Streszczenie: Masowa unikalność to koncepcja, która łączy skalę działania charakterystyczną dla produkcji masowej z indywidualnym podejściem do klienta. Kluczowe znaczenie ma tu wykorzystanie danych i technologii, które umożliwiają tworzenie dopasowanych produktów i doświadczeń, bez rezygnacji z efektywności operacyjnej. Przykłady takich działań można znaleźć w branży motoryzacyjnej, odzieżowej czy w rozrywce cyfrowej. Organizacje, które chcą odnieść sukces w tym modelu, muszą zbudować elastyczne łańcuchy wartości, inwestować w zaawansowaną analitykę oraz tworzyć silne relacje z klientami. Istotne jest również przesunięcie punktu ciężkości z produktu na użytkownika – to jego potrzeby i oczekiwania stają się punktem wyjścia dla projektowania rozwiązań. Masowa unikalność wymaga nie tylko zmian technologicznych, ale i kulturowych – odejścia od tradycyjnego myślenia o segmentacji rynku na rzecz bardziej dynamicznego i płynnego podejścia do personalizacji.
Druk 3D nie jest jeszcze powszechnie wykorzystywany w produkcji przemysłowej, jednak możliwość personalizacji masowych produktów, jaką oferuje ta technologia, wkrótce może to zmienić.
Na polskim rynku, jak i na innych, obserwujemy znaczny wzrost znaczenia druku 3D w produkcji przemysłowej. Jeszcze rok czy dwa lata temu drukarki 3D były wykorzystywane głównie do tworzenia prototypów. Dziś coraz częściej na tego typu sprzęcie są wykonywane gotowe części lub nawet pierwsze produkty trafiające do klientów. Elementy wytwarzane w tej technologii druku przeznacza się do usprawniania linii produkcyjnych.
Firma Omni3D uczestniczy w programach polegających na tworzeniu narzędzi i technologii optymalizujących proces produkcji. Pracując nad takimi projektami razem z klientem, tworzymy zupełnie unikalne rozwiązania, w których elementy drukowane w technologii 3D pozwalają na usprawnienie działania linii przemysłowej oraz uzyskanie idących za tym oszczędności. Takimi rozwiązaniami coraz częściej interesuje się na przykład branża motoryzacyjna – mimo że uchodzi za innowacyjną, to w gruncie rzeczy jest dość konserwatywna, regulowana, certyfikowana i ostrożnie przyjmuje nowinki. Tymczasem nawet jej przedstawiciele dali się przekonać do rozwiązań, które oferujemy, bo wykorzystanie na liniach produkcyjnych komponentów wykonanych w technologii druku 3D pozwala na osiąganie istotnych oszczędności, rzędu kilkudziesięciu procent, jeśli chodzi o koszty wyprodukowania wybranych części. To dużo, biorąc pod uwagę, że wprowadzanie innowacji na tych samych liniach produkcyjnych przynosiło dotychczas oszczędności 3–4%.
Dla klientów końcowych najbardziej interesujące są możliwości związane z tzw. mass customization, czyli wytwarzaniem unikalnego produktu pod konkretnego klienta, ale w masowej skali. Ten trend staje się popularny na świecie i powoli zauważalny także w Polsce. Druk 3D ma szanse sprawdzić się przy wytwarzaniu implantów słuchu, które co do zasady działają tak samo, ale różnią się kształtem wkładu wprowadzanego do kanału słuchowego (u każdego człowieka kształt kanału słuchowego jest inny). Z powodzeniem można go także wykorzystać do produkcji specjalnych oprawek do okularów. Takich, które są dopasowane do twarzy użytkownika. Jeśli wiemy, jaki kształt ma jego nos, uszy czy twarz, można wprowadzić parametrycznie poprawki do produktu i wytworzyć okulary przygotowane dla konkretnego klienta. Dla drukarki 3D produkcja elementów o zmiennym kształcie nie jest problemem, podczas gdy wykorzystanie tradycyjnych metod generowałoby ogromne koszty.
W Polsce pojawiają się też aparaty ortodontyczne opracowane przy wykorzystaniu technologii druku 3D. Nie są wykonane z drucika, a z plastikowej, niemal niewidocznej, nakładki. Dodatkowo skracają czas korekcji zębów. Technik sporządza model 3D uzębienia pacjenta i drukuje go w technologii 3D. Następnie termicznie nanosi nakładki korygujące, które później są umieszczane na zębach pacjenta. Co miesiąc nakładki wymienia się i dostosowuje do kolejnej fazy korekcji zębów.
Innowatorami w tej dziedzinie są Amerykanie. To oni stworzyli kluczowe technologie 25 lat temu. Dzięki systematycznemu uwalnianiu amerykańskich patentów dzisiaj druk 3D może się rozwijać również w Polsce. Także z tego względu można spodziewać się dalszego wpływu tej technologii na produkcję przemysłową.
Dużą korzyścią, jaką technologia druku 3D daje współczesnej produkcji przemysłowej, jest elastyczność, czyli łatwość dopasowywania jej do zmieniających się nieustannie uwarunkowań rynkowych. Trzeba jednak pamiętać, że na razie druk 3D usprawnia tradycyjną produkcję przemysłową, ale jeszcze jej nie zastępuje. Optymalizuje ją, na przykład pod kątem ergonomii. Obecnie elementy wytwarzane przez drukarki 3D, zwłaszcza te drukujące z tworzyw sztucznych, nie mają dużej odporności na wysokie temperatury, dlatego nie można ich stosować w całym procesie produkcji. Jednak do tworzenia elementów nienarażonych na podgrzewanie, na przykład takich, które mają kontakt z ludźmi obsługującymi linię produkcyjną, nadają się idealnie.
Technologię druku przestrzennego można wykorzystać także do tworzenia tzw. sprawdzianów kształtu, czyli form, które pozwalają ustalić, czy obrys gotowego produktu schodzącego z linii odpowiada parametrom założonym w projekcie. Obecnie takie sprawdziany kształtu robi się z wykorzystaniem technik obróbki metali, a to, niestety, drogie rozwiązanie. Druk 3D daje znacznie tańszą alternatywę.
Technologia ta ma szansę sprawdzić się w pewnych niszowych branżach, takich jak na przykład przemysł lotniczy. W przypadku silników odrzutowych lub turbin, czyli elementów, które nie są wykonywane w setkach czy tysiącach egzemplarzy, a co najwyżej w dziesiątkach, nie jest opłacalne uruchomienie całej linii czy taśmy produkcyjnej. Znacznie korzystniejszym rozwiązaniem może okazać się drukarka, nawet jeśli to będzie drukarka do metalu. To wprawdzie kosztowne rozwiązanie, bo druk 3D przy użyciu metalu może być ponad stukrotnie droższy niż wydruk elementów z tworzyw sztucznych. Jednak mimo to w pewnych sytuacjach jego wykorzystanie jest bardziej zasadne niż budowa całej linii produkcyjnej. I pozwala na znacznie szybsze uruchomienie produkcji. Dla firm dążących do budowania przewagi dzięki elastyczności może to być kluczowy argument za szerszym wykorzystaniem tej technologii.
