Reklama
OFERTA SPECJALNA na NAJWYŻSZY pakiet subskrypcji! Wersję Platinum - OFERTA LIMITOWANA
Digitalizacja

Jak COVID-19 wpłynął na decyzje zakupowe

1 lutego 2021 8 min czytania
Zdjęcie Lidia Zakrzewska - Redaktor zarządzająca "ICAN Management Review".
Lidia Zakrzewska
Jak COVID-19 wpłynął na decyzje zakupowe

Streszczenie: BrakOdpowiedziDlaURL

Pokaż więcej

Konsumenci działają zgodnie z przekonaniem, że w warunkach izolacji społecznej będą funkcjonować przez wiele miesięcy – wynika z badania KPMG w Polsce. Raport Doświadczenia klientów w nowej rzeczywistości, opisujący obecne zachowania klientów, pokazuje, jak COVID‑19 wpłynął na decyzje ich zakupowe oraz co to oznacza dla producentów i sprzedawców towarów oraz usług.

Centralnym punktem życia ludzi stały się ich domy i świat wirtualny, dlatego cyfryzacja przestała być elementem budującym ich przewagę konkurencyjną przedsiębiorstw. Stała się koniecznością. Inaczej firmy stracą szanse na utrzymywanie relacji z nabywcami, których koronawirus zmusił do izolacji społecznej i zmiany priorytetów.

Lista priorytetów

Obecną rzeczywistość definiują: większa niepewność, mniejsze poczucie bezpieczeństwa oraz ograniczony zakres możliwości zakupowych. Konsumenci zakładają, że wchodzenie w interakcje z markami poprzez cyfrowe kanały czy w momencie poluzowania obostrzeń w bardziej tradycyjny sposób zapewni im większą swobodę bezpiecznego wyboru przy niższych kosztach. Dzisiejszy konsument zwraca bowiem uwagę na wszystkie koszty życia. Istotny dla niego jest więc stosunek jakości do ceny kupowanych dóbr. Optymalizuje nie tylko wydatki, ale też czas i wysiłek, który musi poświęcić na zakupy. Podejmuje bardziej wyważone decyzje co do marek, z którymi chce utrzymywać relacje, skłaniając się ku tym, do których ma zaufanie i które mają lokalne pochodzenie.

Dla przedsiębiorstw płynie w tych obserwacji jasna wskazówka – będą musiały przemyśleć swój model biznesowy i operacyjny. Poszukiwanie produktów, które mają dobrą relację ceny do jakości nie jest bowiem trendem krótkoterminowym. Takie preferencje przetrwają pandemię i zagoszczą na dłużej niż kilka, kilkanaście miesięcy. Założenie, że likwidacja izolacji społecznej sprawi, iż ludzie otworzą szeroko portfele i poszaleją w sklepach, może być dużym błędem. Pandemia dotkliwie nauczyła wszystkich, że w budżetach domowych musi być żelazna rezerwa. W grupie osób badanych przez KPMG, które ograniczyły wydatki, jedna trzecia wcale nie zanotowała niższych dochodów. Konserwatywne gospodarowanie finansami wynika z ogólnej atmosfery niepewności jutra, obaw o utratę pracy czy zdrowia.

Obawy o bezpieczeństwo zdrowotne, ale też wygoda kupowania przez internet i potrzebny na to czas skłaniają do postawienia tezy, że cyfrowy kanał interakcji między konsumentami a producentami staje się, bez względu na sytuację, dominujący. Organizacje będą musiały zainwestować w cyfrowe metody komunikacji i płatności, dbając przy tym o zapewnienie swoim klientom satysfakcjonujących doświadczeń zakupowych. W świecie wirtualnym nie liczą się piękne wystawy, dobrze wyeksponowany towar, przyjemne otoczenie, zapach, światło, dyskretna muzyka, sympatyczna i profesjonalna obsługa. Ważne są czytelna aplikacja, polityka zwrotów, wiarygodność marki.

To, w jak sposób marki budują swoją wiarygodność, staje się obecnie bardzo ważne. Rośnie znaczenie wsparcia dla lokalnych środowisk, relacji marki z otoczeniem czy podejścia do pracowników.

