Dołącz do grona liderów, którzy chcą więcej
Premium
Komunikacja
Magazyn (Nr 22, luty - marzec 2024)

Jak ChatGPT może (i nie może) pomóc menedżerom lepiej projektować stanowiska

1 lutego 2024 14 min czytania
Dr Fangfang Zhang
Zdjęcie Sharon K. Parker - Stypendystka Australian Research Council Laureate Fellow oraz John Curtin Distinguished Professor of Organizational Behavior na Curtin Faculty of Business and Law, dyrektorka Centrum Projektowania Pracy Transformatywnej oraz główna badaczka w Centrum Doskonałości Badań nad Starzeniem się Ludności.
Sharon K. Parker
Jak ChatGPT może (i nie może) pomóc menedżerom lepiej projektować stanowiska

Streszczenie: ChatGPT może wspierać menedżerów w projektowaniu efektywnych stanowisk pracy, szczególnie w kontekście rosnącego wypalenia zawodowego i niskiego zaangażowania pracowników. Model SMART, opracowany przez Sharon K. Parker, definiuje wysokiej jakości pracę jako stymulującą, sprzyjającą doskonaleniu, dającą poczucie sprawczości, opartą na relacjach i tolerancyjną. ChatGPT może pomóc w generowaniu pomysłów na zadania, strukturyzowaniu ról i dostarczaniu informacji zwrotnej, jednak nie zastąpi ludzkiej wrażliwości i kontekstu organizacyjnego. Kluczowe jest świadome wykorzystanie narzędzi AI, aby uniknąć powierzchownych rozwiązań i zapewnić autentyczną jakość pracy. MIT Sloan Management Review Polska

Pokaż więcej

Liderzy nie zawsze potrafią projektować zdrowe, produktywne stanowiska pracy w organizacji. ChatGPT może przyjść im z pomocą, pod warunkiem że będzie stosowany mądrze i rozważnie.

Dzisiejsi prezesi robią wszystko, co w ich mocy, by zwiększyć zaangażowanie pracowników i obniżyć ich rotację, ale rzeczywistość jest nieubłagana: wypalenie zawodowe zatacza coraz szersze kręgi. W walce z tym zjawiskiem menedżerowie muszą zaoferować podwładnym możliwość pracy, która nie ma negatywnego wpływu na zdrowie, a do tego nadaje życiu głębsze znaczenie. W badaniach przeprowadzonych w 2022 roku przez Instytut Gallupa w Stanach Zjednoczonych 40% ankietowanych pracowników zgłaszało negatywny wpływ swojej pracy na zdrowie psychiczne, a około 30% przyznawało się do częstego poczucia wypalenia. Ponadto zaangażowanie pracowników amerykańskich przedsiębiorstw osiągnęło najniższy poziom od siedmiu lat. Zaledwie 32% zatrudnionych twierdziło, że czuje zaangażowanie w swoją pracę, 17% zaś wskazywało na brak zaangażowania. W ujęciu globalnym koszty tego braku zaangażowania dla pracodawców szacuje się na 7,8 biliona dolarów, co odpowiada 11% światowego PKB.

Przyczyn tej apatii oraz stresu związanego z pracą należy upatrywać w sposobie konstruowania stanowisk w organizacjach. Badania naukowe prowadzone konsekwentnie od dziesiątków lat wskazują na powiązanie pomiędzy niewłaściwym projektowaniem pracy a złym stanem zdrowia psychicznego pracowników, czego przejawami są między innymi: poczucie przeciążenia, rotacja, niezadowolenie z pracy i osłabiona zdolność uczenia się. Wiele firm próbuje to zmienić. Niestety, z naszych badań wynika, że menedżerom brakuje odpowiedniej wiedzy i świadomości niezbędnych do projektowania wysokiej jakości stanowisk pracy. Tutaj z pomocą może przyjść sztuczna inteligencja, na przykład ChatGPT, który jest w stanie zniwelować braki po stronie kadry kierowniczej i wspierać ją w takim projektowaniu pracy, by przynosiła ona korzyści zarówno pracownikom, jak i organizacji. Najpierw jednak niezwykle istotne jest to, by menedżerowie poznali wady i zalety stosowania ChatuGPT w procesie projektowania pracy. Poniżej przedstawiamy wnioski płynące z przeprowadzonego przez nas badania.

