Streszczenie: Mentoring jest skutecznym narzędziem rozwijania kluczowych kompetencji liderskich, takich jak myślenie strategiczne, zarządzanie zmianą, budowanie zespołów czy podejmowanie decyzji. Badania wskazują, że pracownicy korzystający z mentoringu awansują pięć razy szybciej, a 91% z nich odczuwa większą satysfakcję z pracy, podczas gdy 87% zyskuje na pewności siebie.
Aby program mentoringowy był efektywny, powinien spełniać sześć standardów określonych przez European Mentoring and Coaching Council (EMCC): MIT Sloan Management Review Polska
Jasny cel – powinien być zgodny z priorytetami organizacji i zrozumiały dla wszystkich interesariuszy. MIT Sloan Management Review Polska
Szkolenie uczestników – zarówno mentorzy, jak i mentees muszą być odpowiednio przygotowani do swoich ról.
Dobór par – uczestnictwo powinno być dobrowolne, a pary nie mogą pozostawać w hierarchicznej zależności służbowej. MIT Sloan Management Review Polska
Monitorowanie i ocena – bieżąca analiza programu pozwala na identyfikację problemów i wprowadzanie niezbędnych zmian.
Standardy etyczne – jasno określone zasady etyczne dostępne dla wszystkich uczestników. MIT Sloan Management Review Polska
Wsparcie administracyjne – transparentne procesy i jasna komunikacja ze strony koordynatorów programu. MIT Sloan Management Review Polska
Przykładem skutecznego wdrożenia tych standardów jest Program Mentoringowy Fundacji Liderek Biznesu, który od ponad 10 lat wspiera rozwój liderów w Polsce.
Mentoring przyczynia się do wzrostu samoświadomości liderów poprzez informacje zwrotne i warsztaty, co z kolei wpływa na efektywność zespołów. Rozwija również umiejętności aktywnego słuchania, ciekawości i powstrzymywania się od oceniania, co jest kluczowe w budowaniu bezpieczeństwa psychologicznego w zespole. Współczesny lider, korzystając z doświadczeń mentoringowych, lepiej rozumie motywację zespołu i skuteczniej buduje jego zaangażowanie. MIT Sloan Management Review Polska
Wiele osób sądzi, że droga zawodowa, zwłaszcza „w wyższych partiach gór”, to samotna wędrówka. Aż do momentu gdy spotykają kogoś, kto pokaże im, że różne odcinki można pokonywać razem. Mentor nie tylko oświetla trudniejszy szlak, ale też dodaje odwagi i pomaga wydobyć z mentees to, co najlepsze.
OD KILKU LAT programy mentoringowe stały się jednym z kluczowych narzędzi rozwoju. Badania pokazują, że dobrze zaprojektowany program może przyspieszyć rozwój kluczowych kompetencji przywódczych, takich jak myślenie strategiczne, zarządzanie zmianą, budowanie zespołów czy podejmowanie decyzji. Właśnie taki jest Program Mentoringowy Fundacji Liderek Biznesu.
Dlaczego mentoring?
Idealnym rozwiązaniem byłoby połączenie różnych metod wsparcia, takich jak szkolenia, coaching czy inspirujące konferencje. Mentoring nie jest „pigułką szczęścia”, ale łączy wsparcie wiedzą, doświadczeniem i empatią oraz wydobywanie czy szlifowanie indywidualnego potencjału. Ze wszystkich metod wsparcia dostępnych dla liderów mentoring może najcelniej odpowiedzieć na aktualne potrzeby rozwojowe. Według jednego z badań pracownicy, którzy pracowali z mentorem, awansowali pięć razy szybciej. Praca z mentorem zwiększa też satysfakcję z pracy (według 91% pracowników) oraz wzmacnia pewność siebie (deklaracja 87% mentees).