Co definiuje nowego klienta?

Na podstawie wielu badań konsumentów przeprowadzonych na różnorodnych rynkach świata KPMG wyróżnił pięć uniwersalnych wymiarów, których analiza przybliża sposoby ich funkcjonowania, motywacje i zachowania w nadchodzącej rzeczywistości. Te wymiary mogą być dla organizacji punktem wyjścia do zrozumienia, które kierunki zarządzania doświadczeniami klientów warto wykorzystać do budowania przewagi konkurencyjnej.

Moja motywacja. Powody wpływające na inne zachowania i oczekiwania klientów

Konsumenci obawiają się wpływu transakcji na ich bezpieczeństwo. Chodzi o fizyczne ryzyko podczas zakupów w tradycyjnych sklepach i ryzyko cyberataku w sieci. Przedsiębiorcy powinni zatem tak projektować doświadczenia zakupowe klientów, aby czuli się oni chronieni. To jest tak samo ważne jak „poznaj mnie” czy „doceń mnie”. Według raportu KPMG, 98% respondentów deklaruje, że bezpieczeństwo podczas pandemii jest kluczowym czynnikiem mającym wpływ na zakupy. Ponad połowa nabywców (56%) obecnie bardziej przejmuje się swoim zdrowiem i bezpieczeństwem, kiedy wchodzi w interakcje z marką, a 30% nie chce się podzielić większością swoich danych osobowych.

Moja uwaga. Co skupia uwagę kupujących?

Konsumenci są zainteresowani sprawami, które wiążą się z ich celami, potrzebami życiowymi i emocjonalnymi. W tej sytuacji mogą być wyczuleni na „perswazyjny” styl komunikacji. Przełączyli się na zdalny tryb komunikacji z markami w dużo większym zakresie, niż to miało miejsce wcześniej. 71% respondentów w Polsce deklaruje wykorzystanie stron internetowych podczas zakupów pozaspożywczych, a 52% chce, aby aplikacje automatycznie filtrowały trafne informacje.

Moje połączenia. Jak konsumenci łączą się z urządzeniami, jak ze sobą nawzajem i jak wykorzystują informacje?

Według agencji badawczej Nielsen, tylko 6% konsumentów uważa się za „lojalnych wobec marki”. Proces nielojalności wzmaga komunikacja poprzez wyszukiwarki i płatne reklamy w połączeniu z oczekiwaniem natychmiastowej gratyfikacji. Połączenia zachodzą na trzech poziomach: psychologicznym związku między marką a jej produktami, skojarzeniach, które konsumenci tworzą wokół marki, oraz powiązaniach, jakie mają z siecią jej influencerów. Uznanie społeczne stało się ważniejsze niż zadowolenie z produktu (87% respondentów podejmuje decyzje zakupowe pod wpływem innych osób). Telefony komórkowe, szczególnie dla młodego i średniego pokolenia, są centrum aktywności życiowych. Firmy mogą to wykorzystać, budując pozytywne doświadczenia z markami poprzez aplikacje mobilne. Z badania KPMG wynika bowiem, że 79% respondentów w czasie pandemii korzysta z aplikacji mobilnych oraz zamierza korzystać z tej formy komunikacji w nowej rzeczywistości.

Mój zegar. Jak klienci równoważą ograniczenia czasowe i jak to się zmienia w różnych sytuacjach życiowych?

Zakupy online wybierają dziś wszystkie pokolenia. 70% osób powyżej 55. roku życia deklaruje, że zamówiło w czasie pandemii produkty w sieci. Kupujący oczekują jednak dostawy towaru niezwłocznie, po dokonaniu operacji (kliknij i odbierz). Czas stał się więc funkcją definiującą doświadczenia z marką. Priorytetem staje się powoli wygoda, szybkość i wirtualny kontakt w miejsce osobistego. Według 74% ankietowanych, bezpieczna i szybka dostawa do domu była czynnikiem napędzającym zmiany i miała wpływ na wybór dostawcy. Producenci i sprzedawcy nie mają wyboru – powinni tak dopracować logistykę dostaw (i automatycznie zwrotów), aby sprostać wyśrubowanym oczekiwaniom kupujących.

