Streszczenie: Projekt „Finansowy Elementarz” wprowadza edukację finansową dla 4‑6‑latków, wykorzystując ilustracyjne książeczki z bohaterami (pan Sebastian i dziecięca trójka przyjaciół), które w przystępny sposób uczą o pieniądzach, oszczędzaniu i planowaniu wydatków. Warsztaty w przedszkolach – prowadzone przez wolontariuszy‑pracowników banku – objęły ponad 6 000 dzieci w blisko 70 placówkach, skutecznie podnosząc ich kompetencje i świadomość ekonomiczną. Inicjatywa przyniosła także korzyści wewnętrzne: aktywne zaangażowanie pracowników budowało silniejszy wizerunek przedsiębiorstwa. Autorzy podkreślają, że kluczem do efektywnego CSR-u jest dogłębne zrozumienie potrzeb społecznych, wsparcie specjalistów (pedagogów, psychologów) i długofalowe planowanie działań.
Każdy projekt społeczny musi mieć wyznaczone cele, sposoby realizacji oraz naturalnych sprzymierzeńców. Tak też było z programem edukacyjnym Finansowy Elementarz, którego pomysłodawcą jest Bank Millennium. Projekt wychodzi z założenia, że aby skutecznie wprowadzić młodych ludzi w świat finansów, należy zacząć już w przedszkolu.
Partnerem materiału jest:
Edukacja finansowa najmłodszych
Bank Millennium bardzo poważnie traktuje swoją misję społeczną i realizuje ją od początku istnienia. Między innymi w tym celu w 1990 roku powołał Fundację Banku Millennium, która prowadzi projekty z zakresu odpowiedzialności społecznej. Ponieważ jako firma mamy też wieloletnie doświadczenie w organizowaniu szkoleń z dziedziny finansów, naturalnym połączeniem obu kompetencji stał się projekt Finansowy Elementarz. Kiedy dotarło do nas, że zarządzanie pieniędzmi to jedna z podstawowych umiejętności życiowych, której nikt nie uczy, mieliśmy gotowy pomysł. Zrozumieliśmy, że im wcześniej ludzie poznają podstawowe zagadnienia świata finansów, tym sprawniej będą poruszać się w nim w przyszłości. Poziom ogólnej wiedzy o finansach jest bardzo niski, dlatego uznaliśmy, że dzielenie się wiedzą z tego właśnie zakresu jest naszym społecznym obowiązkiem.
Choć działalność społeczna jest dziś niezwykle modna, zarówno wśród przedsiębiorców, jak i w ich otoczeniu, to już sam skrót CSR wzbudza w wielu mieszane uczucia.
Sebastian strzałem w dziesiątkę
Tworząc koncepcję projektu, konsultowaliśmy ją z ekonomistami, nauczycielami (również akademickimi), psychologami dziecięcymi i pedagogami, którzy potwierdzili nasze spostrzeżenia. Wielu z nich ubolewało nad zatrważająco niskim poziomem wiedzy finansowej wśród dzieci. Nic dziwnego, skoro szkoła i cała formalna edukacja kształtuje tylko niewielki zakres umiejętności oraz dwa typy inteligencji, logiczno‑matematyczną i werbalną, zaniedbując pozostałe rodzaje oraz rozwój umiejętności praktycznych.
Zapoznaliśmy się też z wieloma badaniami, które jednoznacznie wskazywały na istnienie luki w edukacji dzieci i młodzieży – część z nich pokazywała, że maluchy w wieku przedszkolnym w ogóle nie rozumieją pojęcia pieniądza, a pięcio- i sześciolatki traktują zakupy jako rytuał, nie wiedząc, że to wymiana towaru za pieniądze. Dzieci dość powszechnie uważają, że pieniądze biorą się z bankomatu, nie wiążą ich pochodzenia z pracą, a tym samym nie rozumieją, że trzeba na nie zapracować.
