Reklama
OFERTA SPECJALNA na NAJWYŻSZY pakiet subskrypcji! Wersję Platinum - OFERTA LIMITOWANA
Kompetencje przywódcze
Polska flaga

Czego warto nauczyć się od sów i skowronków, czyli sztuka podejmowania dobrych decyzji

19 listopada 2021 5 min czytania
Zdjęcie Tomasz Kulas - Redaktor "MIT Sloan Management Review Polska", redaktor prowadzący "ICAN Management Review"
Tomasz Kulas
Czego warto nauczyć się od sów i skowronków, czyli sztuka podejmowania dobrych decyzji

Streszczenie: Podejmowanie decyzji zależy w dużym stopniu od biologicznego zegara aktywności dobowej każdej osoby. Ludzie dzielą się na skowronki, sowy i osoby pośrednie, a każdy typ ma swoje okresy największej czujności i skupienia w ciągu dnia. Skowronki są najbardziej aktywne rano, natomiast sowy wieczorem. Badania przeprowadzone przez Uniwersytet Centralnej Florydy wykazały, że decyzje podejmowane w porach, które nie odpowiadają wewnętrznemu rytmowi biologicznemu, prowadzą do większej liczby błędów, szczególnie w przypadkach podejmowania ryzykownych decyzji, jak inwestycje w start-upy. Eksperyment polegał na badaniu skuteczności decyzji inwestycyjnych uczestników w zależności od pory dnia, w której podejmowali decyzje. Wyniki pokazały, że osoby podejmujące decyzje w godzinach, które nie pasowały do ich biologicznego zegara, były bardziej skłonne do popełniania błędów, co miało długofalowe konsekwencje finansowe.

Pokaż więcej

Każdy człowiek dysponuje mechanizmem wewnętrznym, który określamy mianem zegara aktywności dobowej. I u każdego z nas zegar ten wyregulowany jest nieco inaczej, co ma ogromny wpływ na podejmowanie (nie)właściwych decyzji biznesowych.

To zegar aktywności dobowej odpowiedzialny jest za regulację naszych stanów czuwania i odpoczynku, czujności i relaksu, skupienia i rozkojarzenia. I właśnie ze względu na sposób tej regulacji w cyklu 24‑godzinnym – oczywiście w pewnym uproszczeniu – ludzi podzielić można na skowronki, sowy i… tych pośrednich, aktywnych w środku dnia. Skowronki to naturalnie osoby, w przypadku których okres największej czujności i skupienia przypada na początek dnia, zaś sowy najaktywniejsze są po południu i wieczorem.

Wybierz właściwy czas na podejmowanie decyzji

Dlaczego o tym piszemy i jaki ma to wpływ na biznes? Naukowcy z Uniwersytetu Centralnej Florydy w dość precyzyjny sposób zbadali, w jaki sposób czas podejmowania decyzji, dopasowany (lub nie) do naszego zegara aktywności dobowej, wpływał na sukces lub porażkę podjętych działań. Dotyczyło to zwłaszcza decyzji o dużym stopniu ryzyka, opartych na niewystarczającej ilości danych, takich jak na przykład inwestycja w jakiś start‑up, będący na wczesnym etapie jego rozwoju.

Na czym polegał eksperyment?

Badanie przeprowadzone zostało w obszarze decyzji finansowych związanych z inwestowaniem społecznościowym, z pomocą kilku popularnych w Stanach Zjednoczonych platform, takich jak Wefunder, Fundable i EquityNet. Umożliwiają one inwestowanie nawet niewielkich kwot każdemu, kto uważa, że wybrana przez niego firma (zwykle start‑up) ma realne szanse na rozwój i warto ją dofinansować.

W pierwszym etapie naukowcy zbadali zegary biologiczne uczestników eksperymentu, dzieląc ich na osoby najskuteczniej funkcjonujące przed południem albo też wieczorem. Następnie ochotnicy zostali poproszeni o zainwestowanie 1000 dolarów w dowolnie wybrane przez siebie firmy, natomiast to naukowcy określali pory dnia, w czasie których musieli dokonywać decyzji – zarówno zgodnie ze swoim zegarem aktywności dobowej, jak i wbrew niemu. Dodatkowo uczestnicy badania raportowali również ogólną ilość snu a także poziom wcześniejszych doświadczeń i wiedzy związanych z finansowaniem społecznościowym. Efekty tych decyzji finansowych zostały zderzone z autentycznymi wynikami finansowymi wybranych firm.