Mój portfel. Jak konsumenci korygują dynamikę wydatków w zależności od wydarzeń życiowych?

Choć COVID‑19 dotknął firmy w nierówny sposób, niemal wszystkie prowadzą konserwatywną politykę finansową. Podobne zachowania zauważyli autorzy badania wśród gospodarstw domowych (51% ankietowanych ograniczyło wydatki do niezbędnego minimum). Powodem takich postaw jest nie tylko rzeczywisty spadek dochodów (tylko 36% deklaruje, że się obniżyły), ale panujące w społeczeństwie nastroje, które sycą się niepewnością i strachem. Konsumenci, nierzadko doświadczani osobiście przez swoich pracodawców, bacznie przyglądają się też „swoim” markom. 51% respondentów deklaruje, że ochrona miejsc pracy i wynagrodzeń pracowników jest najważniejszym elementem, na którym powinny się skupić firmy w czasie pandemii.

Klient 5.0 w nowej normalności

W świecie nowej normalności producenci i sprzedawcy zetkną się już z nowym rodzajem kupujących. Przyspieszona pod wpływem pandemii cyfryzacja sprawi, że większość przeniesie się do wirtualnego świata, ograniczając zakupy w sklepach stacjonarnych. Będzie dominować samoobsługa na wiele sposobów oraz pragnienie komfortu i wygody. Nadal liczyć się będą czas i cena w relacji do jakości, tak samo jak inne wcześniejsze aspekty pozytywnego doświadczenia zakupowego. Inaczej będzie też wyglądać rynek.

Indeks górny Źródło: KPMG, raport Doświadczenia klientów w nowej rzeczywistości. Indeks górny koniec

O autorach
Tematy

Może Cię zainteresować

Trendy HR 2026: Definiowanie miejsca pracy na nowo

Masowa adopcja AI, spłaszczanie struktur i rewolucja w EVP to rzeczywistość, przed którą nie ma ucieczki. Podczas gdy większość pracowników marzy o pracy zdalnej, zarządy planują odważne redukcje stanowisk wspierane przez technologię. Dowiedz się, dlaczego tradycyjne drabinki kariery odchodzą do lamusa, jak spersonalizowana nauka staje się najsilniejszym magnesem na talenty i dlaczego to właśnie dyrektorzy HR przejmują dziś stery w projektowaniu strategii, która pozwoli firmom przetrwać nadchodzącą dekadę.

Wykorzystanie skarg klientów do innowacji Zamień skargi klientów w strategię innowacji

Tradycyjne postrzeganie skarg klientów jako zakłóceń do szybkiego załatwienia przestaje być skuteczne w nowoczesnym zarządzaniu doświadczeniem klienta. Szwajcarski Szpital Uniwersytecki w Vaud (CHUV) pokazuje, że systematyczne gromadzenie i analiza reklamacji może stać się strategicznym narzędziem innowacji i podnoszenia jakości usług. Dzięki współpracy z renomowaną szkołą hotelarską EHL, pracownicy służby zdrowia zdobywają kompetencje z zakresu projektowania usług i zarządzania relacjami z pacjentem, uzupełniając tradycyjne szkolenia kliniczne.

Artykuł przedstawia trzy konkretne kroki: traktowanie skarg jako wartościowych danych, angażowanie klientów we wspólne opracowywanie rozwiązań oraz adaptację najlepszych praktyk z branż usługowych. To holistyczne podejście pozwala nie tylko poprawić jakość opieki i doświadczenia pacjenta, ale także przeciwdziałać wypaleniu zawodowemu personelu i budować trwałą przewagę konkurencyjną.

przywództwo bez hierarchii w korporacji Jak Samsung Electronics Polska rzuca wyzwanie hierarchii

W obliczu rosnącej złożoności biznesu hierarchiczne modele zarządzania coraz częściej zawodzą. Artykuł analizuje, jak Samsung Electronics Polska wdraża koncepcję „Leader to Leader”, odwracając tradycyjną piramidę decyzyjną. Na przykładzie tej transformacji pokazujemy, dlaczego bezpieczeństwo psychologiczne, decentralizacja decyzji i świadome oddanie kontroli mogą stać się źródłem przewagi konkurencyjnej nawet w najbardziej sformalizowanych organizacjach.