Wyzwania dla menedżerów: nużąca i niewdzięczna praca

Jakie czynniki decydują o tym, że dane stanowisko i praca na nim mają wysoką jakość? Model projektowania pracy SMART (skrót od pierwszych liter angielskich nazw pięciu cech: stimulating, mastery, agentic, relational, tolerable), czyli schemat opracowany przez Sharon K. Parker, charakteryzuje pracę wysokiej jakości jako: stymulującą (stimulating; różnorodność zadań i możliwość zdobywania nowych umiejętności), sprzyjającą doskonaleniu (mastery; jasno wyznaczone role i informacja zwrotna), dającą poczucie sprawczości (agentic; autonomia i szansa na uczestniczenie w zmianach), opartą na relacjach (relational; wsparcie społeczne i pozytywne doświadczenia w pracy zespołowej) i co najmniej znośną (tolerable; godziny pracy dające się pogodzić z innymi zobowiązaniami, niewygórowany poziom presji czasowej).

Zostało 83% materiału do przeczytania

Materiał dostępny tylko dla subskrybentów

Dołącz do subskrybentów MIT Sloan Management Review Polska Premium!

Kup subskrypcję
O autorach
Tematy

Może Cię zainteresować

Oscary w cieniu (lub blasku) AI: jak Hollywood testuje sztuczną inteligencję

5 marca 2026 roku Netflix  ogłosił przejęcie InterPositive, startupu założonego przez Bena Afflecka,  zajmującego się sztuczną inteligencją. Ta transakcja dowodzi, że w Hollywood umiejętność wykorzystania AI staje się równie ważna co scenariusz. Czy czeka nas „AI tsunami”, czy raczej bolesne zderzenie z oporem odbiorców? Branża rozrywkowa niesie ze sobą lekcje, które warto odrobić przed nadchodzącym rozdaniem Oscarów.

kompetencje przyszłości AI Czego AI nie zrobi za człowieka? Poznaj 5 kompetencji, które stają się kluczowe

AI wyliczy prawdopodobieństwo sukcesu, ale to człowiek podejmuje ryzyko, by go osiągnąć. Czy w świecie zdominowanym przez algorytmy Twoje umiejętności stają się przeżytkiem, czy kluczowym atutem? Poznaj model EPOCH i dowiedz się, dlaczego w erze AI to „ludzki pierwiastek” stanie się najtwardszą z posiadanych przez liderów kompetencji.

Czy model biznesowy Dubaju przetrwa konfrontację z irańskimi dronami?

Odwet Iranu na ataki amerykańskie i izraelskie brutalnie narusza fundamenty, na których Zjednoczone Emiraty Arabskie zbudowały swoją potęgę gospodarczą. Dla przedsiębiorców, inwestorów i turystów staje się jasne, że wstrząsy geopolityczne przestały omijać terytoria dotychczas uważane za strefy wolne od ryzyka. Konflikt zbrojny kruszy filary dubajskiego cudu gospodarczego i wymusza rewizję strategii inwestycyjnych w regionie.

Multimedia
Wyzwania HR 2026: AI vs juniorzy, powrót do biur i kryzys zaangażowania
Pracujemy wydajniej niż kiedykolwiek, jednak polskie firmy mierzą się z niebezpiecznym paradoksem: nasze zaangażowanie spada. Czy w obliczu rewolucji AI, która zaczyna „pożerać” juniorów, oraz planowanego przez prezesów powrotu do biur, liderzy zdołają odzyskać zaufanie swoich zespołów? Zapraszamy na rozmowę Pawła Kubisiaka z Dominiką Krysińską o tym, jak HR przechodzi transformację z działu „dopieszczania pracowników” w twardego partnera strategicznego zarządu.
Ronnie Chatterji z OpenAI: dlaczego na zyski z AI musimy jeszcze poczekać?