Co się okazało?

Odkryliśmy, że badane przez nas osoby, dokonujące wyboru w czasie, który kolidował z wewnętrznym zegarem ich organizmu (na przykład „skowronki” podejmujące decyzję późnym wieczorem), miały znacznie większą skłonność do popełniania błędów. – tłumaczy Cristiano Guarana, profesor Kelley School of Business na Indiana University i jeden z autorów badania. – Co ważne, to niedopasowanie czasu decyzji i zegara biologicznego pozostaje zwykle niewidoczne dla innych osób uczestniczących w procesie decyzyjnym, ale w dłuższej perspektywie może skutkować znaczącymi stratami finansowymi.

Ogromna waga drobnych detali

To nie pierwszy raz, kiedy podkreślamy, jak ważny jest dobrostan menedżerów, zwłaszcza w kontekście ważnych decyzji biznesowych. Oddzielny wpis poświęciliśmy wcześniej tak – wydawałoby się – banalnej kwestii, jak uczucie głodu i sytości. Banalnej, ale – podobnie jak w tym przypadku – mającej zaskakująco duży wpływ na trafność podejmowanych decyzji.

Tym razem wyniki badania również nie wydają się zaskakujące. Amerykańscy naukowcy wcale „nie odkryli Ameryki”. Dobrze się wyśpij, najedz, podejmuj te najważniejsze decyzje wtedy, gdy twój czas dobowej aktywności umysłowej nastawiony jest na maksymalną efektywność. Tylko tyle i aż tyle, warto o tym pamiętać!

Indeks górny Wyniki badania po raz pierwszy opublikowane zostały na łamach „Journal of Business Venturing” w listopadzie 2021 roku. Indeks górny koniec

PRZECZYTAJ TAKŻE » » »

Czego warto nauczyć się z filmu „Skazani na Shawshank”, czyli o drobiazgach, które mają wpływ na ważne decyzje 

Tomasz Kulas PL

Kultowy film, wspaniałe role głównych aktorów, niesamowity scenariusz pokazujący, jak spryt w połączeniu z ogromną wytrwałością doprowadzają do tego, że dobro ostatecznie zwycięża. Ale jest w nim jeszcze drobny, poboczny wątek, który nabiera wagi w kontekście sztuki podejmowania dobrych decyzji biznesowych. 

Czego warto nauczyć się od Odyseusza, czyli jak wytrwać w postanowieniach noworocznych 

Tomasz Kulas PL

Praca nad sobą – zarówno w kontekście zawodowym, jak i osobistym – wymaga wytrwałości i silnej woli. Każde, nawet najlepsze postanowienie, z czasem jednak słabnie, ale na szczęście możemy je wzmocnić za pomocą prostego wybiegu – kontraktu Odyseusza. 

Anna Kruk: ryzykowne decyzje należy podejmować świadomie 

Anna Kruk PL

Przypadek Jemaime pokazuje, jak cenną umiejętnością jest dopasowanie abstrakcyjnych emocji oraz konceptów do konkretnego produktu.

O autorach
Tematy

Może Cię zainteresować

przywództwo bez hierarchii w korporacji Kapitan oddaje stery. Jak Samsung Electronics Polska rzuca wyzwanie hierarchii

W obliczu rosnącej złożoności biznesu hierarchiczne modele zarządzania coraz częściej zawodzą. Artykuł analizuje, jak Samsung Electronics Polska wdraża koncepcję „Leader to Leader”, odwracając tradycyjną piramidę decyzyjną. Na przykładzie tej transformacji pokazujemy, dlaczego bezpieczeństwo psychologiczne, decentralizacja decyzji i świadome oddanie kontroli mogą stać się źródłem przewagi konkurencyjnej nawet w najbardziej sformalizowanych organizacjach.

Wideokonferencje i nowoczesne biuro: jak technologia i przestrzeń tworzą nowy standard współpracy. CZĘŚĆ II

Jak wybrać kabinę akustyczną do pracy hybrydowej, by spotkania online były naprawdę efektywne? W drugiej części cyklu pokazujemy checklistę decyzji, typowe błędy oraz technologie Jabra, które zapewniają widoczność i świetny dźwięk.