Wideokonferencje i nowoczesne biuro: jak technologia i przestrzeń tworzą nowy standard współpracy. CZĘŚĆ II

Jak wybrać kabinę akustyczną do pracy hybrydowej, by spotkania online były naprawdę efektywne? W drugiej części cyklu pokazujemy checklistę decyzji, typowe błędy oraz technologie Jabra, które zapewniają widoczność i świetny dźwięk.

Wideokonferencje i nowoczesne biuro: jak technologia i przestrzeń tworzą nowy standard współpracy. CZĘŚĆ I

Wideokonferencje nie działają „same z siebie”. O jakości spotkań hybrydowych decyduje widoczność, dźwięk i przestrzeń, która wspiera koncentrację. Sprawdź, jak technologia Jabra i kabiny akustyczne Bene tworzą nowy standard współpracy.

Niektórzy wcale nie ciepią na wypalenie. Są wyczerpani etycznie

Wypalenie zawodowe jest powszechnym zjawiskiem wśród osób pracujących pod nieustanną presją. Ale nie zawsze jest to właściwa diagnoza. Gdy ludzie są wyczerpani pracą, która wydaje się pusta lub niespójna z ich wartościami, problemem nie jest brak wytrzymałości. Problemem jest brak sensu. Dopóki organizacje nie będą gotowe skonfrontować się z tym rozróżnieniem, będą nadal leczyć niewłaściwy problem i dziwić się, że nic się nie zmienia.

 

Poradnik CEO: Jak radzić sobie z trudnymi członkami rad nadzorczych

Prezesi i dyrektorzy zarządzający (CEO) nie unikną kontaktu z trudnymi osobowościami w radach nadzorczych, ale mogą nauczyć się mitygować wyzwania, jakie te postaci stwarzają. Kluczem do sukcesu jest odróżnienie problemów personalnych od wadliwych procesów, współpraca z kluczowymi sojusznikami oraz konsekwentne wzmacnianie relacji w celu budowania wartości biznesowej.

AI w polskiej medycynie: lepsza diagnostyka vs. ryzyko utraty kompetencji

Polskie szpitale i uczelnie medyczne coraz śmielej korzystają z możliwości sztucznej inteligencji – od precyzyjnej diagnostyki onkologicznej w Tychach, po zaawansowane systemy wizyjne rozwijane na AGH. Algorytmy stają się „drugim okiem” lekarza, istotnie zwiększając wykrywalność zmian nowotworowych. Jednak za technologiczną euforią kryje się ryzyko nazywane „lenistwem poznawczym” – lekarze wspierani przez AI tracą biegłość w samodzielnej diagnozie.

Puste przeprosiny w pracy, czyli więcej szkody niż pożytku

Większość menedżerów uważa, że szczere wyznanie winy zamyka temat błędu. Tymczasem w środowisku zawodowym puste deklaracje skruchy działają gorzej niż ich brak – budują kulturę nieufności i wypalają zespoły. Jeśli po Twoim „przepraszam” następuje „ale”, właśnie wysłałeś sygnał, że nie zamierzasz nic zmieniać.

Dlaczego 95% wdrożeń AI kończy się porażką? I jak znaleźć 5% tych udanych?

Sztuczna inteligencja nie jest dziś wyzwaniem technologicznym, lecz testem dojrzałości organizacyjnej. W rozmowie z Tomaszem Kostrząbem AI jawi się nie jako cel sam w sobie, ale jako narzędzie głębokiej transformacji procesów, ról i sposobu myślenia liderów. Tekst pokazuje, dlaczego większość wdrożeń AI kończy się porażką, gdzie firmy popełniają kluczowe błędy oraz jak połączyć technologię z ludźmi i biznesem, by osiągnąć realną wartość.

Materiał dostępny tylko dla subskrybentów

Jeszcze nie masz subskrypcji? Dołącz do grona subskrybentów i korzystaj bez ograniczeń!

Subskrybuj

Otrzymuj najważniejsze artykuły biznesowe — zapisz się do newslettera!