Dołącz do grona liderów, którzy chcą więcej
ZRÓWNOWAŻONY ROZWÓJ
Magazyn (Nr 7, luty - marzec 2021)
Polska flaga

Walka o zrównoważoną przyszłość

1 lutego 2021 8 min czytania
Zdjęcie Joanna Koprowska - Redaktorka „ICAN Management Review” oraz „MIT Sloan Management Review Polska”
Joanna Koprowska
Walka o zrównoważoną przyszłość

Streszczenie: Pandemia COVID‑19 znacząco utrudniła realizację Celów Zrównoważonego Rozwoju (SDG) w Europie, zmuszając liderów do skupienia się na krótkoterminowych działaniach kosztem długofalowych planów. Raport „Europe Sustainable Development Report 2020” wskazuje, że pandemia negatywnie wpłynęła na postępy w pięciu kluczowych obszarach: ludzie, planeta, dobrobyt, pokój i partnerstwo. mitsmr.pl+7mitsmr.pl+7mitsmr.pl+7
W Indeksie SDG Polska zajęła 16. miejsce na 31 państw europejskich, uzyskując 69,63 punktu na 100 możliwych. Największe wyzwania dotyczą celów związanych z klimatem (Cel 13) i życiem pod wodą (Cel 14), gdzie obserwuje się regres. Problemy obejmują wysoką emisję gazów cieplarnianych per capita, emisję CO₂ z paliw kopalnych, zły stan wód kąpieliskowych oraz niezrównoważone metody połowów. Dodatkowo, Polska boryka się z kwestiami równości płci (Cel 5), w tym luką w zatrudnieniu kobiet i mężczyzn oraz wysokim odsetkiem osób nieaktywnych zawodowo z powodu obowiązków opiekuńczych. mitsmr.pl
Najlepsze wyniki w Indeksie SDG osiągnęły kraje skandynawskie: Finlandia, Szwecja i Dania. Mimo to, cały kontynent stoi przed wyzwaniami w obszarach takich jak zrównoważone rolnictwo, systemy żywnościowe, zmiany klimatu i bioróżnorodność. Niezrównoważone łańcuchy dostaw i efekty uboczne handlu międzynarodowego podważają zdolność innych krajów do osiągnięcia celów zrównoważonego rozwoju oraz zwiększają ryzyko przyszłych pandemii. mitsmr.pl+1mitsmr.pl+1
Aby odbudowa po pandemii była zrównoważona, inwestycje publiczne powinny wspierać zieloną infrastrukturę, cyfryzację oraz odpowiedzialną konsumpcję i produkcję. Konieczne są również działania na rzecz edukacji, podnoszenia kwalifikacji i poprawy standardów życia. Eksperci podkreślają potrzebę skoordynowanych działań w zakresie przejrzystości podatkowej i reform systemów fiskalnych, zwłaszcza podatków cyfrowych, co będzie kluczowe dla finansowania ważnych przemian w Europie. mitsmr.pl
Cele Zrównoważonego Rozwoju stanowią ramę dla systemowych rozwiązań odbudowy gospodarki UE zgodnie z założeniami zrównoważonego rozwoju. Ich realizacja przynosi korzyści środowiskowe, społeczne i ekonomiczne. Wymaga to silnego przywództwa politycznego, ambitnej polityki oraz zaangażowania liderów biznesowych, którzy mogą inspirować branże do wyznaczania nowych standardów działania. Mimo przeszkód związanych z pandemią, nie można rezygnować z wizji lepszej przyszłości opartej na zrównoważonym rozwoju. mitsmr.pl+5mitsmr.pl+5mitsmr.pl+5

Pokaż więcej

Pandemia nie rozpieszczała ani polityków, ani przedsiębiorców. Trudno się więc dziwić, że realizacja Celów Zrównoważonego Rozwoju (SDG) wielu europejskim krajom idzie jak po grudzie. Czasu jest coraz mniej, a Polska ma do nadrobienia ogromne zaległości.

W dobie pandemii nie trudno stracić sprzed oczu długoterminowe cele. Gdy wielu liderom pali się grunt pod nogami, nie myślą o tym, co będzie pojutrze, tylko skupiają się na tym, by przetrwać do kolejnego wschodu słońca. A to często zmusza do doraźnych działań, które prędzej czy później mszczą się na środowisku czy społeczeństwie.