Z innych badań wynikało, że dzieci, które dostają kieszonkowe i w związku z tym zdobywają własne doświadczenia związane z gospodarowaniem pieniędzmi, szybciej przyswajają i rozumieją pojęcia ekonomiczne. Dodatkowo średni poziom ogólnych kompetencji przedszkolaków rośnie teraz w bardzo szybkim tempie – kiedyś dzieci w wieku lat trzech bawiły się zabawkami, dziś potrafią obsługiwać urządzenia mobilne; niejednokrotnie lepiej niż dorośli. Dodatkowe konsultacje z psychologami dziecięcymi i pedagogami utwierdziły nas w przekonaniu, że pracę należy zacząć od podstaw, czyli od przedszkola. By dotrzeć do wymagającego kilkuletniego odbiorcy, powołaliśmy do życia dziecięcych bohaterów – pana Sebastiana i trójkę jego młodocianych przyjaciół. Zabawni, ożywieni odważną kreską rysownika bohaterowie wypełnili swoimi przygodami serię ilustrowanych książeczek, w których w przystępny sposób wyjaśniali podstawy świata finansów. Opowiedzieli między innymi o tym, skąd się biorą pieniądze, jak wyglądają monety i banknoty, do czego służy karta kredytowa i bank. Kontynuacją tych wątków były warsztaty organizowane w przedszkolach w całej Polsce.
Pracownicy społecznie zaangażowani
Projekt Finansowy Elementarz uzyskał patronat Rzecznika Praw Dziecka, rozpoczęliśmy też współpracę z doświadczoną w prowadzeniu tego typu działań fundacją Verba oraz animatorami prowadzącymi warsztaty. Od początku zakładaliśmy duże zaangażowanie pracowników banku na zasadzie wolontariatu. W tym celu zaprosiliśmy pracowników‑rodziców do zgłaszania przedszkoli, udzielania wsparcia organizacyjnego i dzielenia się wiedzą.
Poziom zainteresowania akcją przekroczył nasze najśmielsze oczekiwania. Ostatecznie przeprowadziliśmy ponad 200 warsztatów w 70 przedszkolach w całej Polsce. Wzięło w nich udział prawie 6000 przedszkolaków. W trakcie spotkań dzieci zgłębiały tajemnice świata finansów, dowiadywały się, skąd biorą się pieniądze, jak je oszczędzać i jak planować wydatki. Dodatkowo warsztatowe zabawy promowały otwartość, działania charytatywne, aktywność i kreatywność. Dzięki temu osiągnęliśmy zakładany cel, czyli autentyczny wzrost zainteresowania kwestiami finansowymi w grupie dzieci przedszkolnych. Mamy nadzieję, że uczestnicy warsztatów, już jako dorośli, dzięki temu, że rozpoczęli edukację finansową w wieku 4–6 lat, staną się świadomymi uczestnikami świata finansów, a z potoku zalewających ich ofert i propozycji będą korzystać w sposób racjonalny.
Aby tworzyć projekty społeczne skutecznie rozwiązujące realne problemy, firmy powinny przede wszystkim poznać potrzeby tych, którym chcą pomagać.
Projekt przyniósł też dodatkowy efekt. Przyjęta przez nas metoda wyboru przedszkoli wewnątrz banku spotkała się z dużym zaangażowaniem pracowników. Bardzo chętnie zgłaszali przedszkola, do których chodziły ich własne dzieci, co było dla nich oczywistą wartością. Możliwość czynnego uczestnictwa w projekcie wzbudziła wiele pozytywnych emocji, wpłynęła zarówno na poziom motywacji, jak i ocieplenie wizerunku firmy, w której pracują. O sukcesie projektu najlepiej świadczy zainteresowanie kolejnymi edycjami – pracownicy posiadający kompetencje trenerskie wyrażają chęć prowadzania warsztatów, a koledzy pytają o terminy kolejnych warsztatów. To dobrowolne, wykraczające poza zwykłe obowiązki współuczestnictwo w realizacji misji społecznej banku pokazuje prawdziwą skalę zaangażowania i motywacji pracowników.
Dobre praktyki
Aby tworzyć projekty społeczne skutecznie rozwiązujące realne problemy, firmy powinny przede wszystkim poznać potrzeby tych, którym chcą pomagać. Bez identyfikacji konkretnego problemu społecznego i współpracy z innymi działania z zakresu CSR nie mają sensu. Sprawdzonym sposobem jest sięganie po opinie i sugestie różnych interesariuszy, przede wszystkim organizacji społecznych, formalnych i nieformalnych przedstawicieli danej społeczności. W przypadku Elementarza Finansowego czerpaliśmy wiedzę z opracowań naukowych, raportów i opinii ekspertów. Wybór ten wynikał głównie z naszego know‑how. Zagadnienia edukacji finansowej są nam wyjątkowo bliskie, a z gimnazjami i liceami współpracujemy od lat. W odpowiedzi na zainteresowanie projektem planujemy jego kontynuację. Jesteśmy świadomi, że Finansowy Elementarz nie jest w stanie wypełnić edukacyjnej luki. Wierzymy jednak, że jest to dobry krok w kierunku wychowania naszych dzieci na odpowiedzialnych dorosłych.
