Jak zostać dobrym liderem? Przydatne może być ćwiczenie zarządzania wirtualnymi pracownikami

Metoda szkoleniowa, jaką opracowali naukowcy z Nowej Zelandii, opiera się na zarządzaniu wirtualnymi pracownikami, którzy odgrywają określone role. Eksperyment wykazał, że efekty takiego „treningu” okazały się równie pozytywne, co w przypadku zarządzania prawdziwymi ludźmi.

Jednym z popularnych sposobów rozwijania kompetencji przywódczych i skutecznej komunikacji z innymi członkami zespołu są ćwiczenia, w których część uczestników odgrywa rolę przełożonych, a inni – podwładnych. Takie treningi bywają bardzo przydatne, ale mają jednak konkretną wadę – zabierają cenny czas osobom, na których doskonalimy różne umiejętności przywódcze, a które mogłyby poświęcić go na inne przydatne działania. Okazuje się jednak, że równie efektywne mogą okazać się treningi z… cyfrowymi pracownikami.

Przywództwo w nieustannym rozwoju

Szkolenia, również te prowadzone przez ICAN Institute, udowadniają, że nauczenie się skutecznego, efektywnego zarządzania jest całkowicie możliwe. Stały rozwój własnych kompetencji przywódczych jest wręcz niezbędny (nawet jeśli ktoś uważa się za „urodzonego lidera”), ponieważ nie istnieje stały zestaw umiejętności, który sprawdza się zawsze, niezależnie od okoliczności, czasu czy miejsca. Dobitnie pokazała to zresztą pandemia, która powiedziała twardo „sprawdzam!” wielu umiejętnościom przywódczym – i wyraźnie zmieniła zakres kompetencji, które są obecnie najistotniejsze.

Wyzwanie polega jednak na tym, że potrzebnych umiejętności nie można wykształcić w sobie od razu, z dnia na dzień. Dlatego tak ważne są treningi i ćwiczenie różnych zachowań i scenariuszy wydarzeń, z jakimi prędzej czy później spotkamy się w organizacji złożonej z wielu osób różniących się od siebie charakterem, doświadczeniem, wiekiem i pod wieloma innymi względami. Jak zatem kształcić dobrych menedżerów, ograniczając koszty, a także oszczędzając czas i energię innych pracowników?

Zatrudnij cyfrowego pracownika

Metoda, jaką opracowali naukowcy z Nowej Zelandii, polega na stworzeniu wirtualnych pracowników, którzy będą odgrywać określone role. Przypomina to nieco grę komputerową, w której naszym zadaniem jest – z założonymi na głowę goglami do wirtualnej (VR) lub rozszerzonej rzeczywistości (AR) – wchodzenie w interakcje z postaciami pracowników sterowanymi przez sztuczną inteligencję.

Indeks górny Uczestnicy badania trenowali z żywym człowiekiem w prawdziwym otoczeniu [A], z wirtualnym współpracownikiem w wirtualnym otoczeniu [B] oraz z wirtualną postacią wyświetlaną dzięki rzeczywistości rozszerzonej w przestrzeni prawdziwego biura. Źródło: Frontiers Indeks górny koniec^{Uczestnicy badania trenowali z żywym człowiekiem w prawdziwym otoczeniu [A], z wirtualnym współpracownikiem w wirtualnym otoczeniu [B] oraz z wirtualną postacią wyświetlaną dzięki rzeczywistości rozszerzonej w przestrzeni prawdziwego biura. Źródło: Frontiers}

Jak podsumowali badacze, najlepszym i jednocześnie najbardziej optymalnym rozwiązaniem wydaje się zatem wykorzystanie zaprogramowanych cyfrowych postaci, które będą odgrywały opracowane wcześniej scenariusze – a następnie wyświetlenie ich w otoczeniu znanym osobie ćwiczącej, takim jak pomieszczenie biurowe. Znane środowisko pozwala w lepszy sposób wczuć się w odgrywaną rolę, co czyni naukę bardziej efektywną. Z drugiej zaś strony „zatrudnienie” cyfrowych postaci umożliwia ograniczenie kosztów szkolenia. Zaletą tego rodzaju szkoleń jest też możliwość dokładnego powtarzania i odtwarzania konkretnych sytuacji, co w przypadku żywych ludzi nie zawsze jest możliwe.

Indeks górny Trening przeprowadzony w wirtualnym biurze okazał się nieco mniej efektywny niż w prawdziwym pomieszczeniu (ale nadal z wirtualnymi podwładnymi). Źródło: Frontiers Indeks górny koniec^{Trening przeprowadzony w wirtualnym biurze okazał się nieco mniej efektywny niż w prawdziwym pomieszczeniu (ale nadal z wirtualnymi podwładnymi). Źródło: Frontiers}

Kolejną zaletą ćwiczeń z „wirtualnymi pracownikami” jest wykorzystanie zebranych w ten sposób danych do usprawniania i systematyzacji procesu szkoleń w organizacji. Sztuczna inteligencja, na podstawie danych zebranych z wielu treningów, będzie w stanie wytypować najlepsze zachowania i metody postępowania, co przyniesie wymierne efekty w prowadzeniu zespołów. Pozwoli to też na precyzyjniejsze wskazywanie potencjalnych nowych liderów, którzy bardziej efektywnie będą zarządzać pracą swoich podwładnych.

VR pozwala efektywniej szkolić pracowników i dokonywać napraw na odległość

Wirtualna i rozszerzona rzeczywistość czy wirtualne zadania są już dziś wykorzystywane do szkolenia pracowników – chociażby w oddziałach firmy McDonald’s Polska – a nawet zdalnych do napraw na odległość. To, co kiedyś wydawało się jedynie wizją autorów książek i filmów z gatunku science‑fiction, dziś na naszych oczach staje się – nomen omen – rzeczywistością. Ten trend w kolejnych latach będzie postępował, na co podczas zakończonego niedawno III Kongresu MIT Sloan Management Review Polska zwracała uwagę Małgorzata Gawrysiak, dyrektor sprzedaży Genesys Polska. Za sprawą technologii takich jak 5G, wirtualne szkolenia pracowników staną się nie tylko możliwe, ale także z każdym rokiem i rozwojem dostępnych narzędzi, coraz bardziej opłacalne.

Indeks górny Źródło: Badania naukowców z Human Interface Technology Lab NZ, College of Engineering i University of Canterbury opisanego w artykule Evaluating Virtual Human Role‑Players for the Practice and Development of Leadership Skills w serwisie “Frontiers”. Indeks górny koniec^{Źródło: Badania naukowców z Human Interface Technology Lab NZ, College of Engineering i University of Canterbury opisanego w artykule Evaluating Virtual Human Role‑Players for the Practice and Development of Leadership Skills w serwisie “Frontiers”.}