„Pandemia COVID‑19 stanowi poważną przeszkodę dla zrównoważonego rozwoju w Europie i na całym świecie” – przyznają przedstawiciele Sustainable Development Solutions Network (SDSN) oraz Institute for European Environmental Policy (IEEP) na łamach „Europe Sustainable Development Report 2020”. Ów raport dotyczy postępów w realizacji 17 Celów Zrównoważonego Rozwoju **(**SDG) w Europie. Tym razem został opatrzony znamiennym podtytułem: „Meeting the Sustainable Development Goals in the face of the COVID‑19 pandemic”.

Dokument podsumowuje postępy i wyzwania w zakresie realizacji SDG zarówno w perspektywie całej UE, jak i poszczególnych państw członkowskich. Obnaża smutną prawdę o wpływie pandemii na inicjatywy w pięciu obszarach – tzw. 5 x P: ludzie (ang. people), planeta (ang. planet), dobrobyt (ang. prosperity), pokój (ang. peace), partnerstwo (ang. partnership). COVID‑19 utrudnił realizację ambitnych planów, ponieważ zmienił krótkoterminowe priorytety. Wszyscy skupiają się na powstrzymaniu pandemii i jej skutków zdrowotnych oraz gospodarczych.

Polska przeciętniakiem

Jednym z kluczowych wskaźników uwzględnianych w raporcie jest Indeks SDG, który wyraża punktowo stopień realizacji wszystkich Celów Zrównoważonego Rozwoju w danym państwie. Na 100 możliwych punktów Polska uzyskała wynik 69,63. Daje to nam 16. lokatę na 31 sklasyfikowanych państw europejskich. Nad czym musimy popracować?

Na polskim podwórku najpoważniejsze wyzwania wiążą się z realizacją celów w dziedzinie klimatu (Cel 13.) i życia pod wodą (Cel 14.). Niestety, stopień ich realizacji wręcz maleje. Wpływ na to mają m.in. poziom emisji szkodliwych gazów cieplarnianych per capita i emisja COIndeks dolny 2 wynikająca z pozyskiwania energii z paliw kopalnych, a także zły stan wód w kąpieliskach oraz rybołówstwo oparte na przestarzałych i niezrównoważonych metodach połowów. Przed Polską stoją także wyzwania związane z równością płci (Cel 5.) – w raporcie zwrócono uwagę m.in. na lukę w stopie zatrudnienia kobiet i mężczyzn oraz odsetek osób nieaktywnych zawodowo z powodu pełnienia obowiązków opiekuńczych.

Które państwa radzą sobie najlepiej? Tutaj nie ma zaskoczeń, tak jak dotychczas w czołówce rankingu znalazły się kraje skandynawskie. Najlepsze wyniki w Indeksie SDG osiągnęły ponownie Finlandia, Szwecja i Dania. Ale nie oznacza to bynajmniej, że te państwa nie borykają się z problemami. Twórcy raportu nie mają złudzeń – cały kontynent stoi w obliczu poważnych wyzwań w takich obszarach, jak: zrównoważone rolnictwo i systemy żywnościowe, zmiany klimatu czy bioróżnorodność.

Niezrównoważone łańcuchy dostaw i związane z handlem efekty uboczne podważają zdolność innych krajów do osiągnięcia celów zrównoważonego rozwoju i zwiększają prawdopodobieństwo przyszłych pandemii. Międzynarodowy Indeks Spillover 2020 pokazuje, że kraje europejskie generują duże, negatywne efekty uboczne poza regionem – z poważnymi konsekwencjami środowiskowymi, społecznymi i gospodarczymi dla reszty świata. Na przykład import odzieży, tekstyliów i wyrobów skórzanych do UE każdego roku przyczynia się do 37 śmiertelnych wypadków w miejscu pracy i 21 000 innych wypadków.

Plan na lepsze jutro

Aby postpandemiczna odbudowa była zrównoważona, inwestycje publiczne powinny wspierać zieloną infrastrukturę, cyfryzację oraz odpowiedzialną konsumpcję i produkcję. Muszą temu towarzyszyć wzmożone wysiłki i inwestycje na rzecz edukacji, podnoszenia kwalifikacji oraz standardów życiowych. Eksperci podkreślają, że władze powinny podjąć skoordynowane działania w zakresie przejrzystości podatkowej i reformy systemów fiskalnych, zwłaszcza podatków cyfrowych. Będą one miału kluczowe znaczenie dla finansowania ważnych przemian w Europie.

Jak podkreślają autorzy opracowania, SDG stanowią ramę, za pomocą której można zaproponować systemowe rozwiązania odbudowy gospodarki UE według założeń zrównoważonego rozwoju. Aby tak się stało, konieczne są inwestycje wspierające włączenie społeczne i budowę odpornych gospodarek, w zgodzie z założeniami Europejskiego Zielonego Ładu i 17 Celami Zrównoważonego Rozwoju.