Ronnie Chatterji, główny ekonomista OpenAI i były doradca Białego Domu, rzuca nowe światło na mechanizmy, które  zmieniają globalną produktywność. W rozmowie z Samem Ransbothamem wyjaśnia, dlaczego obecne inwestycje w czipy to zaledwie wstęp do rewolucji, po której AI stanie się silnikiem napędzającym naukę i codzienny biznes. Poznaj perspektywę człowieka, który łączy świat wielkiej polityki z technologiczną awangardą Doliny Krzemowej.

Agenci, Roboty i My: Jak AI zmienia oblicze pracy

Sztuczna inteligencja to już nie tylko technologiczna nowinka, ale najważniejszy temat w agendzie każdego nowoczesnego zarządu. Dowiedz się, dlaczego ponad połowa naszych codziennych zadań może wkrótce zostać zautomatyzowana, a mimo to ludzkie kompetencje, intuicja i empatia staną się bardziej pożądane niż kiedykolwiek wcześniej<span data-path-to-node=”2,11″>. Poznaj kluczowe wnioski z najnowszego raportu McKinsey Global Institute i sprawdź, jak skutecznie poprowadzić swoją organizację przez tę bezprecedensową transformację, budując innowacyjne partnerstwo między człowiekiem a algorytmemde=”2,15″>.

orkiestrator Orkiestrator – nowa rola menedżera w erze agentowej

W 2026 roku rola menedżera przestaje ograniczać się do zarządzania ludźmi. Lider staje się orkiestratorem pracy ludzi i autonomicznych systemów AI, projektując zdolność organizacji do skutecznej realizacji strategii. Przyszłość przywództwa to balans między technologiczną wydajnością a ludzkim sensem pracy.

Banda dupków: jak marki mogą skorzystać na wykorzystaniu obelg

W świecie marketingu, gdzie bezpieczne i wygładzone przekazy stają się tłem, niektóre marki decydują się na krok skrajnie ryzykowny: przejęcie pejoratywnych określeń i przekucie ich w fundament swojej tożsamości. Najnowsze badania dowodzą, że proces odzyskiwania obelg może być potężnym katalizatorem lojalności, o ile liderzy biznesu zrozumieją psychologiczne mechanizmy stojące za tym zjawiskiem.

Nowy MITSMR: Planowanie scenariuszowe. Jak zbudować firmę odporną na jutro

Niepewność nie jest dziś „czynnikiem ryzyka” — jest środowiskiem pracy. Dlatego w nowym MIT SMR odwracamy logikę klasycznego planowania: zamiast szlifować jeden perfekcyjny scenariusz, uczymy budować gotowość na wiele wersji jutra. Pokazujemy, jak planowanie scenariuszowe wzmacnia strategiczną odporność, co zrobić, by strategia nie utknęła w silosach oraz jak udoskonalić prognozowanie dzięki wykorzystaniu AI.

Różne pokolenia, różne potrzeby. Jak wiek zmienia oczekiwania płacowe?

Czy „atrakcyjne wynagrodzenie” znaczy to samo dla absolwenta i doświadczonego eksperta? Dane z najnowszych raportów Randstad pokazują, że oczekiwania płacowe wyraźnie zmieniają się wraz z wiekiem, sytuacją życiową i doświadczeniem zawodowym. Firmy, które chcą skutecznie przyciągać i zatrzymywać talenty w 2026 roku, muszą odejść od jednolitej polityki wynagrodzeń i postawić na precyzyjne dopasowanie oferty do różnych pokoleń.

Materiał dostępny tylko dla subskrybentów

Jeszcze nie masz subskrypcji? Dołącz do grona subskrybentów i korzystaj bez ograniczeń!

Subskrybuj

Otrzymuj najważniejsze artykuły biznesowe — zapisz się do newslettera!