzuca wyzwanie hierarchii

W obliczu rosnącej złożoności biznesu hierarchiczne modele zarządzania coraz częściej zawodzą. Artykuł analizuje, jak Samsung Electronics Polska wdraża koncepcję „Leader to Leader”, odwracając tradycyjną piramidę decyzyjną. Na przykładzie tej transformacji pokazujemy, dlaczego bezpieczeństwo psychologiczne, decentralizacja decyzji i świadome oddanie kontroli mogą stać się źródłem przewagi konkurencyjnej nawet w najbardziej sformalizowanych organizacjach.

Wideokonferencje i nowoczesne biuro: jak technologia i przestrzeń tworzą nowy standard współpracy. CZĘŚĆ II

Jak wybrać kabinę akustyczną do pracy hybrydowej, by spotkania online były naprawdę efektywne? W drugiej części cyklu pokazujemy checklistę decyzji, typowe błędy oraz technologie Jabra, które zapewniają widoczność i świetny dźwięk.

Wideokonferencje i nowoczesne biuro: jak technologia i przestrzeń tworzą nowy standard współpracy. CZĘŚĆ I

Wideokonferencje nie działają „same z siebie”. O jakości spotkań hybrydowych decyduje widoczność, dźwięk i przestrzeń, która wspiera koncentrację. Sprawdź, jak technologia Jabra i kabiny akustyczne Bene tworzą nowy standard współpracy.

Niektórzy wcale nie ciepią na wypalenie. Są wyczerpani etycznie

Wypalenie zawodowe jest powszechnym zjawiskiem wśród osób pracujących pod nieustanną presją. Ale nie zawsze jest to właściwa diagnoza. Gdy ludzie są wyczerpani pracą, która wydaje się pusta lub niespójna z ich wartościami, problemem nie jest brak wytrzymałości. Problemem jest brak sensu. Dopóki organizacje nie będą gotowe skonfrontować się z tym rozróżnieniem, będą nadal leczyć niewłaściwy problem i dziwić się, że nic się nie zmienia.

 

Poradnik CEO: Jak radzić sobie z trudnymi członkami rad nadzorczych

Prezesi i dyrektorzy zarządzający (CEO) nie unikną kontaktu z trudnymi osobowościami w radach nadzorczych, ale mogą nauczyć się mitygować wyzwania, jakie te postaci stwarzają. Kluczem do sukcesu jest odróżnienie problemów personalnych od wadliwych procesów, współpraca z kluczowymi sojusznikami oraz konsekwentne wzmacnianie relacji w celu budowania wartości biznesowej.

AI w polskiej medycynie: lepsza diagnostyka vs. ryzyko utraty kompetencji

Polskie szpitale i uczelnie medyczne coraz śmielej korzystają z możliwości sztucznej inteligencji – od precyzyjnej diagnostyki onkologicznej w Tychach, po zaawansowane systemy wizyjne rozwijane na AGH. Algorytmy stają się „drugim okiem” lekarza, istotnie zwiększając wykrywalność zmian nowotworowych. Jednak za technologiczną euforią kryje się ryzyko nazywane „lenistwem poznawczym” – lekarze wspierani przez AI tracą biegłość w samodzielnej diagnozie.

Materiał dostępny tylko dla subskrybentów

Jeszcze nie masz subskrypcji? Dołącz do grona subskrybentów i korzystaj bez ograniczeń!

Subskrybuj

Otrzymuj najważniejsze artykuły biznesowe — zapisz się do newslettera!