Profesjonalizm miarą skuteczności programu mentoringowego
Programy mentoringowe w organizacjach oraz w formie cross‑biznesowej są coraz popularniejsze. Według Raportu o mentoringu w Polsce i nowych technologiach w rozwoju pracowników ich wdrożenie deklaruje już 11% firm, dostępnych jest też 50–60 programów otwartych. Aby nie zgubić się w gąszczu możliwości, warto wiedzieć, jakie standardy powinien spełniać profesjonalny program, czyli taki, który zapewnia maksymalną skuteczność dla mentees, mentorów i organizacji. Według globalnej, istniejącej od blisko 30 lat, organizacji branżowej European Mentoring and Coaching Council (EMCC) powinien on spełniać sześć standardów:
Jasny cel wpisany w priorytety organizacji: oczekiwane rezultaty i korzyści są znane, zrozumiane i akceptowane przez wszystkich interesariuszy (sponsorów, mentees, mentorów, przełożonych mentees) i przekładają się na wykonalne, zrozumiałe cele ustalane w ramach każdej pary mentoringowej.
Szkolenie przygotowujące i wspierające uczestników. Aby zapewnić skuteczność procesu, mentorzy i mentees muszą poznać istotę tej formy pracy oraz pełnionych funkcji. Wsparcie szkoleniowe obejmuje też interwizje/ superwizje dla mentorów.
Proces wyboru uczestników i dobierania ich w pary. Uczestnictwo w programie powinno być dobrowolne, a pary nie mogą podlegać hierarchicznej zależności służbowej. Kluczowe są potrzeby mentee – to do nich dobierani są mentorzy. Powinna istnieć procedura zmiany pary, jeśli zajdzie taka potrzeba.
Program musi być na bieżąco monitorowany i poddawany ocenie. Umożliwia to identyfikację problemów oraz dokonywanie zmian, jeśli są potrzebne.
Sprecyzowanie standardów etycznych dostępnych wszystkim interesariuszom w regulaminie/kodeksie etyki programu zawierającym m.in. określenie ról i odpowiedzialności uczestników, wytyczne dotyczące zachowań oraz proces zarządzania potencjalnymi konfliktami interesów.
Na efektywność programu wpływa jakość wsparcia administracyjnego z uwzględnieniem transparentnych procesów, bieżącej pomocy ze strony osób koordynujących i jasnej komunikacji.
Programy, które spełniają wszystkie sześć standardów warto zgłosić do prestiżowego konkursu Super M organizowanego przez polski oddział EMCC. Jednym z laureatów jest istniejący od ponad 10 lat największy cross‑biznesowy program w Polsce organizowany przez Fundację Liderek Biznesu. To świetny przykład tego, jak profesjonalizm przekłada się na wyniki, bo aż 87% uczestników deklaruje osiągnięcie swoich celów mentoringowych.
Mentoring wzmacnia nowoczesne przywództwo
Samoświadomość to kluczowa kompetencja przywódcza. Liderzy zdobywają ją dzięki informacjom zwrotnym, testom psychometrycznym lub w procesie coachingu menedżerskiego, który choć ma wymierne rezultaty, nadal jest dostępny tylko dla wybranych. Podobne korzyści przynosi proces mentoringowy. Jest i łatwiej dostępny nie tylko dla kadry zarządzającej, ale też dla specjalistów i menedżerów. Mają do dyspozycji programy wewnętrzne lub zewnętrzne, jak program Fundacji Liderek Biznesu, który co roku kończy ponad 200 par. Mentees poznają swoje mocne strony, a mentorzy uczą się siebie i rozwijają, uczestnicząc w warsztatach mentorskich oraz superwizjach.
To niejedyna kompetencja, której poziom wzrasta w trakcie procesu mentoringowego. Badania pokazują, że lider zespołu wpływa na jego efektywność, tworząc bezpieczeństwo psychologiczne. Aby to robić, musi rozwijać umiejętność aktywnego słuchania, ciekawość, powstrzymywanie się od oceniania. To są kompetencje, które musi mieć mentor.
Sukces mentoringu zależy od motywacji mentee, a doświadcznie z procesu mentoringowego można zastosować w organizacji. Współczesny lider częściej wykorzystuje empatię, stara się integrować różnorodności oraz musi rozumieć motywację zespołu, aby skutecznie budować jego zaangażowanie.
Skutecznie wdrożony program mentoringowy, oparty na międzynarodowych standardach EMCC, jest jednym z najefektywniejszych sposobów zwiększenia jakości przywództwa w organizacjach.