Twórcy raportu podkreślają, że Cele Zrównoważonego Rozwoju stanowią „przyszłość, jakiej pragniemy”. Przekonują, że ich realizacja przekłada się na korzyści środowiskowe i społeczne, ale również ekonomiczne. Aby tak się stało, z jednej strony potrzebne jest silne przywództwo polityczne i ambitna polityka. Ale z drugiej – nie bez znaczenia jest również postawa liderów biznesowych. Mogą oni inspirować całe branże do wyznaczania nowych standardów działania podporządkowanych wyższemu dobru. Choć pandemia COVID‑19 stanowi poważną przeszkodę w realizacji Celów Zrównoważonego Rozwoju, nie możemy godzić się na kompromis w kwestii wspólnie wypracowanej wizji, swoich wartości i lepszego jutra.

ZOBACZ SIÓDME WYDANIE „ICAN Management Review” »

Nowe kompetencje liderów 

W sierpniu 1914 roku podróżnik Ernest Shackleton wypłynął na pokładzie Endurance z Wielkiej Brytanii z zamiarem dopłynięcia do Antarktydy, zdobycia bieguna południowego i przebycia kontynentu aż do przeciwległego brzegu. Na początku 1915 roku statek został skuty przez zamarznięte wody i wszelki słuch o nim zaginął. Jednak rok później, w maju 1916 roku, do niewielkiej osady wielorybników na skalistej Georgii Południowej przybył sam on wraz z dwoma członkami załogi liczącej 28 osób i poprosił o pomoc dla reszty ocalałych, która pozostała w obozie. Jak się później okazało, w najsurowszym środowisku na Ziemi cała załoga statku Endurance przetrwała nie tylko dzięki sile woli i hartowi ducha, ale w dużym stopniu dzięki kompetencjom miękkim lidera. Codziennie odbywał spacer po obozie, rozmawiał z każdym z członków i reagował na zmiany nastrojów. To właśnie empatia i zrozumienie ludzi pomogły przeprowadzić ekspedycję przez te trudne miesiące.

Ernest Shackleton mógłby świetnie odnaleźć się również we współczesnych czasach, gdy pandemia COVID‑19 bezwzględnie testuje zdolności przywódcze. Praktyka minionego roku pokazała, że w obecnym kryzysie najlepiej sprawdzają się liderzy pełni współczucia, pewni siebie i patrzący w przyszłość, o czym przekonują w artykule Najtrudniejszy test zdolności przywódczych eksperci McKinsey & Company. Potwierdza to nasze autorskie badanie, opisane w tekście Era empatycznego lidera. Podkreślamy w nim, że to właśnie kompetencje miękkie są dziś najbardziej potrzebne liderom, chcącym skutecznie wprowadzić swoje firmy w nową normalność. Ale równocześnie zauważamy, że twarde umiejętności strategiczne stają się potrzebne na niższych szczeblach zarządczych. Nie oznacza to jednak, że wszyscy muszą znać się na wszystkim i wszystko robić. O tym, jak przestać tracić czas i energię na działania, które nie przynoszą satysfakcjonujących efektów, Richard Koch pisze w artykule Pracuj i żyj zgodnie z regułą 80/20.

Polecamy też Państwu pozostałe artykuły!

O autorach
Tematy

Może Cię zainteresować

Jak nieefektywne spotkania niszczą wartość przedsiębiorstw

Czy wiesz, że ponad połowa czasu, jaki Twoi pracownicy spędzają na spotkaniach, to czysta strata czasu i pieniędzy? Najnowsze globalne badanie Jabra obnaża zjawisko „długu spotkaniowego”, który w dużych organizacjach generuje straty rzędu 130 milionów dolarów rocznie. Dowiedz się, dlaczego sztuczna inteligencja nie uratuje uszkodzonego systemu i dlaczego spotkania nie są uniwersalnym, bezrefleksyjnym narzędziem do wszystkiego.

Podatek od empatii, który płacą liderki

Współczesny biznes wymaga od liderów empatii i wsparcia w obliczu lęku przed AI czy restrukturyzacją. Badania pokazują jednak, że ten niewidzialny ciężar emocjonalny – tzw. podatek od empatii – obciąża głównie kobiety. Poznaj mechanizmy „pełzającej opieki” i dowiedz się, jak organizacje mogą sprawiedliwie redystrybuować kulturę troski.