Wideokonferencje i nowoczesne biuro: jak technologia i przestrzeń tworzą nowy standard współpracy. CZĘŚĆ I

Wideokonferencje nie działają „same z siebie”. O jakości spotkań hybrydowych decyduje widoczność, dźwięk i przestrzeń, która wspiera koncentrację. Sprawdź, jak technologia Jabra i kabiny akustyczne Bene tworzą nowy standard współpracy.

Niektórzy wcale nie ciepią na wypalenie. Są wyczerpani etycznie

Wypalenie zawodowe jest powszechnym zjawiskiem wśród osób pracujących pod nieustanną presją. Ale nie zawsze jest to właściwa diagnoza. Gdy ludzie są wyczerpani pracą, która wydaje się pusta lub niespójna z ich wartościami, problemem nie jest brak wytrzymałości. Problemem jest brak sensu. Dopóki organizacje nie będą gotowe skonfrontować się z tym rozróżnieniem, będą nadal leczyć niewłaściwy problem i dziwić się, że nic się nie zmienia.

 

Poradnik CEO: Jak radzić sobie z trudnymi członkami rad nadzorczych

Prezesi i dyrektorzy zarządzający (CEO) nie unikną kontaktu z trudnymi osobowościami w radach nadzorczych, ale mogą nauczyć się mitygować wyzwania, jakie te postaci stwarzają. Kluczem do sukcesu jest odróżnienie problemów personalnych od wadliwych procesów, współpraca z kluczowymi sojusznikami oraz konsekwentne wzmacnianie relacji w celu budowania wartości biznesowej.

AI w polskiej medycynie: lepsza diagnostyka vs. ryzyko utraty kompetencji

Polskie szpitale i uczelnie medyczne coraz śmielej korzystają z możliwości sztucznej inteligencji – od precyzyjnej diagnostyki onkologicznej w Tychach, po zaawansowane systemy wizyjne rozwijane na AGH. Algorytmy stają się „drugim okiem” lekarza, istotnie zwiększając wykrywalność zmian nowotworowych. Jednak za technologiczną euforią kryje się ryzyko nazywane „lenistwem poznawczym” – lekarze wspierani przez AI tracą biegłość w samodzielnej diagnozie.

Puste przeprosiny w pracy, czyli więcej szkody niż pożytku

Większość menedżerów uważa, że szczere wyznanie winy zamyka temat błędu. Tymczasem w środowisku zawodowym puste deklaracje skruchy działają gorzej niż ich brak – budują kulturę nieufności i wypalają zespoły. Jeśli po Twoim „przepraszam” następuje „ale”, właśnie wysłałeś sygnał, że nie zamierzasz nic zmieniać.

Dlaczego 95% wdrożeń AI kończy się porażką? I jak znaleźć 5% tych udanych?

Sztuczna inteligencja nie jest dziś wyzwaniem technologicznym, lecz testem dojrzałości organizacyjnej. W rozmowie z Tomaszem Kostrząbem AI jawi się nie jako cel sam w sobie, ale jako narzędzie głębokiej transformacji procesów, ról i sposobu myślenia liderów. Tekst pokazuje, dlaczego większość wdrożeń AI kończy się porażką, gdzie firmy popełniają kluczowe błędy oraz jak połączyć technologię z ludźmi i biznesem, by osiągnąć realną wartość.

zarządzanie szybkim wzrostem firmy Jak radzić sobie z szybkim wzrostem

Szybki wzrost organizacji niesie ze sobą wyzwania związane z podziałami między wczesnymi członkami zespołu a nowo przyjętymi pracownikami. Kluczem do sukcesu jest budowanie wspólnego języka, tożsamości oraz kultury sprzeciwu, które pomagają skutecznie integrować różnorodne zespoły i wykorzystywać potencjał różnorodności.

Od czego zacząć porządkowanie analityki internetowej?

Chaotyczna analityka internetowa prowadzi do błędnych decyzji i nieefektywnego wydatkowania budżetów marketingowych. Audyt danych, właściwa konfiguracja GA4, zarządzanie zgodami oraz centralizacja tagów w Google Tag Managerze to fundamenty, od których należy zacząć porządkowanie analityki, aby realnie wspierała cele biznesowe.

Materiał dostępny tylko dla subskrybentów

Jeszcze nie masz subskrypcji? Dołącz do grona subskrybentów i korzystaj bez ograniczeń!

Subskrybuj

Otrzymuj najważniejsze artykuły biznesowe — zapisz się do newslettera!