Jak Nespresso integruje zrównoważony rozwój z modelem biznesowym

Czy zrównoważony rozwój wymaga odrębnego uzasadnienia finansowego? Dla Nespresso odpowiedź jest prosta: ekologia to nie kosztowny dodatek, lecz fundament strategii. Dowiedz się, jak globalny lider redefiniuje relacje z rolnikami, wdraża bioróżnorodność i bierze pełną odpowiedzialność za cykl życia swoich produktów, by zabezpieczyć biznes na nadchodzące dekady zmian klimatycznych.

AI w biznesie Pułapka taniego AI. Dlaczego firma bez ludzi to biznesowy błąd?

Większość projektów AI nigdy nie trafia do produkcji. Dlaczego firmy utknęły w fazie eksperymentów i jak mogą zamienić sztuczną inteligencję w źródło realnych oszczędności oraz przewagi konkurencyjnej? O tym opowiada Udo Sglavo.

Kiedy pracownicy toną w nadmiarze zmian

Liderzy zazwyczaj skupiają się na operacyjnej mechanice zarządzania zmianą, zapominając o kluczowym fundamencie – ludziach, którzy bezpośrednio jej doświadczają. Kiedy organizacja narzuca zbyt szybkie i chaotyczne tempo innowacji, pracownicy tracą zaangażowanie, a procesy wdrażania kończą się porażką. Dowiedz się, jak skutecznie przeprowadzić firmę przez transformację, chroniąc strategiczne zasoby i wydolność swojego zespołu.

Dlaczego zarządy nie widzą we mnie wizjonera?

Zastanawiasz się, dlaczego mimo wieloletniego doświadczenia i głębokiego zrozumienia biznesu, awans na najwyższe stanowiska wciąż omija Cię szerokim łukiem? Często problemem nie jest rzeczywisty brak strategicznego myślenia, lecz nieumiejętność jego odpowiedniego komunikowania. Dowiedz się, jak przestać koncentrować się wyłącznie na operacyjnych konkretach i zacząć skutecznie sygnalizować swoje wizjonerskie podejście.

Sztuczna inteligencja i pułapka zależności poznawczej

Czy sztuczna inteligencja zagraża naszej zdolności do samodzielnego myślenia? Andrew Palmer, redaktor „The Economist”, opowiada o wdrażaniu AI w rygorystycznym środowisku medialnym, pułapce „zależności poznawczej” i algorytmach, które wkrótce mogą przejąć procesy rekrutacyjne. Poznaj podejście do technologicznej rewolucji, w którym kluczem pozostaje krytyczny nadzór człowieka i zarządzanie oparte na faktach.

Multimedia
Depresja u ludzi sukcesu. Jak ją diagnozować i mądrze leczyć?

Czy depresja to tylko smutek i brak silnej woli? W najnowszym odcinku podcastu Klaudii Knapik Zdrowie Lidera prof. Piotr Gałecki obala największe mity na temat tej choroby. Dowiedz się, jak rozpoznać wysokofunkcjonującą depresję u liderów, dlaczego ciało reaguje fizycznym bólem na przewlekły stres i jak nowoczesna medycyna pomaga odzyskać biologiczną równowagę.

Dlaczego firmy nie muszą ciąć etatów z powodu sztucznej inteligencji

Czy masowe zwolnienia w erze sztucznej inteligencji to biznesowa konieczność, czy może fatalny w skutkach błąd? Andrew Winston przekonuje, że organizacje opierające się presji zastępowania młodych talentów algorytmami nie tylko skutecznie zabezpieczą swoją przyszłość i lejek kadrowy, ale też zyskają potężną przewagę strategiczną nad bardziej krótkowzroczną konkurencją.

Multimedia
Kto ukradł narrację o AI? Ograniczenia LLM-ów, o których milczą giganci

W debacie o sztucznej inteligencji ton nadają dziś wielkie korporacje, nierzadko uciekając się do marketingowej propagandy. Zamiast ulegać wizjom bezwarunkowego dobrobytu, liderzy biznesu powinni spojrzeć na algorytmy z chłodnym dystansem. O tym, jak odzyskać strategiczną wyobraźnię i gdzie leżą prawdziwe limity AI, opowiada analityk foresightu strategicznego Bartosz Frąckowiak.

Materiał dostępny tylko dla subskrybentów

Jeszcze nie masz subskrypcji? Dołącz do grona subskrybentów i korzystaj bez ograniczeń!

Subskrybuj

Otrzymuj najważniejsze artykuły biznesowe — zapisz się do newslettera!